Ελληνικά «αντίβαρα» στον εξοπλισμό Τουρκίας

Τρόπους εξι­σορ­ρό­πη­σης της ορατής απειλής πλήρους ανα­τρο­πής του ισο­ζυ­γίου ισχύος Ελλάδας – Τουρ­κίας στο Αιγαίο και την Ανατ. Μεσό­γειο ανα­ζη­τεί η Αθήνα. Η δια­φαι­νό­μενη προ­μή­θεια ρωσικών πυραυ­λι­κών συστη­μά­των τύπου S-400 από την Αγκυρα, σε συν­δυα­σμό με τη συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στο πρό­γραμμα παρα­γω­γής των μαχη­τι­κών πέμπτης γενιάς F-35, δημιουρ­γεί μεταξύ των ειδικών ανη­συ­χία αλλαγής των δεδο­μέ­νων στην περιοχή εις βάρος της Αθήνας. Από την Αθήνα εκπέ­μπε­ται προς τη Μόσχα, δια­κρι­τικά και σε χαμη­λούς τόνους, ένα σήμα αμφι­βο­λίας για τη σκο­πι­μό­τητα πώλησης προς την Τουρκία ενός οπλικού συστή­μα­τος που θα μπο­ρούσε να ανα­τρέ­ψει ισορ­ρο­πίες στο Αιγαίο, οι οποίες μετα­πο­λε­μικά, του­λά­χι­στον, τηρή­θη­καν χωρίς ουσια­στι­κές αλλαγές. Στην Αθήνα η ρωσική απόφαση για πώληση S-400 έχει γίνει δεκτή με εξαι­ρε­τική καχυ­πο­ψία. Η Ελλάδα λόγω της δημο­σιο­νο­μι­κής συγκυ­ρίας δεν μπορεί να ακο­λου­θή­σει τον ταχύ ρυθμό εξο­πλι­σμών της Αγκυρας και ανα­ζη­τεί αντί­βαρα, ιδίως σε τομείς όπου εξα­κο­λου­θεί να δια­τη­ρεί κάποιο συγκρι­τικό πλε­ο­νέ­κτημα.

Ενα τέτοιο όπλο είναι τα υπο­βρύ­χια τύπου 214, τύπου «Παπα­νι­κο­λής», τα οποία ξεκί­νη­σαν το 2010 με αρκετά προ­βλή­ματα. Πλέον τρία υπο­βρύ­χια είναι επι­χει­ρη­σιακά ενεργά («Παπα­νι­κο­λής», «Ματρώ­ζος», «Πιπίνος»), ενώ το τέταρτο («Κατσώ­νης») βρί­σκε­ται στις τελικές δοκιμές. Το πιο σημα­ντικό χαρα­κτη­ρι­στικό τους εντο­πί­ζε­ται στο γεγονός ότι, πλην του «Παπα­νι­κολή» που παρε­λή­φθη το 2010 στο Κίελο, τα υπό­λοιπα τρία ολο­κλη­ρώ­θη­καν στα Ναυ­πη­γεία Σκα­ρα­μα­γκά υπό την επί­βλεψη του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού, προ­κει­μέ­νου να μην απα­ξιω­θεί μια επέν­δυση ύψους δύο δισ. ευρώ. Στρα­τιω­τι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν ότι πέρα από την πρω­το­βου­λία του τότε Α/ΓΕΝ (και νυν Α/ΓΕΕΘΑ) Ευάγ­γε­λου Απο­στο­λάκη, καθο­ρι­στική σημασία δια­δρα­μά­τισε ο νυν διευ­θυ­ντής Εξο­πλι­σμών του ΓΕΝ και «γκουρού» των υπο­βρυ­χίων υπο­ναύ­αρ­χος Αρι­στεί­δης Αλε­ξό­που­λος. Το Π.Ν. δεν υπο­κα­τέ­στησε ουσια­στικά μόνο τον ρόλο της γερ­μα­νι­κής κατα­σκευά­στριας εται­ρείας HDW, αλλά και εκείνον των υπό­λοι­πων υπερ­γο­λά­βων του έργου.

Τις εργα­σίες απο­πε­ρά­τω­σης των υπο­βρυ­χίων έκαναν τα ίδια τα μέλη των πλη­ρω­μά­των, ακόμη και σε λεπτο­μέ­ρειες όπως το σύστημα φόρ­τω­σης των τορ­πι­λών το οποίο απο­τε­λεί ένα εξαι­ρε­τικά εξε­λιγ­μένο λογι­σμικό. Παρά τις γενικές καλές επι­δό­σεις του Π.Ν. στη δια­μόρ­φωση ενός τέτοιου όπλου παρα­μέ­νουν κάποιες αντι­κει­με­νι­κές δυσκο­λίες, οι οποίες αφορούν την προ­μή­θεια τορ­πι­λών. Το κόστος νέων τορ­πι­λών υψηλής τεχνο­λο­γίας κυμαί­νε­ται περί τα 300 εκατ. ευρώ και σίγουρα αυτή τη στιγμή δεν απο­τε­λεί προ­τε­ραιό­τητα για το Π.Ν., το οποίο ιεραρ­χεί υψη­λό­τερα την ανα­βάθ­μιση των φρε­γα­τών τύπου ΜΕΚΟ.

