Το έξτρα παρθένο ελαιόλαδο της Ρόδου βρίσκεται πρώτο στις αγορές των τουριστών

Γρά­φει ο

Νε­κτά­ριος Κα­λο­γή­ρου

Στε­γνή θα είναι η φε­τι­νή ελαιο­κο­μι­κή χρο­νιά για τη Ρόδο, καθώς η πλειο­ψη­φία των ελαιώ­νων δεν έχουν καρ­πο­φο­ρή­σει. Κι ενώ μια χού­φτα άν­θρω­ποι αγω­νί­ζο­νται για να δώ­σουν ταυ­τό­τη­τα στη μικρή πα­ρα­γω­γή ελαιο­λά­δου, να ανα­δεί­ξουν τη σπου­δαία του ποιό­τη­τα και να δη­μιουρ­γή­σουν ένα και­νού­ριο πόρο για την οι­κο­νο­μία, την ίδια στιγ­μή πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται τα αλυ­σο­πρί­ο­να που κα­τα­κρε­ουρ­γούν τα ελαιό­δε­ντρα χάριν του με­ρο­κά­μα­του.

Ει­δι­κό­τε­ρα, στο κα­τώ­φλι της νέας ελαιο­κο­μι­κής πε­ριό­δου τα μα­ντά­τα δεν είναι καλά. Όλα δεί­χνουν πως η φε­τι­νή πα­ρα­γω­γή ελαιο­λά­δου θα κα­τα­γρά­ψει ιστο­ρι­κά χα­μη­λά. Από τις Κα­λυ­θιές μέχρι τα Μά­σα­ρη τα δέ­ντρα είναι σχε­δόν γυμνά από καρπό. Στη νότια και βό­ρεια πλευ­ρά του νη­σιού η πα­ρα­γω­γή δεί­χνει πως θα είναι μεν κα­λύ­τε­ρη, ωστό­σο είναι σί­γου­ρο πως δεν θα είναι αρ­κε­τή για να δη­μιουρ­γή­σει αξιο­ση­μεί­ω­το κε­φά­λαιο για τις ανά­γκες των κα­τα­να­λω­τών.

Οι γη­ραιό­τε­ροι αγρό­τες απο­δί­δουν το φαι­νό­με­νο στη σκόνη από τη Σα­χά­ρα, που καθώς έπεσε με τη βροχή τον πε­ρα­σμέ­νο Μάιο, επη­ρέ­α­σε την αν­θο­φο­ρία. Από την άλλη πλευ­ρά οι γε­ω­πό­νοι θε­ω­ρούν ότι η βροχή και η σκόνη δεν δια­δρα­μά­τι­σαν τόσο αρ­νη­τι­κό ρόλο, όσο η γε­νι­κό­τε­ρη τάση εγκα­τά­λει­ψης των ελαιώ­νων. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή η δή­λω­ση που έκανε προς τη “δη­μο­κρα­τι­κή” ο γε­ω­πό­νος Πα­να­γιώ­της Στα­μά­της: «Η πα­ρα­γω­γή ενι­σχύ­ε­ται μόνο με τη φρο­ντί­δα. Τα ελαιό­δε­ντρα χρειά­ζο­νται λίγο λί­πα­σμα, νερό και όρ­γω­μα της γης. Έτσι, τα βοη­θού­με ώστε να πολ­λα­πλα­σιά­σουν τον καρπό τους. Δυ­στυ­χώς, λόγω της οι­κο­νο­μι­κής αδυ­να­μί­ας, οι πε­ρισ­σό­τε­ροι έχουν εγκα­τα­λεί­ψει τη γη. Μοι­ραία, το πα­ρα­γω­γι­κό απο­τέ­λε­σμα μειώ­νε­ται ση­μα­ντι­κά».

“olive oil destination”

ή αλ­λιώς “το νησί

των ελαιών”

Η Ρόδος πα­ρά­γει εξαι­ρε­τι­κής ποιό­τη­τας ελαιό­λα­δο. Είναι τόσο καλό, ώστε με τη σωστή φρο­ντί­δα και την κα­τάλ­λη­λη συ­σκευα­σία, μπο­ρεί να κα­τα­κτή­σει τις εντυ­πώ­σεις από ολό­κλη­ρο τον κόσμο. Δεν είναι άλ­λω­στε τυ­χαί­ες οι με­γά­λες βρα­βεύ­σεις των οι­κο­γε­νειών Πασ­σά­λη (ελαιό­λα­δο “Αλέ­ξαν­δρος”) και Κάλλα (Ελαιό­λα­δο “Natura Rodos”), που έχο­ντας ως εφαλ­τή­ριο τους ελαιώ­νες Θε­ο­λό­γου, πέ­τυ­χαν διε­θνή βρα­βεία, σε δια­γω­νι­σμούς όπου συμ­με­τεί­χαν εκα­το­ντά­δες πα­ρα­γω­γοί από όλο τον κόσμο. Βέ­βαια, για να φτά­σουν σε αυτά τα επί­πε­δα ποιό­τη­τας, γεύ­σης, λάμ­ψης και υφής, οι δύο οι­κο­γέ­νειες, με την πο­λυ­ε­τή τους αφο­σί­ω­ση έχουν με­τα­τρέ­ψει το όνει­ρο σε στόχο.

