Νέος κλιματικός νόμος: Τι προβλέπει για καυστήρες πετρελαίου θέρμανσης, ηλεκτροκίνηση, νησιά και υποχρεωτική ασφάλιση κτιρίων

«Ο εθνι­κός κλι­μα­τι­κός νόμος είναι ιστο­ρι­κής ση­μα­σί­ας καθώς ορί­ζει το θε­σμι­κό πλαί­σιο της χώρας μας για τη στα­δια­κή μεί­ω­ση των αν­θρω­πο­γε­νών εκ­πο­μπών αε­ρί­ων του θερ­μο­κη­πί­ου, με σκοπό την αντι­με­τώ­πι­ση της κλι­μα­τι­κής κρί­σης και την επί­τευ­ξη κλι­μα­τι­κής ου­δε­τε­ρό­τη­τας ως το 2050». Αυτό δή­λω­σε ο υπουρ­γός Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας Κώ­στας Σκρέ­κας, κατά την πα­ρου­σί­α­ση, σε συ­νέ­ντευ­ξη τύπου, του νέου θε­σμι­κού πλαι­σί­ου που θα απο­τε­λέ­σει τον οδικό χάρτη για την πρά­σι­νη με­τά­βα­ση της χώρας για τα προ­σε­χή χρό­νια.

Όπως ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο κ. Σκρέ­κας: «Θέ­λου­με η Ελ­λά­δα να πρω­τα­γω­νι­στή­σει στην προ­σπά­θεια για την αντι­με­τώ­πι­ση της κλι­μα­τι­κής κρί­σης», ενώ όπως έκανε γνω­στό, άμεσα ξε­κι­νά­ει η δη­μό­σια δια­βού­λευ­ση του νο­μο­σχε­δί­ου. Απα­ντώ­ντας σε ερώ­τη­ση του ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Σκρέ­κας ανέ­φε­ρε ότι η κο­στο­λό­γη­ση του συ­γκε­κρι­μέ­νου πα­κέ­του μέ­τρων, πρό­κει­ται να προσ­διο­ρι­στεί άμεσα από την ανα­θε­ώ­ρη­ση του Εθνι­κού Σχε­δί­ου για την Ενέρ­γεια και το Κλίμα. Ενώ πρό­σθε­σε ότι οι προ­κλή­σεις για την εφαρ­μο­γή του Κλι­μα­τι­κού Νόμου έχουν να κά­νουν αφε­νός με τη συ­νει­δη­το­ποί­η­ση των συ­νε­πειών της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής από την κοι­νω­νία τόσο σε εθνι­κό όσο και σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο και αφε­τέ­ρου με την εξα­σφά­λι­ση των οι­κο­νο­μι­κών και των αν­θρώ­πι­νων πόρων για την υλο­ποί­η­ση των φι­λό­δο­ξων στό­χων.

Από την πλευ­ρά του, ο υφυ­πουρ­γός ΠΕΝ Γ. Αμυ­ράς, τό­νι­σε ότι με τον κλι­μα­τι­κό νόμο ει­σά­γε­ται μία νέα αντι­με­τώ­πι­ση της οι­κο­νο­μί­ας και κυ­ρί­ως του πε­ρι­βάλ­λο­ντος, με ιδιαί­τε­ρα πο­σο­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά. Πρό­σθε­σε δε, ότι απο­τε­λεί μία εκ­δο­χή για το πώς θα προ­στα­τεύ­σου­με την βιο­ποι­κι­λό­τη­τα, καθώς αφορά τη ζωή μας και το μέλ­λον των βιο­τό­πων μας.

Ει­δι­κό­τε­ρα, κατά την πα­ρου­σί­α­ση που έκα­ναν ο υπουρ­γός ΠΕΝ Κώ­στας Σκρέ­κας και ο γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας Φυ­σι­κού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος και Υδά­των Κων­στα­ντί­νος Αρα­βώ­σης, οι πο­σο­τι­κοί στό­χοι που κα­θο­ρί­ζο­νται, με ιδιαί­τε­ρη έμ­φα­ση στη δυ­να­μι­κή διείσ­δυ­ση των ΑΠΕ, είναι οι εξής:

Μεί­ω­ση εκ­πο­μπών αε­ρί­ων θερ­μο­κη­πί­ου κατά 55% έως το 2030 σε σχέση με το 1990.

Μεί­ω­ση εκ­πο­μπών αε­ρί­ων θερ­μο­κη­πί­ου κατά 80% έως το 2040 σε σχέση με το 1990.