Τα υπο­βρύ­χια τύπου 214 χρη­σι­μο­ποιού­νται ήδη σε σημα­ντι­κές επι­χει­ρή­σεις όπως η «Sea Guardian» του ΝΑΤΟ και η «Sophia» της Ε.Ε. στην Κεντρική Μεσό­γειο, ενώ ο «Παπα­νι­κο­λής» είχε απο­σπα­στεί και στη ναυτική τακτική στρα­τιω­τική δύναμη της UNIFIL στα ανοικτά του Λιβάνου. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», η Αθήνα σχε­διά­ζει να προ­τεί­νει σε συμ­μά­χους, όπως οι ΗΠΑ, τη διάθεση τέτοιων υπο­βρυ­χίων και για άλλες επι­χει­ρή­σεις ή ασκή­σεις στη Μεσό­γειο. Η Αθήνα επι­χεί­ρησε να επε­κτεί­νει τη ναυτική παρου­σία της στην Μεσό­γειο, διεκ­δι­κώ­ντας την ηγεσία της UNIFIL από 1ης Ιανουα­ρίου 2018.

H αντί­δραση

Τελικά, ο ΟΗΕ απέρ­ριψε το ελλη­νικό αίτημα, δια­τη­ρώ­ντας τη Βρα­ζι­λία στην κεφαλή της ναυ­τι­κής δύναμης. Εκτι­μά­ται ότι η συγκε­κρι­μένη απόφαση του ΟΗΕ ελήφθη έπειτα και από αντί­δραση της Τουρ­κίας. Δεδο­μέ­νου ότι αυτή η επι­χεί­ρηση θεω­ρεί­ται κομ­βι­κής σημα­σίας για το Π.Ν., δεν πρέπει να απο­κλεί­ε­ται η ανα­βάθ­μιση της ελλη­νι­κής παρου­σίας από το 2018, ώστε να εκπρο­σω­πεί­ται από φρεγάτα και όχι πυραυ­λά­κατο.

Κατόπιν τούτων, σε επίπεδο ναυ­τι­κής ισχύος, στο ΓΕΕΘΑ και το ΓΕΝ παρα­κο­λου­θούν με ικα­νο­ποί­ηση τη στα­διακή επέ­κταση των υπο­δο­μών του Ναυ­στάθ­μου Κρήτης, με αμε­ρι­κα­νική συν­δρομή, προ­κει­μέ­νου το ταχύ­τερο δυνατόν να μπορεί να απο­τε­λεί βάση μιας μοίρας που θα μπορεί να επι­χει­ρεί. Εντός του Οκτω­βρίου θα είναι έτοιμος ο σταθμός απο­μα­γνή­τι­σης πλοίων, ενώ ταχέως ολο­κλη­ρώ­νο­νται και τα οική­ματα που θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν στο μέλλον για την φιλο­ξε­νία των πλη­ρω­μά­των του Π.Ν. και των οικο­γε­νειών τους που θα κληθούν να μετα­κι­νη­θούν στην Κρήτη.

Πιο πιε­στικά είναι τα χρο­νο­δια­γράμ­ματα για την Πολε­μική Αερο­πο­ρία (Π.Α.), οι επι­τε­λείς της οποίας ανα­μέ­νουν τις πολι­τι­κές απο­φά­σεις για τον εκσυγ­χρο­νι­σμό μέρους του στόλου των F-16. Από την ηγεσία της Π.Α. έχουν επα­νει­λημ­μέ­νως τονίσει ότι η συγκε­κρι­μένη συμ­φω­νία πρέπει να ολο­κλη­ρω­θεί προτού κλείσει το 2017, ώστε από το επόμενο έτος να αρχί­σουν οι εργα­σίες και οι παρα­δό­σεις αερο­σκα­φών από την ΕΑΒ. Εσχάτως, έχουν αρχίσει να ανα­θερ­μαί­νο­νται τα σενάρια περί F-35, τα οποία, ωστόσο, θεω­ρού­νται από έμπει­ρους παρα­τη­ρη­τές μάλλον πρόωρα, αν όχι άκαιρα.

Καθη­με­ρινή