Σε επί­πε­δα υψη­λής γεύ­σης και ποιό­τη­τας βρί­σκο­νται και άλλες οι­κο­γέ­νειες στο νησί. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κός είναι ο “Λα­δό­μυ­λος” της οι­κο­γε­νεί­ας Δι­μέλ­λη (Σιάν­να), όπως και η “Στα­γό­να” της οι­κο­γέ­νειας Χα­λά­ντα (Ψίν­θος).

Το έξτρα παρ­θέ­νο ελαιό­λα­δο που πα­ρά­γε­ται από αυτές τις οι­κο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις είναι πε­ρι­ζή­τη­το. Γε­νι­κά, το το­πι­κό ελαιό­λα­δο είναι ένα προ­ϊ­όν που βρί­σκε­ται σε πρώτη γραμ­μή ζή­τη­σης στα του­ρι­στι­κά κα­τα­στή­μα­τα. Εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες μπου­κά­λια, στρι­μωγ­μέ­να μέσα σε βα­λί­τσες, τα­ξι­δεύ­ουν κάθε σεζόν από το νησί προς κάθε γωνιά της γης. Οι του­ρί­στες το πε­ρα­σμέ­νο κα­λο­καί­ρι πλή­ρω­σαν ακόμα και 20 ευρώ για ν’ αγο­ρά­σουν μόλις 200 ml κα­λο­συ­σκευα­σμέ­νο, έξτρα παρ­θέ­νο ελαιό­λα­δο. Πρό­κει­ται για ελαιό­λα­δο σε κρυ­στάλ­λι­νο αριθ­μη­μέ­νο μπου­κά­λι, πε­ριο­ρι­σμέ­νης πα­ρα­γω­γής. Με έναν απλό υπο­λο­γι­σμό, γί­νε­ται φα­νε­ρό πως οι επι­σκέ­πτες απο­δέ­χο­νται να πλη­ρώ­σουν 100 ευρώ για ένα λίτρο υψη­λής ποιό­τη­τας ελαιό­λα­δο Ρόδου!

Τα έσοδα που μπο­ρούν να προ­κύ­ψουν από τη συ­στη­μα­τι­κή καλ­λιέρ­γεια της ελιάς είναι ακόμα ανυ­πο­λό­γι­στα. Το σί­γου­ρο είναι πως υπάρ­χει ζή­τη­ση. Είναι τόσο με­γά­λη, ώστε δεν είναι λίγοι οι πα­ρα­γω­γοί από την υπό­λοι­πη Ελ­λά­δα που στέλ­νουν στο νησί τό­νους από την πα­ρα­γω­γή τους προς λια­νι­κή πώ­λη­ση. Η Ρόδος με το κλίμα και τις εκτά­σεις που δια­θέ­τει, είναι εύ­κο­λο να καλ­λιερ­γή­σει τον τίτλο ως “το νησί των ελαιών” και να γίνει ένας πραγ­μα­τι­κός “olive oil destination”.

Εμπό­διο ο ΦΠΑ

Εδώ, πρέ­πει να ση­μειω­θεί πως η αύ­ξη­ση του ΦΠΑ στο 24%, έχει απο­στε­ρή­σει από την το­πι­κή πα­ρα­γω­γή (ελαιο­λά­δου και όλων των άλλων αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων) τη δυ­να­τό­τη­τα χον­δρι­κής διά­θε­σης σε αγο­ρές εκτός νη­σιού. Το συ­γκρι­τι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα χά­θη­κε. Το πο­σο­στό άμε­σου κέρ­δους (λόγω της δια­φο­ράς συ­ντε­λε­στή ΦΠΑ) στον χον­δρέ­μπο­ρο της λοι­πής Ελ­λά­δας απο­τε­λού­σε κί­νη­τρο για αγο­ρές αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων από τις βιο­τε­χνί­ες του νη­σιού. Η εξί­σω­ση το ΦΠΑ έκοψε το άμεσο κέρ­δος, αύ­ξη­σε τις τιμές των το­πι­κών προ­ϊ­ό­ντων και το με­τα­φο­ρι­κό ισο­δύ­να­μο δεν μπό­ρε­σε να κα­λύ­ψει τη δια­φο­ρά. Η ζημιά έγινε.

Θυσία τα υπε­ραιω­νό­βια

ελαιό­δε­ντρα για

με­ρι­κά ευρώ

Οι εξαι­ρε­τι­κά απο­δο­τι­κές προ­ο­πτι­κές που προ­δια­γρά­φο­νται για το νησί μέσα από την εκ­με­τάλ­λευ­ση του ελαιο­λά­δου, αφή­νει πα­γε­ρά αδιά­φο­ρους όλους εκεί­νους που στο με­ταίχ­μιο του χει­μώ­να προς την άνοι­ξη, κα­τα­κρε­ουρ­γούν τα ελαιό­δε­ντρα.

