Χιλιάδες διαγνώσεις καρκίνων χάνονται στην εποχή της πανδημίας- Του Βάιου Παπαδημητρίου, Ουρολόγου

Η ταχεία παγκό­σμια εξά­πλωση της νέας ιογε­νούς λοί­μω­ξης Covid-19 ανά­γκασε τις περισ­σό­τε­ρες κυβερ­νή­σεις να επι­βάλ­λουν ανα­γκα­στικά γενικό lockdown και περιο­ρι­σμό δισε­κα­τομ­μυ­ρίων ανθρώ­πων στα σπίτια τους. Η κοι­νω­νική απο­στα­σιο­ποί­ηση απο­τε­λεί πλέον κομμάτι της καθη­με­ρι­νό­τη­τάς μας. Εξε­λιγ­μένα συστή­ματα Υγείας ξεπέ­ρα­σαν τα όρια και τις δυνα­τό­τη­τές τους, με απο­τέ­λε­σμα την κατα­γραφή εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων θανάτων από τη νόσο μέσα σε λίγες μόνο εβδο­μά­δες. Εντυ­πω­σιακό είναι ότι το 92% όσων χρειά­στη­καν εισα­γωγή τον Απρίλιο στις Μονάδες Εντα­τι­κής Θερα­πείας της Νέας Υόρκης τελικά δεν τα κατά­φερε, ακόμα και στο πιο προηγ­μένο και δια­φη­μι­σμένο Σύστημα Υγείας του κόσμου. Στη χώρα μας ευτυχώς η έγκαιρη λήψη των μέτρων περιο­ρι­σμού και η πλήρης συμ­μόρ­φωση της συντρι­πτι­κής πλειο­ψη­φίας του πλη­θυ­σμού οδήγησε ως τώρα στην κατα­γραφή μικρού και δια­χει­ρή­σι­μου αριθμού απω­λειών: όσοι νόσησαν σοβαρά αντι­με­τω­πί­στη­καν με επι­στη­μο­νική επάρ­κεια από τα Ελλη­νικά Νοσο­κο­μεία και η πόρτα των Εντα­τι­κών δεν έκλεισε για κανένα βαρέως πάσχο­ντα.

Η παν­δη­μική κρίση οδήγησε σε από­το­μες και βίαιες αλλαγές στη λει­τουρ­γία τόσο των Νοσο­κο­μείων, όσο και των ιδιω­τι­κών ιατρείων: ανα­στολή λει­τουρ­γίας των Τακτι­κών ιατρείων και χει­ρουρ­γείων και σημα­ντι­κός περιο­ρι­σμός στις επι­σκέ­ψεις στα ιδιω­τικά ιατρεία, τα οποία πλέον λει­τουρ­γούν με αυστηρό καθε­στώς προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων ραντε­βού, ακο­λου­θώ­ντας τις οδηγίες και συστά­σεις του Υπουρ­γείου Υγείας και των Ιατρι­κών Συλ­λό­γων, ώστε να απο­φεύ­γε­ται ο συνω­στι­σμός στους χώρους ανα­μο­νής.

Μία πρό­σφατη σημα­ντική αναφορά όμως από το IQVIA στις Ηνω­μέ­νες Πολι­τείες (Institute for Human Data Science) έρχεται να μας υπεν­θυ­μί­σει ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε και τα υπό­λοιπα σημα­ντικά προ­βλή­ματα υγείας του πλη­θυ­σμού. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι 80.000 περι­πτώ­σεις 5 κοινών καρ­κί­νων στις ΗΠΑ δεν θα δια­γνω­σθούν ή θα καθυ­στε­ρή­σει η διά­γνωσή τους λόγω της αλλαγής των λει­τουρ­γιών του Συστή­μα­τος Υγείας το τρίμηνο από Μάρτιο έως Ιούνιο 2020. Πρό­κει­ται για τις περισ­σό­τερο κοινές ογκο­λο­γι­κές αιτίες θανάτου: καρ­κί­νος του μαστού, του προ­στάτη, του παχέος εντέρου, του πνεύ­μονα και του τρα­χή­λου της μήτρας. Οι επι­σκέ­ψεις για screening αυτών των καρ­κί­νων ελατ­τώ­θη­καν κατά 40-90% τον μήνα Απρίλιο σε σχέση με το Φεβρουά­ριο. Η βάση δεδο­μέ­νων του IQVIA περι­λαμ­βά­νει 205 εκα­τομ­μύ­ρια Αμε­ρι­κα­νούς και 3 δισε­κα­τομ­μύ­ρια κατα­γρα­φές επι­σκέ­ψεων και εξε­τά­σεων ανά έτος. Υπο­λο­γί­στηκε ότι αυτή η ελάτ­τωση των επι­σκέ­ψεων μπορεί να οδη­γή­σει σε 36.000 ‘χαμένες’ δια­γνώ­σεις καρ­κί­νου του μαστού αυτό το τρίμηνο, 450 δια­γνώ­σεις καρ­κί­νου του πνεύ­μονα, 2.500 καρ­κί­νου του τρα­χή­λου της μήτρας, 19.000 καρ­κί­νου του παχέος εντέρου και 23.000 δια­γνώ­σεις καρ­κί­νου του προ­στάτη.

Συνο­λικά τον Απρίλιο κατα­γρά­φηκε μείωση κατά 90% των κολο­νο­σκο­πή­σεων, μείωση 87% στην εκτέ­λεση μαστο­γρα­φιών, 83% στα τεστ Παπα­νι­κο­λάου και 60% στις μετρή­σεις ειδικού προ­στα­τι­κού αντι­γό­νου (PSA). Επίσης οι επι­σκέ­ψεις σε ογκο­λό­γους μειώ­θη­καν κατά 20%. Ειδικά για τον καρκίνο του προ­στάτη οι επι­σκέ­ψεις ήταν μειω­μέ­νες κατά 50% το Μάρτιο. Αυτά τα στοι­χεία έρχο­νται να προ­στε­θούν στις ανα­φο­ρές για τον εξαι­ρε­τικά υψηλό αριθμό εμφραγ­μά­των του μυο­καρ­δίου σε ανθρώ­πους που δεν επι­σκέ­φτη­καν το γιατρό τους παρόλο ότι είχαν συμ­πτω­μα­το­λο­γία στη­θάγ­χης.

Το γενικό μήνυμα είναι ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε τα υπό­λοιπα προ­βλή­ματα υγείας και τον προ­λη­πτικό μας έλεγχο. Πλέον τα εξω­τε­ρικά ιατρεία των Ελλη­νι­κών Νοσο­κο­μείων και τα ιδιω­τικά ιατρεία επα­νέρ­χο­νται στα­διακά σε πλήρη λει­τουρ­γία. Μην αμε­λή­σουμε την υγεία μας φοβού­με­νοι την εξά­πλωση του κορο­νοϊού. Κλείστε πρώτα τηλε­φω­νικά ραντε­βού για να μην συνα­ντή­σετε κανέναν στους χώρους ανα­μο­νής των ιατρείων και των Νοσο­κο­μείων. Ένα τηλέ­φωνο είναι για τη δική σας ασφά­λεια!

Βιβλιο­γρα­φία:

Murray A and Kleinrock M. Shifts in healthcare demand, delivery and care during the COVID-19 era. IQVIA Institute for Human Data Science. April 2020