Από κοινού η επιμέλεια των παιδιών

Κοντεύ­ουν σαράντα χρόνια από τότε που έγινε, το 1983, η γενναία μεταρ­ρύθ­μιση του Οικο­γε­νεια­κού Δικαίου, γεγονός που καθό­ρισε για δεκα­ε­τίες τις σχέσεις μεταξύ των συζύγων αλλά και των γονιών με τα παιδιά τους. Από τότε έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι.

Οι κοι­νω­νι­κές μετα­βο­λές, οι αλλαγές στις δια­προ­σω­πι­κές σχέσεις, αλλά και στον ευαί­σθητο και σύνθετο χώρο της οικο­γέ­νειας είναι μεγάλες. Η ανάγκη της μεταρ­ρύθ­μι­σης, κυρίως σε ό,τι αφορά την οργά­νωση, σε σύγ­χρο­νες από παι­δα­γω­γι­κής και ουσια­στι­κής πλευράς, των σχέσεων και των δύο γονιών με τα παιδιά τους είχε τεθεί ως προ­τε­ραιό­τητα από χρόνια.

Οι δυσκο­λίες ρύθ­μι­σης των οικο­γε­νεια­κών κατα­στά­σεων στις περι­πτώ­σεις κυρίως που οι γονείς έχουν απο­φα­σί­σει να τρα­βή­ξουν δια­φο­ρε­τι­κούς δρόμους, τα υπάρ­χο­ντα στε­ρε­ό­τυπα και ποι­κί­λες εμμονές και αγκυ­λώ­σεις, καθυ­στέ­ρη­σαν τις απαι­τού­με­νες αλλαγές κυρίως για το «καυτό» θέμα των σχέσεων των γονιών με τα παιδιά τους, όταν εκείνοι έχουν χωρίσει.

Οι νέες δια­τά­ξεις

Η κυβέρ­νηση, επι­τέ­λους, φέρνει στη Βουλή την επόμενη εβδο­μάδα νομο­σχέ­διο μεταρ­ρύθ­μι­σης του Οικο­γε­νεια­κού Δικαίου για το θέμα της συνε­πι­μέ­λειας των παιδιών των χωρι­σμέ­νων γονιών, θέμα που συνε­χί­ζει να προ­κα­λεί σωρεία σκληρών αντι­δι­κιών και δικών, που μόνον προς το συμ­φέ­ρον των παιδιών δεν είναι. Ας δούμε τι προ­βλέ­πουν οι νέες δια­τά­ξεις του υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης, ενώ ο αρμό­διος υπουρ­γός Κων­στα­ντί­νος Τσιάρας επι­χει­ρεί να επι­τευ­χθεί για αυτό το τόσο ευαί­σθητο κοι­νω­νικό θέμα δια­κομ­μα­τική συναί­νεση.

Προ­βλέ­πε­ται, κατ’ αρχάς, η από κοινού επι­μέ­λεια των τέκνων. Για πρώτη φορά στο Δίκαιό μας θεσπί­ζε­ται το τεκ­μή­ριο (που σημαί­νει πρέπει να υπάρχει λόγος για να μην ισχύσει) της επι­κοι­νω­νίας με τον γονιό που δεν δια­μέ­νει με το παιδί στο 1/3 του συνο­λι­κού χρόνου της επι­κοι­νω­νίας. Αυτή η πρό­βλεψη είναι πολύ σημα­ντική, διότι ο δικα­στής ξεκι­νάει από μία βάση, ότι ο γονιός που δεν μένει με το παιδί, έχει το δικαί­ωμα να το παίρνει και να ζει μαζί του για το 1/3 του συνο­λι­κού χρόνου της επι­κοι­νω­νίας. Δηλαδή, να μην το παίρνει μόνον κάποιο Σαβ­βα­το­κύ­ριακο ή λίγες ημέρες το καλο­καίρι ή στις δια­κο­πές, όπως συνήθως συμ­βαί­νει, αλλά συχνό­τερα και σε τακτική βάση.

Καθο­ρι­στι­κής σημα­σίας είναι η ρύθμιση του νέου νόμου, ότι στο εξής (μετά την ψήφισή του), η άσκηση της γονικής μέρι­μνας για τα τέκνα των χωρι­σμέ­νων γονιών θα γίνεται από κοινού, καθώς από κοινού ορί­ζε­ται να απο­φα­σί­ζουν για τη ζωή των παιδιών τους, όπως για παρά­δειγμα την επιλογή σχο­λείου, την ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική του περί­θαλψη, την ονο­μα­το­δο­σία καθώς και άλλα θέματα που αφορούν την καθη­με­ρι­νό­τητά τους. Η από κοινού γονική μέριμνα εκτι­μά­ται από τους ειδι­κούς, που έλαβαν μέρος στη νομο­πα­ρα­σκευα­στική επι­τροπή υπό την προ­ε­δρία του επί­τι­μου εισαγ­γε­λέα του Αρείου Πάγου, Ιωάννη Τέντε, πως θα συμ­βά­λει στην ανά­δειξη του κοινού ρόλου των γονιών και βέβαια θα έχει ως συνέ­πεια τη μείωση των αντι­δι­κιών και την εμπέ­δωση νέων σχέσεων για την αντι­με­τώ­πιση των προ­βλη­μά­των των παιδιών, με γνώμονα πάντα το συμ­φέ­ρον τους.