Κλι­μα­τι­κή ου­δε­τε­ρό­τη­τα έως το 2050. «Αυτό ση­μαί­νει ότι οι ρύποι που εκλύ­ο­νται από τις ρυ­πο­γό­νες πα­ρα­γω­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες πρέ­πει να απορ­ρο­φώ­νται πλή­ρως.

«Εάν εί­χα­με 100% ΑΠΕ, η οι­κο­νο­μία μας δεν θα επη­ρε­α­ζό­ταν κα­θό­λου από τις δια­κυ­μάν­σεις των τιμών ενέρ­γειας από τα ορυ­κτά καύ­σι­μα και θα μπο­ρού­σα­με να προσ­διο­ρί­σου­με επα­κρι­βώς το κό­στος της ενέρ­γειας», ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ο κ. Σκρέ­κας.

Ενώ όπως έκανε γνω­στό ο κ. Αρα­βώ­σης: «Οι στό­χοι και η πο­ρεία επί­τευ­ξης των στό­χων θα επα­νε­ξε­τά­ζο­νται κάθε πέντε χρό­νια, αρχής γε­νο­μέ­νης από το τέλος του 2024».

Ει­δι­κό­τε­ρα, με τον νέο κλι­μα­τι­κό νόμο προ­βλέ­πο­νται επί­σης τα εξής:

Δια­κο­πή λει­τουρ­γί­ας όλων των λι­γνι­τι­κών μο­νά­δων το αρ­γό­τε­ρο έως τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2028 με ρήτρα επα­νε­ξέ­τα­σης το 2023 -με σκοπό την επί­σπευ­ση- υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση της δια­σφά­λι­σης της επάρ­κειας ισχύ­ος και της ασφά­λειας εφο­δια­σμού.

Από το 2023, οι δήμοι ανα­λαμ­βά­νουν την εκ­πό­νη­ση Δη­μο­τι­κών Σχε­δί­ων Μεί­ω­σης Εκ­πο­μπών Διο­ξει­δί­ου του ‘Αν­θρα­κα (Δη­ΣΜΕ­ΔΑ), με στόχο μεί­ω­σης εκ­πο­μπών αε­ρί­ων του θερ­μο­κη­πί­ου κατά του­λά­χι­στον 10% για το έτος 2025 και 30% για το έτος 2030, σε σύ­γκρι­ση με το έτος βάσης 2019. Τα Δη­ΣΜΕ­ΔΑ πε­ρι­λαμ­βά­νουν ανα­λυ­τι­κή απο­γρα­φή των ενερ­γεια­κών κα­τα­να­λώ­σε­ων και εκ­πο­μπών CO2 για τα δη­μο­τι­κά κτί­ρια, στά­δια κλπ, το δη­μο­τι­κό φω­τι­σμό, τις δη­μο­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, τα δη­μο­τι­κά οχή­μα­τα κλπ.

Μέτρα για τα κτί­ρια:

Από το 2023 προ­βλέ­πε­ται η απα­γό­ρευ­ση καυ­στή­ρων πε­τρε­λαί­ου όπου υπάρ­χει δί­κτυο φυ­σι­κού αε­ρί­ου σε νέες οι­κο­δο­μές. Από το 2025 απα­γό­ρευ­ση εγκα­τά­στα­σης καυ­στή­ρων πε­τρε­λαί­ου θέρ­μαν­σης. Από το 2030 απα­γό­ρευ­ση χρή­σης καυ­στή­ρων πε­τρε­λαί­ου θέρ­μαν­σης. Όπως τό­νι­σε ο κ. Σκρέ­κας στα ήδη υπάρ­χο­ντα χρη­μα­το­δο­τι­κά ερ­γα­λεία, όπως είναι το «Εξοι­κο­νο­μώ», η πλατ­φόρ­μα του οποί­ου ανα­μέ­νε­ται να ανοί­ξει σύ­ντο­μα, το ΥΠΕΝ ήδη σχε­διά­ζει και νέα, προ­κει­μέ­νου να ενι­σχύ­σει τα νοι­κο­κυ­ριά στην ενερ­γεια­κή με­τά­βα­ση, για την αντι­κα­τά­στα­ση των ενερ­γο­βό­ρων συ­σκευών θέρ­μαν­σης.

