Πώς θα προχωρήσει το σχέδιο των Ενόπλων Δυνάμεων για την ανάπτυξη 10.500 νέων κατοικιών

Η ανά­πτυξη περίπου 10.500 νέων κατοι­κιών για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνά­μεων έως το 2040 συνιστά ένα από τα πιο εκτε­τα­μένα και μακρο­πρό­θε­σμα προ­γράμ­ματα δημό­σιας στε­γα­στι­κής παρέμ­βα­σης που έχουν σχε­δια­στεί ποτέ στην Ελλάδα. Το σχέδιο του Υπουρ­γείου Εθνικής Άμυνας, όπως απο­τυ­πώ­νε­ται ανα­λυ­τικά στο Ενιαίο Σχέδιο Κυβερ­νη­τι­κής Πολι­τι­κής (ΕΣΚυΠ) 2026, δεν αφορά απλώς την κατα­σκευή νέων στρα­τιω­τι­κών οικη­μά­των, αλλά τη συνο­λική ανα­διάρ­θρωση του τρόπου με τον οποίο η ακίνητη περιου­σία των Ενόπλων Δυνά­μεων δια­χει­ρί­ζε­ται, αξιο­ποιεί­ται και επα­νε­πεν­δύ­ε­ται για στε­γα­στι­κούς σκοπούς.

Η αφε­τη­ρία του σχεδίου βρί­σκε­ται στη δια­πί­στωση ότι το υφι­στά­μενο μοντέλο στρα­τιω­τι­κής στέ­γα­σης, βασι­σμένο σε παλαιά οική­ματα, διά­σπαρ­τες αρμο­διό­τη­τες και περιο­ρι­σμένη αξιο­ποί­ηση ακι­νή­των, δεν μπορεί πλέον να αντα­πο­κρι­θεί στις πραγ­μα­τι­κές ανάγκες του προ­σω­πι­κού. Το στε­γα­στικό κόστος σε νησιά, παρα­με­θό­ριες περιο­χές και μεγάλα αστικά κέντρα έχει αυξηθεί σημα­ντικά τα τελευ­ταία χρόνια, καθι­στώ­ντας τη μόνιμη ή μακρο­χρό­νια εγκα­τά­σταση στε­λε­χών εξαι­ρε­τικά δύσκολη. Παράλ­ληλα, μεγάλα τμήματα της ακί­νη­της περιου­σίας του Υπουρ­γείου Εθνικής Άμυνας παρέ­με­ναν επί δεκα­ε­τίες υπο­α­ξιο­ποι­η­μένα ή πλήρως ανε­νεργά.

Για την αντι­με­τώ­πιση αυτών των στρε­βλώ­σεων, το Υπουρ­γείο Εθνικής Άμυνας προχωρά στη συγκρό­τηση ενός νέου, κεντρι­κού μοντέ­λου δια­χεί­ρι­σης, με την πλήρη ενερ­γο­ποί­ηση εντός του 2026 του Ενιαίου Φορέα Αξιο­ποί­η­σης της Ακί­νη­της Περιου­σίας και Εκσυγ­χρο­νι­σμού των Κτι­ρια­κών Υπο­δο­μών. Ο Φορέας αυτός, σε στενή συνερ­γα­σία με το Ταμείο Ακι­νή­των Εθνικής Άμυνας, ανα­λαμ­βά­νει την ενιαία επο­πτεία όλων των στρα­τιω­τι­κών ακι­νή­των, από στρα­τό­πεδα και οικό­πεδα έως αστικά κτίρια και εγκα­τα­στά­σεις ειδικής χρήσης. Η λει­τουρ­γία του Φορέα συνο­δεύ­ε­ται από συγκε­κρι­μένο κανο­νι­στικό πλαίσιο, δια­δι­κα­σίες αξιο­ποί­η­σης, οικο­νο­μική παρα­κο­λού­θηση και στόχο τη μετα­τροπή της ακί­νη­της περιου­σίας σε σταθερή πηγή χρη­μα­το­δό­τη­σης του στε­γα­στι­κού προ­γράμ­μα­τος.