Πριό­νια, τσε­κού­ρια, αλυ­σο­πρί­ο­να, όλα ρί­χνο­νται στη μάχη του υπο­τι­θέ­με­νου κλα­δέ­μα­τος των δέ­ντρων. Οι κατά φα­ντα­σία ει­δι­κοί στο κλά­δε­μα, μπαί­νουν στους ελαιώ­νες και όταν τε­λειώ­σουν το έργο τους, απο­μέ­νουν μόνο οι κορ­μοί να στέ­κο­νται έρη­μοι. Κλα­διά και πα­ρα­κλά­δια κό­βο­νται σύ­ρι­ζα, τε­μα­χί­ζο­νται και πω­λού­νται για καυ­σό­ξυ­λα. Ίσως αυτός να είναι ένας ακόμα λόγος της όλο και συρ­ρι­κνού­με­νης πα­ρα­γω­γής το­πι­κού ελαιό­λα­δου.

Για τις ανά­γκες των καυ­σό­ξυ­λων δεν γί­νο­νται δια­κρί­σεις. Στο βωμό του μι­κρού κέρ­δους κα­τα­στρέ­φο­νται ελαιό­δε­ντρα που σε άλλες χώρες τε­λούν υπό κα­θε­στώς προ­στα­σί­ας. Υπε­ραιω­νό­βια δέ­ντρα, με τε­ρά­στιους κορ­μούς εκρι­ζώ­νο­νται με μπουλ­ντό­ζες. Εκα­το­ντά­δες χρό­νια ζωής με­τα­τρέ­πο­νται σε μικρά κού­τσου­ρα για κά­ποιο τζάκι, που πι­θα­νώς να ανά­βει μόνο ως ντε­κόρ.

Τα ελαιό­δε­ντρα είναι η κλη­ρο­νο­μιά του Έλ­λη­να. Είναι μόνη κλη­ρο­νο­μιά που απέ­μει­νε και είναι υπο­χρέ­ω­ση αυτή να δια­φυ­λα­χθεί και να πε­ρά­σει ακέ­ραια στις επό­με­νες γε­νε­ές.

Ολη η Ρόδος ένας

απέ­ρα­ντος ελαιώ­νας

Ίσως ένας ορα­μα­τι­στής πο­λι­τι­κός θα μπο­ρού­σε να πάρει μια τέ­τοια από­φα­ση. Να θέσει ένα τέρμα στο κό­ψι­μο των ελαιό­δε­ντρων στο νησί και να υιο­θε­τή­σει ένα από τα εκα­το­ντά­δες προ­γράμ­μα­τα που προ­κη­ρύσ­σο­νται για την προ­στα­σία και την ανά­δει­ξή τους. Η πε­ριο­χή Πού­λια της Ιτα­λί­ας έχει δη­μιουρ­γή­σει τους δρό­μους της ελιάς. Πρό­κει­ται για δια­δρο­μές γε­μά­τες ιστο­ρία της φύσης και δέ­ντρα που προ­κα­λούν δέος.

Στην Πε­λο­πόν­νη­σο τα υπε­ραιω­νό­βια ελαιό­δε­ντρα έχουν κα­τα­γρα­φεί και για όλα υπάρ­χει ταυ­τό­τη­τα. Αυτή η ταυ­τό­τη­τα δι­δά­σκε­ται ως ει­δι­κό μά­θη­μα στα δη­μο­τι­κά σχο­λεία και έχει συν­δυα­στεί η ηλι­κία του δέ­ντρου με τις ιστο­ρι­κά γε­γο­νό­τα που συ­νέ­βη­σαν στη πε­ριο­χή κατά τα χρό­νια της ζωής του. Μά­λι­στα, κατά την τρέ­χου­σα πε­ρί­ο­δο δη­μιουρ­γού­νται υπαί­θρια μου­σεία, όπου τα συ­γκε­κρι­μέ­να δέ­ντρα προ­βάλ­λο­νται ως το ζω­ντα­νό δείγ­μα της συ­νέ­χειας του τόπου.

Γε­νι­κά, το κέρ­δος των ξυ­λο­κό­πων από την πώ­λη­ση των καυ­σό­ξυ­λων είναι μικρό. Σή­με­ρα, στη Ρόδο τα κού­τσου­ρα ελιάς πω­λού­νται από 100 έως 130 ευρώ για κάθε 1000 κιλά. Εξαρ­τά­ται από την ανά­γκη που έχει ο πω­λη­τής. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, το ποσό αυτό αφή­νει μόνο ένα μικρό με­ρο­κά­μα­το, αφού στην τε­λι­κή τιμή συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νε­ται η ερ­γα­σία και η με­τα­φο­ρά του “εμπο­ρεύ­μα­τος” στο σπίτι του αγο­ρα­στή.

Από την άλλη, αν ολό­κλη­ρο το νησί με­τα­τρε­πό­ταν σ’ έναν απέ­ρα­ντο ελαιώ­να, τότε οι δου­λειές για όλους θα ήταν τόσες, ώστε δεν θα υπήρ­χε ανά­γκη να κοπεί ούτε ένα μικρό κλαδί για τη σόμπα.