Κ. Φίλης: «Εχουμε ακόμη πολλά επεισόδια να δούμε στα ελληνοτουρκικά»

Κύριε Φίλη να σας ζητήσω ένα πρώτο σχόλιο για την πολυ­συ­ζη­τη­μένη συνά­ντηση του Έλληνα υπουρ­γού Εξω­τε­ρι­κών κ. Νίκου Δένδια με τον Τούρκο ομόλογό του κ. Μεβλούτ Τσα­βού­σο­γλου.

Για την συνά­ντηση δεν μπο­ρούμε να γνω­ρί­ζουμε τι διη­μεί­φθη παρά μόνον να υπο­θέ­σουμε! Αυτό που έκρινε την επί­σκεψη του κ. Δένδια ήταν η συνέ­ντευξη Τύπου, όπου ό,τι –πιθανόν- θα συζη­τή­θηκε και πίσω από τις κλει­στές πόρτες, αυτό είδαμε και μπροστά στις κάμερες. Η αλήθεια είναι ότι η ελλη­νική πλευρά έθεσε όλα τα ζητή­ματα και αυτό, προ­φα­νώς, μας προ­κα­λεί μια ικα­νο­ποί­ηση. Το ερώτημα από εκεί και πέρα είναι εάν υπήρξε κάποιο απο­τέ­λε­σμα. Όπως κατα­λα­βαί­νουμε, αφενός μεν απο­τέ­λε­σμα δεν υπήρξε –ούτε και περι­μέ­ναμε κάτι θεα­μα­τικό τώρα- αφε­τέ­ρου, παρά τον καβγά, τα δύο μέρη συνε­χί­ζουν κανο­νικά την συζή­τηση στο τεχνικό επίπεδο. Όπως φάνηκε, προ­σπα­θούν με δυσκο­λία να το ανα­βαθ­μί­σουν και στο υπουρ­γικό επίπεδο αλλά έχουμε ακόμη πολλά επει­σό­δια να δούμε στα ελλη­νο­τουρ­κικά, χωρίς καμία αμφι­βο­λία.

Βέβαια, υπάρχει μια ένταση την οποία συντη­ρεί με δηλώ­σεις και προ­κλή­σεις η γείτονα χωρίς στα­μα­τημό και ούτε με τις διε­ρευ­νη­τι­κές επαφές είδαμε βελ­τί­ωση…

Στο πεδίο, δεν υπάρχει ένταση αυτή την περίοδο αλλά υπάρχει συνεχής προ­κλη­τι­κό­τητα από την τουρ­κική πλευρά. Οι παρα­βιά­σεις συνε­χί­ζο­νται (και αυτό παρα­μέ­νει εξορ­γι­στικό) αλλά ένταση, όπως την βιώσαμε, μεταξύ Αυγού­στου και Νοεμ­βρίου του 2020 στο πεδίο και με την μία πλευρά να βρί­σκε­ται απέ­να­ντι στην άλλη, προ­φα­νώς κάτι τέτοιο δεν υπάρχει. Όμως, αυτό δεν είναι αρκετό από μόνο του. Είναι δεδο­μένο ότι χρεια­ζό­μα­στε κάτι περισ­σό­τερο. Αλλά για να πάμε στο επόμενο βήμα θα πρέπει να παγιω­θεί η κατά­σταση της ύφεσης η οποία να είναι σε επίπεδο ενερ­γειών.

Να περά­σουμε στο ζήτημα που ανέκυψε με την Ουκρα­νία. Παρα­κο­λου­θούμε τον Ουκρανό Πρόεδρο Ζελέν­σκι που προ­σπα­θεί με κάποιες κινή­σεις να ζητήσει την βοήθεια των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ, της Ευρώπης, ακόμη και της Τουρ­κίας αλλά εξα­κο­λου­θεί να υπάρχει ένταση. Ποια είναι η δική σας εκτί­μηση;

Κατ’ αρχάς να πούμε για τον Ουκρανό Πρόεδρο Ζελέν­σκι ότι είναι μια ‘βολική’ -σε περί­πτωση βέβαια που δεν εκτρα­χυν­θεί η κατά­σταση, ειδάλ­λως δεν θα είναι καθόλου… βολική- λόγω του ότι πιέ­ζε­ται πολύ στο εσω­τε­ρικό. Η πορεία της οικο­νο­μίας είναι ιδιαί­τερα προ­βλη­μα­τική ενώ η Ουκρα­νία, δεν ελέγχει ένα κομμάτι της ανα­το­λι­κής χώρας, το οποίο ελέγ­χε­ται από τους ρωσό­φρο­νες αυτο­νο­μι­στές. Για τον Ζελέν­σκι, το γεγονός πως προ­σπα­θεί να κεφα­λαιο­ποι­ή­σει την στάση του Αμε­ρι­κα­νού Προ­έ­δρου Τζο Μπάι­ντεν στην Ρωσική Ομο­σπον­δία, είναι μια προ­φα­νής πολι­τική επιλογή. Από εκεί και πέρα, η Ρωσική Ομο­σπον­δία παρα­μέ­νει γεί­το­νας και θα πρέπει να βρει ένα Modus Operandi. Από την άλλη, για τον Ρώσο Πρόεδρο Βλα­ντι­μίρ Πούτιν, μετά τις δηλώ­σεις Μπάι­ντεν σε βάρος του, είναι σαφές ότι προ­τε­ραιό­τητα είναι να δείξει η… «ρωσική αρκούδα» τα νύχια της στους Αμε­ρι­κα­νούς και κυρίως να τους υπο­μνή­σει ότι είναι πάρα πολύ σημα­ντική για την διεθνή τάξη πραγ­μά­των. Κι αυτό που φαί­νε­ται να κατα­φέρ­νει ο Πρό­ε­δρος Πούτιν, είναι η διά­σκεψη και για το θέμα της Ουκρα­νίας. Για τις ΗΠΑ, αυτό που συμ­βαί­νει σε αυτή την χώρα, δείχνει ότι η λει­τουρ­γία της Ρωσικής Ομο­σπον­δίας, δικαιώ­νει την στάση που δια­τη­ρούν απέ­να­ντί της.