10.500 νέες κατοι­κίες με αυτο­χρη­μα­το­δο­τού­μενο μοντέλο ανά­πτυ­ξης

Κεντρική επιλογή του σχεδίου είναι ότι τα έσοδα που θα προ­κύ­πτουν από μισθώ­σεις, εκμε­ταλ­λεύ­σεις ή άλλες μορφές αξιο­ποί­η­σης στρα­τιω­τι­κών ακι­νή­των δεν θα κατευ­θύ­νο­νται στον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, αλλά θα επι­στρέ­φουν απο­κλει­στικά στο ίδιο το σύστημα στρα­τιω­τι­κής στέ­γα­σης. Με αυτόν τον τρόπο, το πρό­γραμμα των 10.500 νέων κατοι­κιών επι­χει­ρεί να απο­κτή­σει χαρα­κτήρα αυτο­χρη­μα­το­δο­τού­με­νου μηχα­νι­σμού, μειώ­νο­ντας τη δημο­σιο­νο­μική εξάρ­τηση και επι­τρέ­πο­ντας μακρο­πρό­θε­σμο σχε­δια­σμό.

Η υλο­ποί­ηση του προ­γράμ­μα­τος ξεκινά ήδη από το 2026, με έναν πρώτο, απο­λύ­τως συγκε­κρι­μένο κύκλο έργων που απο­τυ­πώ­νε­ται λεπτο­με­ρώς στο ΕΣΚυΠ. Στο Καστε­λό­ριζο προ­βλέ­πε­ται η υπο­γραφή σύμ­βα­σης για την κατα­σκευή τεσ­σά­ρων νέων διώ­ρο­φων κτιρίων, με τρία δια­με­ρί­σματα το καθένα, έως το τρίτο τρίμηνο του 2026. Η επιλογή της περιο­χής δεν είναι τυχαία, καθώς συν­δυά­ζει υψηλό στε­γα­στικό κόστος, περιο­ρι­σμένη προ­σφορά κατοι­κίας και αυξη­μένη γεω­στρα­τη­γική σημασία. Στόχος είναι η εξα­σφά­λιση μόνιμης και αξιο­πρε­πούς στέ­γα­σης για τα στελέχη που υπη­ρε­τούν στο νησί, χωρίς εξάρ­τηση από την τοπική αγορά.

Παράλ­ληλα, εντός του τέταρ­του τρι­μή­νου του 2026 ολο­κλη­ρώ­νο­νται έργα κατα­σκευής συγκρο­τη­μά­των δεκα­τριών δια­με­ρι­σμά­των σε τρία στρα­τό­πεδα του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου: στο Στρα­τό­πεδο Μενου­δά­κου στην Καλλονή Λέσβου, στο Στρα­τό­πεδο Κου­ντου­ριώτη στη Μύρινα Λήμνου και στο Στρα­τό­πεδο Δημη­τρίου Χίου στη Δημο­τική Ενότητα Καρ­λο­βα­σίου της Σάμου. Τα έργα αυτά εντάσ­σο­νται σε έναν ευρύ­τερο σχε­δια­σμό ενί­σχυ­σης της στρα­τιω­τι­κής παρου­σίας στα νησιά, όπου οι δυσκο­λίες στέ­γα­σης απο­τε­λούν δια­χρο­νικό ανα­σταλ­τικό παρά­γο­ντα για τη στε­λέ­χωση μονάδων.

Στο ίδιο πλαίσιο, το ΕΣΚυΠ κατα­γρά­φει την πρόοδο ενός εκτε­τα­μέ­νου προ­γράμ­μα­τος κατα­σκευής είκοσι δύο συγκρο­τη­μά­των των δεκα­τριών δια­με­ρι­σμά­των σε στρα­τό­πεδα της Χίου, της Κω, της Ρόδου, της Σάμου, της Λέσβου και της Λήμνου. Τα έργα αυτά βρί­σκο­νται σε ποσοστό υλο­ποί­η­σης περίπου 80% και προ­βλέ­πε­ται να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί έως το τέλος του 2026, δημιουρ­γώ­ντας έναν κρίσιμο πυρήνα νέας στρα­τιω­τι­κής στέγης στο Ανα­το­λικό Αιγαίο.