Η έννοια της απο­ξέ­νω­σης

Σημα­ντική είναι και η ρύθμιση με την οποία καθιε­ρώ­νε­ται για πρώτη φορά σε νομο­θε­τικό κείμενο η έννοια της γονικής απο­ξέ­νω­σης. Με τον τρόπο αυτό, το δικα­στή­ριο θα πρέπει να συνε­κτιμά για την απόφαση του, που αφορά τη σχέση γονιού-τέκνου, την ικα­νό­τητα και πρόθεση καθενός από τους γονείς να σέβεται τα δικαιώ­ματα του άλλου, την εν γένει συμπε­ρι­φορά του κατά το προη­γού­μενο διά­στημα, αλλά κυρίως την απο­τροπή απο­ξέ­νω­σης του παιδιού από τον γονιό που δεν μένει μαζί του.

Επίσης, καθιε­ρώ­νο­νται οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ώστε οι γονείς να μην ανα­λώ­νο­νται σε ατέρ­μο­νες διε­νέ­ξεις και δικα­στι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις και να μην πλη­γώ­νε­ται η ψυχο­πνευ­μα­τική ανά­πτυξη των παιδιών.

Η Δια­με­σο­λά­βηση​​​​​​

Ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν και οι δια­τά­ξεις για την επίλυση των όποιων δια­φο­ρών προ­κύ­πτουν για τη συνε­πι­μέ­λεια των τέκνων από τα χωρι­σμένα ζευ­γά­ρια, καθώς ο νόμος από μόνος του δεν αρκεί για να «σβήσει» κάθε μορφή αντι­δι­κίας και διε­νέ­ξεων. Και εδώ, με τις προ­τει­νό­με­νες ρυθ­μί­σεις, αξιο­ποιεί­ται ο θεσμός της Δια­με­σο­λά­βη­σης, δηλαδή του δια­κα­νο­νι­σμού και της επί­λυ­σης των όποιων τριβών και αντι­δι­κιών εκτός δικα­στη­ρίων, από ειδι­κούς δια­με­σο­λα­βη­τές που ήδη υπάρ­χουν και στους οποίους ανα­τί­θε­ται η λύση και αυτών των ευαί­σθη­των οικο­γε­νεια­κών δια­φο­ρών.

Προς τούτο ελήφθη υπόψη η εφαρ­μογή ώς τώρα του θεσμού της Δια­με­σο­λά­βη­σης, που ισχύει και έχει έστω και δειλά δειλά αλλά σταθερά αποδοχή από τους πολίτες και τους δικη­γό­ρους, όπως δεί­χνουν και τα στα­τι­στικά δεδο­μένα της ειδικής επι­τρο­πής που παρα­κο­λου­θεί την εφαρ­μογή του νεο­σύ­στα­του θεσμού υπό την προ­ε­δρία του έμπει­ρου νομικού, επί­τι­μου αρε­ο­πα­γίτη Ιωάννη Χαμη­λο­θώρη.

Δεν απο­κλεί­ε­ται, μάλιστα, σύντομα η πρό­βλεψη του νέου νόμου για το Οικο­γε­νειακό Δίκαιο να οδη­γή­σει στον νέο θεσμό του οικο­γε­νεια­κού δια­με­σο­λα­βητή, γεγονός που θα συμ­βά­λει στην ομα­λο­ποί­ηση των οικο­γε­νεια­κών σχέσεων των γονιών που πρέπει να ρυθ­μί­σουν θέματα τα οποία αφορούν την ανα­τροφή των παιδιών τους και κατ’ επέ­κταση την ομαλή και ορθή δια­παι­δα­γώ­γησή τους.

Τι γίνεται, όμως, με εκεί­νους, που παρά τις προ­βλέ­ψεις του νέου νόμου, συνε­χί­ζουν να απο­κλεί­ουν τον ένα γονιό από την επι­κοι­νω­νία με το παιδί και παρα­βιά­ζουν τις νέες αρχές για την κοινή απόφαση για τα θέματα των τέκνων, ή στην πράξη οδηγούν το παιδί σε απο­ξέ­νωση από τον γονιό που δεν μένει μαζί του;

Οι συνέ­πειες

Με τις προ­τει­νό­με­νες δια­τά­ξεις για πρώτη φορά ορί­ζο­νται ενδει­κτικά περι­πτώ­σεις κακής άσκησης της επι­μέ­λειας και για αυτές προ­βλέ­πο­νται συνέ­πειες.

Ανάμεσά τους είναι η γονική απο­ξέ­νωση, η υπαίτια μη συμ­μόρ­φωση προς απο­φά­σεις και πράξεις δικα­στι­κών αρχών που αφορούν τα παιδιά, η υπαίτια παρά­βαση των όρων της συμ­φω­νίας των γονιών ή της δικα­στι­κής από­φα­σης για την επι­κοι­νω­νία του παιδιού με τον γονιό, η αδι­καιο­λό­γητη άρνηση του γονιού να κατα­βά­λει τη δια­τροφή που επι­δι­κά­στηκε από το δικα­στή­ριο ή συμ­φω­νή­θηκε μεταξύ των γονέων, η τέλεση υπό οποια­δή­ποτε μορφή οικο­γε­νεια­κής βίας από τον γονιό εις βάρος του τέκνου κ.λπ.

Τέλος, παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα στους γονείς, για τους οποίους οι δικα­στι­κές απο­φά­σεις για την επι­μέ­λεια των παιδιών τους δεν έχουν κατα­στεί αμε­τά­κλη­τες, να προ­σφύ­γουν δικα­στικά και να αξιο­ποι­ή­σουν τα νέα δεδο­μένα, καθο­ρί­ζο­ντας με τον νέο νόμο τη συνε­πι­μέ­λεια των τέκνων τους.

Πηγή: kathimerini.gr