Υβριδικοί σταθμοί με ειδικά προνόμια σε νησιά – Η τροπολογία και τα ερωτήματα

Του Χάρη Φλου­δό­που­λου

Ερω­τή­ματα γεννά τρο­πο­λο­γία που προ­στέ­θηκε την περα­σμένη Παρα­σκευή στο νομο­σχέ­διο του ΥΠΕΝ για την προ­στα­σία του δομη­μέ­νου περι­βάλ­λο­ντος και αφορά στους υβρι­δι­κούς σταθ­μούς ανα­νε­ώ­σι­μης ενέρ­γειας σε νησιά που δε συν­δέ­ο­νται με το ηπει­ρω­τικό σύστημα ηλε­κτρι­σμού (ΜΔΝ).

Η εν λόγω τρο­πο­λο­γία αφορά στο θέμα της απε­ξάρ­τη­σης των νησιών από τον άνθρακα και στην ανά­πτυξη πιλο­τι­κών ενερ­γεια­κών προ­γραμ­μά­των σε μη δια­συν­δε­δε­μένα νησιά. Ωστόσο  αίσθηση προ­κα­λεί το γεγονός ότι οι προ­βλέ­ψεις ανοί­γουν παρά­θυρα για την ενί­σχυση δύο νέων έργων ΑΠΕ (υβρι­δι­κών) με το παλιό καθε­στώς ενι­σχύ­σεων το οποίο έχει καταρ­γη­θεί στο πλαίσιο των αλλαγών της ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής για τις ενι­σχύ­σεις στην πράσινη ενέρ­γεια.

Έτσι δημιουρ­γεί­ται ευθέως θέμα από­κλι­σης από το νέο ευρω­παϊκό μοντέλο ανά­πτυ­ξης των Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας που έχει προ­κρί­νει η Ευρω­παϊκή Ένωση με βασικό στόχο τη μεγα­λύ­τερη διείσ­δυση της πρά­σι­νης ενέρ­γειας, με τους καλύ­τε­ρους δυνα­τούς οικο­νο­μι­κούς όρους.

Τι προ­βλέ­πει η τρο­πο­λο­γία

Σύμφωνα με το νέο καθε­στώς και τον νόμο για τις ΑΠΕ που ψηφί­στηκε το 2016 με έγκριση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, για όλα τα νέα έργα ΑΠΕ προ­βλέ­πε­ται διε­νέρ­γεια δια­γω­νι­σμού, με κρι­τή­ριο τη χαμη­λό­τερη τιμή και στη συνέ­χεια η υπο­γραφή σύμ­βα­σης λει­τουρ­γι­κής ενί­σχυ­σης με το πιο συμ­φέ­ρον οικο­νο­μικά έργο. Στόχος να μειωθεί το κόστος της παρα­γό­με­νης ενέρ­γειας. Ωστόσο για τα δύο έργα προ­βλέ­πε­ται δια­φο­ρε­τική δια­δι­κα­σία.

Συγκε­κρι­μένα η τρο­πο­λο­γία προ­βλέ­πει ότι με απόφαση του υπουρ­γού ενέρ­γειας και μετά από εισή­γηση του δια­χει­ρι­στή του συστή­μα­τος του μη δια­συν­δε­δε­μέ­νου νησιού  θα υλο­ποι­η­θούν δύο ειδικά πιλο­τικά έργα, σε δύο νησιά για τα οποία δύναται να ισχύ­σουν οι παλιές ρυθ­μί­σεις ενί­σχυ­σης και επι­δό­τη­σης κατά παρέκ­κλιση των προ­βλέ­ψεων του νόμου 4414/2016, ο οποίος έχει εγκρι­θεί από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή και η ψήφισή του απο­τε­λούσε μνη­μο­νιακή υπο­χρέ­ωση.

Πιο ανα­λυ­τικά με την τρο­πο­λο­γία δίνεται η δυνα­τό­τητα σύναψης σύμ­βα­σης αγο­ρα­πω­λη­σίας (PPA) της παρα­γό­με­νης ενέρ­γειας, η οποία εξα­σφα­λί­ζει προ­τε­ραιό­τητα στην κατα­νομή και δια­σφα­λί­ζει την απορ­ρό­φηση της παρα­γό­με­νης ενέρ­γειας. Κανο­νικά τα έργα της τρο­πο­λο­γίας θα έπρεπε να συμ­με­τά­σχουν σε δια­γω­νι­σμό και να υπο­γρά­ψουν σύμβαση λει­τουρ­γι­κής ενί­σχυ­σης

Επι­πλέον με τις συμ­βά­σεις αγο­ρα­πω­λη­σίας PPA  εξα­σφα­λί­ζε­ται σταθερή τιμή για όλο το χρόνο διάρ­κειας ζωής του έργου ενώ στον νόμο για τις ΑΠΕ 4414/2016  προ­βλέ­πε­ται ότι εάν κατα­σκευα­στεί δια­σύν­δεση του νησιού τότε το έργο θα πλη­ρώ­νε­ται με την οριακή τιμή του συστή­μα­τος συν μια προ­σαύ­ξηση

Ένα ακόμη ζήτημα αφορά στην απο­ζη­μί­ωση δια­θε­σι­μό­τη­τας ισχύος. Σύμφωνα με το νέο καθε­στώς δεν προ­βλέ­πε­ται απο­ζη­μί­ωση δια­θε­σι­μό­τη­τας ισχύος για τις νέες μονάδες, σε αντί­θεση με το παλιό καθε­στώς PPA που έχει καταρ­γη­θεί και το οποίο προ­έ­βλεπε απο­ζη­μιώ­σεις ανάλογα με το νησί από τα 127 και φτάνει έως τα 188 χιλιά­δες ευρώ ανά μεταβάτ το έτος. Για παρά­δειγμα για ένα έργο 100 μεγαβάτ, μόνο η απο­ζη­μί­ωση ισχύος μετα­φρά­ζε­ται σε 13 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ετησίως.

Και όχι μόνο αυτό αλλά και η τιμή με την οποία θα πλη­ρώ­νε­ται η παρα­γό­μενη μεγα­βα­τώρα είναι σημα­ντικά μεγα­λύ­τερη. Με το παλιό κάθε­στώς PPA η τιμή για τους υβρι­δι­κούς σταθ­μούς στα ΜΔΝ ήταν 236 ευρώ ανά μεγα­βα­τώρα, έναντι 147 ευρώ ανά μεγα­βα­τώρα του feed in premium. Μετά από δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία η τιμή που μπορεί να προ­κύ­ψει ενδέ­χε­ται να είναι ακόμη χαμη­λό­τερη.

Τέλος με το νέο καθε­στώς λει­τουρ­γίας των ΑΠΕ οι παρα­γω­γοί έχουν υπο­χρέ­ωση να συμ­με­τέ­χουν στην αγορά εξι­σορ­ρό­πη­σης, όταν με το παλιό καθε­στώς δεν υπήρχε τέτοια υπο­χρέ­ωση και όλη η ενέρ­γεια πλη­ρω­νό­ταν με την τιμή της σύμ­βα­σης.

Να σημειω­θεί τέλος ότι η τρο­πο­λο­γία κατα­τέ­θηκε μετά την ολο­κλή­ρωση της συζή­τη­σης του νομο­σχε­δίου στην αρμόδια επι­τροπή ενώ δεν έχει διευ­κρι­νι­στεί εάν υπάρχει σχετική εισή­γηση από τη Ρυθ­μι­στική Αρχή Ενέρ­γειας.

capital.gr