Η ηπει­ρω­τική χώρα απο­τε­λεί τον δεύτερο βασικό άξονα του σχεδίου. Στο Χαϊδάρι προ­βλέ­πε­ται η ολο­κλή­ρωση της κατα­σκευής είκοσι τεσ­σά­ρων στρα­τιω­τι­κών οικη­μά­των στο Στρα­τό­πεδο Καραϊ­σκάκη Β΄, καλύ­πτο­ντας ανάγκες προ­σω­πι­κού σε μία από τις πιο ακριβές περιο­χές της Αττικής. Στη Δημο­τική Ενότητα Αλε­ξαν­δρού­πο­λης προχωρά η κατα­σκευή τεσ­σά­ρων συγκρο­τη­μά­των στρα­τιω­τι­κής στέ­γα­σης, ενώ στην Περι­φέ­ρεια Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και Θράκης, και συγκε­κρι­μένα σε Ορε­στιάδα και Ξάνθη, υλο­ποιεί­ται η κατα­σκευή έξι συγκρο­τη­μά­των των δεκα­τριών δια­με­ρι­σμά­των σε στρα­τό­πεδα, επίσης με ποσοστό ολο­κλή­ρω­σης 80% έως το τέλος του 2026. Η έμφαση στον Έβρο και τη Θράκη αντα­να­κλά τόσο τις αυξη­μέ­νες επι­χει­ρη­σια­κές ανάγκες όσο και τις δυσκο­λίες προ­σέλ­κυ­σης και παρα­μο­νής προ­σω­πι­κού.

Πέρα από τις νέες κατα­σκευές, το σχέδιο των Ενόπλων Δυνά­μεων περι­λαμ­βά­νει και ένα εξίσου φιλό­δοξο πρό­γραμμα ανα­βάθ­μι­σης υφι­στά­με­νων κατοι­κιών. Συνο­λικά, προ­βλέ­πε­ται η ανα­καί­νιση και ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση 7.030 στρα­τιω­τι­κών οικη­μά­των, με παρεμ­βά­σεις που αφορούν τη βελ­τί­ωση της ενερ­γεια­κής από­δο­σης, την ανα­κα­τα­σκευή κοι­νό­χρη­στων χώρων και την προ­σαρ­μογή των κατοι­κιών στις σύγ­χρο­νες ανάγκες δια­βί­ω­σης οικο­γε­νειών.

Το στε­γα­στικό πρό­γραμμα των Ενόπλων Δυνά­μεων δεν λει­τουρ­γεί απο­μο­νω­μένα, αλλά εντάσ­σε­ται σε έναν ευρύ­τερο κυβερ­νη­τικό σχε­δια­σμό για τη στέγη, σε συνερ­γα­σία με το Υπουρ­γείο Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας. Στο πλαίσιο αυτό, προ­βλέ­πε­ται η αξιο­ποί­ηση τριών ανε­νερ­γών στρα­το­πέ­δων για την ανά­πτυξη περίπου 1.300 κατοι­κιών κοι­νω­νι­κής και προ­σι­τής στέγης, με χρη­μα­το­δό­τηση από το Κοι­νω­νικό Κλι­μα­τικό Ταμείο και προ­κή­ρυξη των σχε­τι­κών δια­γω­νι­σμών έως το τέλος του 2026. Παράλ­ληλα, προ­ω­θεί­ται το θεσμικό εργα­λείο της κοι­νω­νι­κής αντι­πα­ρο­χής, μέσω του οποίου δημόσια ακίνητα παρα­χω­ρού­νται για την παρα­γωγή κατοι­κιών που δια­τί­θε­νται με κοι­νω­νική μίσθωση και δυνα­τό­τητα εξα­γο­ράς.

Συνο­λικά, το σχέδιο για την ανά­πτυξη 10.500 νέων κατοι­κιών από τις Ένοπλες Δυνά­μεις σημα­το­δο­τεί μια βαθιά μετα­τό­πιση στον τρόπο με τον οποίο το κράτος αντι­λαμ­βά­νε­ται τη στρα­τιω­τική ακίνητη περιου­σία. Από απο­σπα­σμα­τικό και παθη­τικό στοι­χείο, μετα­τρέ­πε­ται σε ενεργό εργα­λείο στε­γα­στι­κής πολι­τι­κής, επι­χει­ρη­σια­κής ενί­σχυ­σης και κοι­νω­νι­κής συνοχής. Η επι­τυ­χία του εγχει­ρή­μα­τος θα κριθεί από την ταχύ­τητα υλο­ποί­η­σης, την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα του νέου φορέα δια­χεί­ρι­σης και τη δυνα­τό­τητα δια­τή­ρη­σης ενός στα­θε­ρού χρη­μα­το­δο­τι­κού κύκλου, σε μια περίοδο όπου το στε­γα­στικό ζήτημα παρα­μέ­νει από τις μεγα­λύ­τε­ρες προ­κλή­σεις για την ελλη­νική κοι­νω­νία.

Πηγή: powergame.gr