Βέβαια, παρά τις κυρώ­σεις που επέ­βα­λαν οι ΗΠΑ κατά της Ρωσίας, ο Αμε­ρι­κα­νός Πρό­ε­δρος Τζο Μπάι­ντεν δηλώνει ότι επι­θυ­μεί και μια ‘αποκλιμάκωση’. Βέβαια, οι ΗΠΑ εξα­κο­λου­θούν να θεωρούν ως εχθρό την Ρωσική Ομο­σπον­δία ενώ φαί­νε­ται πως έχουμε μπει σε μια άλλη περίοδο στις σχέσεις των δύο χωρών.

Πράγ­ματι έχουμε μπει σε μια άλλη περίοδο, διότι από την αλλο­πρό­σαλλη πολι­τική του τέως Αμε­ρι­κα­νού Προ­έ­δρου, Ντό­ναλντ Τραμπ και τον θαυ­μα­σμό που φέρεται να είχε για ηγέτες όπως ο Βλα­ντι­μίρ Πούτιν ακόμη και όπως ο Ταγίπ Ερντο­γάν, μπαί­νουμε σε μια νέα κατά­σταση όπου οι ΗΠΑ θέλουν:

*Κατά πρώτον να επα­να­κάμ­ψουν και κυρίως να δείξουν και πάλι ότι είναι υπερ­δύ­ναμη –χωρίς όμως αυτό να σημαί­νει ότι θα ανα­λαμ­βά­νουν πρω­το­βου­λίες ή θα εμπλέ­κο­νται σε όλα τα μέτωπα. Θέλουν περι­σό­τερο να δείξουν ότι ‘είναι εδώ με την παρου­σία τους’.

*Κατά δεύ­τε­ρον, να διορ­θώ­σουν τις σχέσεις με τους εταί­ρους τους όπως είναι η Ευρω­παϊκή Ένωση.

*Τρίτον να δείξουν προς τις ανα­θε­ω­ρη­τι­κές δυνά­μεις όπως είναι η Ρωσική Ομο­σπον­δία και η Κίνα, ότι δεν αστειεύ­ο­νται και ότι δεν πρό­κει­ται να περά­σουν… εύκολα με τον νέο Πρόεδρο Μπάι­ντεν όπως με τον προ­κά­τοχό του, τον Τραμπ.

Προ­κει­μέ­νου να γίνει αυτό, η Αμερική χαράσ­σει μια δια­φο­ρε­τική γραμμή μεταξύ των δημο­κρα­τιών, των δημο­κρα­τι­κών και των αυταρ­χι­κών καθε­στώ­των και βέβαια, σε αυτή την δια­χω­ρι­στική γραμμή, είναι σαφές πως τόσο η Ρωσική Ομο­σπον­δία, όσο και η Κίνα βρί­σκο­νται στην αντί­περα όχθη.

Κατά την άποψή σας, θα έχουμε κάποια παρέμ­βαση από την Ρωσική πλευρά στην Ουκρα­νία αφού πάντα υπάρχει μια ένταση στο ένα κομμάτι της Ουκρα­νίας. Είναι και μία χώρα, προ­βλη­μα­τική σε όλα τα επίπεδα…

Όσο δεν υπάρχει απο­κλι­μά­κωση, η Ρωσική Ομο­σπον­δία χάνει διότι η εικόνα της (μετά την προ­σάρ­τηση της Κρι­μαίας) είναι εχθρική από πολλούς Ουκρα­νούς. Μπορεί να κέρδισε την Κριμαία, αλλά έχει χάσει την δυνα­τό­τητα να ασκεί επιρροή στο σύνολο της Ουκρα­νίας.

Όσον αφορά την Ουκρα­νία, προ­φα­νώς το να έχει ένα κομμάτι -που είναι το βιομηχανικό- το οποίο είναι προ­σα­να­το­λι­σμένο προς την Ρωσία, χωρίς να μπορεί η κεντρική κυβέρ­νηση να ασκεί ουσια­στικά πλήρη έλεγχο επί αυτού του εδάφους, είναι μια αρνη­τική κατά­σταση. Είναι ένα αδιέ­ξοδο από το οποίο και τα δύο μέρη χάνουν, περισ­σό­τερο από ό,τι κερ­δί­ζουν. Το θέμα είναι εάν θα το επι­τρέ­ψουν οι συν­θή­κες για να βρεθεί ένας κοινός τόπος και του­λά­χι­στον να κατα­φέ­ρουν ένα Modus Operandi στις μεταξύ τους σχέσεις.