Στα ει­δι­κά κτί­ρια -βιο­μη­χα­νί­ες, απο­θή­κες, εμπο­ρι­κά κτί­ρια κλπ- με κά­λυ­ψη με­γα­λύ­τε­ρη των 500 τμ για τα οποία οι οι­κο­δο­μι­κές άδειες υπο­βάλ­λο­νται από την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2023, εξαι­ρου­μέ­νων των του­ρι­στι­κών κα­τα­λυ­μά­των και των ναών, κα­θί­στα­ται υπο­χρε­ω­τι­κή η το­πο­θέ­τη­ση συ­στη­μά­των πα­ρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από φω­το­βολ­ταϊ­κά ή θερ­μι­κά ηλια­κά συ­στή­μα­τα σε πο­σο­στό που αντι­στοι­χεί του­λά­χι­στον στο 30% της κά­λυ­ψης.

Προ­βλέ­πε­ται επί­σης δυ­να­τό­τη­τα εξαι­ρέ­σε­ων σε με­μο­νω­μέ­να κτί­ρια για λό­γους μορ­φο­λο­γι­κούς ή αι­σθη­τι­κούς ή σε πε­ριο­χές με θε­σμο­θε­τη­μέ­νο κα­θε­στώς προ­στα­σί­ας, όπως πα­ρα­δο­σια­κοί οι­κι­σμοί και δια­τη­ρη­τέα κτί­ρια.

Μέτρα για ενί­σχυ­ση της ηλε­κτρο­κί­νη­σης:

Από το 2023, το 1/4 των νέων εται­ρι­κών αυ­το­κι­νή­των ιδιω­τι­κής χρή­σης που τα­ξι­νο­μού­νται πρέ­πει να είναι αμι­γώς ηλε­κτρι­κά οχή­μα­τα ή υβρι­δι­κά ηλε­κτρι­κά οχή­μα­τα εξω­τε­ρι­κής φόρ­τι­σης ρύπων έως 50γρ CO2/χλμ.

Από το 2030, τα νέα οχή­μα­τα που θα τα­ξι­νο­μού­νται θα πρέ­πει να είναι μη­δε­νι­κών εκ­πο­μπών.

Από το 2025 υπο­χρε­ω­τι­κά σε Αθήνα και Θεσ­σα­λο­νί­κη όλα τα νέα ταξί καθώς και το 1/3 των νέων ενοι­κια­ζό­με­νων οχη­μά­των σε Αθήνα και Θεσ­σα­λο­νί­κη θα είναι ηλε­κτρο­κί­νη­τα. Στό­χος είναι μέχρι το 2023 να κυ­κλο­φο­ρούν στους δρό­μους περί τα 2.000 ηλε­κτρο­κί­νη­τα ταξί. Έως τις 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2023 τα μέτρα θα εξε­τα­στούν εκ νέου, με σκοπό την επί­σπευ­ση και την επέ­κτα­ση σε επι­πλέ­ον πε­ριο­χές, ανά­λο­γα με την επαρ­κή δια­θε­σι­μό­τη­τα σταθ­μών φόρ­τι­σης, ενώ όπως τό­νι­σε ο κ. Σκρέ­κας, επι­σπεύ­δε­ται η δια­δι­κα­σία το­πο­θέ­τη­σης φορ­τι­στών στις πό­λεις.

Μέτρα για τη μεί­ω­ση των εκ­πο­μπών από επι­χει­ρή­σεις:

Από το 2023, συ­γκε­κρι­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις θα πρέ­πει να υπο­βάλ­λουν ετή­σια έκ­θε­ση σχε­τι­κά με το αν­θρα­κι­κό τους απο­τύ­πω­μα για το προη­γού­με­νο έτος. Η υπο­βο­λή της έκ­θε­σης θα πρέ­πει να έχει ολο­κλη­ρω­θεί εντός του πρώ­του τρι­μή­νου κάθε έτους.

Το μέτρο αφορά στις εξής επι­χει­ρή­σεις: Επι­χει­ρή­σεις ει­σηγ­μέ­νες στο χρη­μα­τι­στή­ριο, πι­στω­τι­κά ιδρύ­μα­τα, ασφα­λι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, επι­χει­ρή­σεις επεν­δύ­σε­ων, επι­χει­ρή­σεις στα­θε­ρής και κι­νη­τής τη­λε­φω­νί­ας, εται­ρεί­ες ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, εται­ρεί­ες τα­χυ­με­τα­φο­ρών, επι­χει­ρή­σεις πα­ρο­χής ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και φυ­σι­κού αε­ρί­ου, αλυ­σί­δες λια­νε­μπο­ρί­ου που απα­σχο­λούν πάνω από 500 ερ­γα­ζό­με­νους, επι­χει­ρή­σεις πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών της εφο­δια­στι­κής αλυ­σί­δας.

Μεί­ω­ση των εκ­πο­μπών στα μη δια­συν­δε­δε­μέ­να νησιά: Στό­χος μεί­ω­σης εκ­πο­μπών κατά 80% σε σχέση με 2019. Από το 2030 απα­γο­ρεύ­ε­ται η χρήση μα­ζούτ για την πα­ρα­γω­γή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας στα μη δια­συν­δε­δε­μέ­να νησιά.

Μέτρα προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τι­κή κρίση:

Υπο­χρε­ω­τι­κή ασφά­λι­ση κιν­δύ­νου (προ­ϋ­πό­θε­ση για την ηλε­κτρο­δό­τη­ση του κτι­ρί­ου) από το 2025 για νέα κτί­ρια σε ζώνες υψη­λής τρω­τό­τη­τας δηλ. που είναι σε ευά­λω­τες πε­ριο­χές μετά από σχέ­δια που θα ετοι­μά­σουν οι πε­ρι­φέ­ρειες.

Όπως έγινε γνω­στό, η πο­ρεία επί­τευ­ξης και ο επι­με­ρι­σμός των βαρών στους επι­μέ­ρους το­μείς που προ­βλέ­πει ο κλι­μα­τι­κός νόμος: γί­νε­ται μέσω της κα­τάρ­τι­σης το­με­α­κών προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών άν­θρα­κα πε­ντα­ε­τούς διάρ­κειας για: Πα­ρα­γω­γή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και θερ­μό­τη­τας, με­τα­φο­ρές, βιο­μη­χα­νία, κτί­ρια, γε­ωρ­γία και κτη­νο­τρο­φία, από­βλη­τα και χρή­σεις γης, αλ­λα­γές χρή­σε­ων γης και δα­σο­πο­νία.

Σύμ­φω­να με τον γε­νι­κό γραμ­μα­τέα: «Για κάθε έναν από τους πα­ρα­πά­νω κλά­δους θα εκ­πο­νού­νται το­με­α­κοί προ­ϋ­πο­λο­γι­σμοί άν­θρα­κα, αρχής γε­νο­μέ­νης από το 2023 για την πε­ρί­ο­δο 2026-2030. Η δια­δι­κα­σία θα επα­να­λαμ­βά­νε­ται κάθε πέντε έτη για την επό­με­νη πε­ντα­ε­τή πε­ρί­ο­δο».

Ο κλι­μα­τι­κός νόμος προ­βλέ­πει επί­σης την εν­σω­μά­τω­ση της προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή στις το­με­α­κές πο­λι­τι­κές. Θε­σμο­θε­τού­νται: Εθνι­κή Στρα­τη­γι­κή για την Προ­σαρ­μο­γή στην Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή (ΕΣΠΚΑ) και επα­να­ξιο­λό­γη­ση ανά δε­κα­ε­τία, η οποία θα εκ­πο­νη­θεί από το νε­ο­σύ­στα­το υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας. Πε­ρι­φε­ρεια­κά Σχέ­δια για την Προ­σαρ­μο­γή στην Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή (Πε­ΣΠ­ΚΑ). Εθνι­κό Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο για την Προ­σαρ­μο­γή στην Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή από το υπουρ­γείο Κλι­μα­τι­κής Κρί­σης και Πο­λι­τι­κής Προ­στα­σί­ας, το οποίο απο­τε­λεί ανοι­χτό δί­κτυο ανταλ­λα­γής πλη­ρο­φο­ριών και ενη­μέ­ρω­σης.

Προ­βλέ­πε­ται, επί­σης, η ανά­λη­ψη δρά­σε­ων για την προ­στα­σία της πο­λι­τι­στι­κής και φυ­σι­κής κλη­ρο­νο­μιάς από την κλι­μα­τι­κή αλ­λα­γή, στο πλαί­σιο της διε­θνούς πρω­το­βου­λί­ας που έχει ανα­λά­βει η Ελ­λά­δα σε συ­νερ­γα­σία με τον Ορ­γα­νι­σμό Ηνω­μέ­νων Εθνών και τον Διε­θνή Ορ­γα­νι­σμό Με­τε­ω­ρο­λο­γί­ας.

Τέλος, όπως έγινε γνω­στό, κα­ταρ­τί­ζε­ται Εθνι­κή Επι­στη­μο­νι­κή Επι­τρο­πή για την Κλι­μα­τι­κή Αλ­λα­γή, η οποία θα λει­τουρ­γεί ως τε­χνι­κός και επι­στη­μο­νι­κός σύμ­βου­λος της Πο­λι­τεί­ας.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