Από τo Fuel Pass ως το επίδομα θέρμανσης: Το σχέδιο της κυβέρνησης για τον δύσκολο χειμώνα

Το δύσκολο παζλ των μέτρων για αναχαίτιση της ενεργειακής κρίσης μετά από μισό χρόνο πολέμου στη Μέση Ανατολή προσπαθούν να λύσουν στην κυβέρνηση. Οι εποχές όμως έχουν αλλάξει και η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνον την τιμή της βενζίνης ή του diesel κίνησης, αλλά το συνολικό ενεργειακό κόστος του χειμώνα: Πετρέλαιο θέρμανσης, φυσικό αέριο, ηλεκτρικό ρεύμα και μετακινήσεις.

Το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζεται να προχωρήσει σε στοχευμένες παρεμβάσεις, ακολουθώντας σε μεγάλο βαθμό το «manual» της άνοιξης, δηλαδή Fuel Pass και κάρτα μετακίνησης, επιδοτήσεις στην αντλία και έκτακτη στήριξη οικογενειών με παιδιά.

Το δημοσιονομικό περιθώριο για παρεμβάσεις ως τα τέλη του 2026 εκτιμάται σε 130-150 εκατ. ευρώ. Ωστόσο δεν πρέπει να αποκλείονται και εκπλήξεις για πιο δραστικά και εκτεταμένα μέτρα, αν οι καταστάσεις το απαιτήσουν: Η διακοπή τροφοδοσίας πετρελαίου της Ευρώπης από τον αγωγό East-West αλλάζει τα δεδομένα, ο χειμώνας είναι προ των πυλών, οι λογαριασμοί ενέργειας μπορεί να δεχθούν νέα ώθηση και μετά από έξι μήνες κρίσης στη Μέση Ανατολή οι δημοσιονομικές δυνατότητες πλέον δοκιμάζονται.

Εκτός από κρίση τιμών, τίθεται και θέμα επάρκειας. Στο Μέγαρο Μαξίμου αξιολογούν την κατάσταση αλλά οι αποφάσεις θα εξαρτηθούν από την πορεία των διεθνών τιμών, αλλά και από το τι θα προκύψει στο Eurogroup του Δουβλίνου την ερχόμενη Παρασκευή.

Ενώ όμως το ενεργειακό σοκ αποτελεί ευρωπαϊκό πρόβλημα, οι εθνικές κυβερνήσεις παραμένουν εκείνες που θα αναλάβουν το κύριο δημοσιονομικό βάρος. Με άλλα λόγια, όλοι συμφωνούν ότι απαιτείται συντονισμός, αλλά κάθε χώρα καλείται να χρηματοδοτήσει τη δική της άμυνα, ανάλογα με τις αντοχές του προϋπολογισμού της.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, έδωσε το κυβερνητικό στίγμα λέγοντας ότι οι αντοχές της οικονομίας έχουν νόημα μόνον όταν μετατρέπονται σε στήριξη της κοινωνίας, ενώ επισήμανε ότι διατηρήθηκαν δημοσιονομικές εφεδρείες για περιόδους αυξημένης δυσκολίας. Ωστόσο στην κυβέρνηση κρατάνε κλειστά τα χαρτιά τους, επικαλούμενοι τη μεγάλη μεταβλητότητα της συγκυρίας.

«Συντονισμός» δράσεων ή κοινή δράση;
Η εμπειρία της άνοιξης έχει δείξει ότι, όσο η Κομισιόν και οι «φειδωλοί» της Ευρώπης δεν ευνοούν την ανάληψη κοινής ευρωπαϊκής δράσης, στο Eurogroup συζητούν …για συντονισμό των δράσεων κάθε χώρας χωριστά.

Στην περίπτωση της Ελλάδας, τα δοκιμασμένα εργαλεία θα βρεθούν ξανά στο τραπέζι. Αυτό που αλλάζει ίσως είναι το κόστος ή το εύρος της παρέμβασης:

Επιδότηση του diesel απευθείας στο δίκτυο διανομής: Απρίλιο και τον Μάιο η μείωση έφθασε τα 20 λεπτά ανά λίτρο, μαζί με τον ΦΠΑ, ενώ τον Ιούνιο περιορίστηκε στα 15 λεπτά τον Ιούνιο και στα 10 λεπτά για Αύγουστο και Σεπτέμβριο.
Δεύτερη επιλογή ήταν η κάρτα καυσίμων για Απρίλιο και Μάιο: 60 ευρώ για τις νησιωτικές περιοχές και 50 ευρώ για την υπόλοιπη χώρα, με κόστος 113 εκατ. ευρώ. Η ψηφιακή κάρτα δεν ήταν αποκλειστικά ένα βοήθημα για την αγορά βενζίνης. Μπορούσε να αξιοποιηθεί και σε λεωφορεία, λοιπά Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και ταξί, στοιχείο που την καθιστά πιθανό εργαλείο ευρύτερης επιδότησης της μετακίνησης.
Τρίτη επιλογή ήταν μία έκτακτη ενίσχυση των 150 ευρώ ανά παιδί, που δόθηκε τον Ιούνιο και κάλυψε το 80% των οικογενειών με παιδιά, ή περίπου ένα εκατομμύριο νοικοκυριά. Το κόστος υπολογίστηκε σε 232 εκατ. ευρώ.
Η δύσκολη εξίσωση του χειμώνα
Η επιδότηση στην αντλία είναι και πάλι το πιο άμεσο σενάριο για το diesel και, ενδεχομένως, για άλλα καύσιμα.

Η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου έχει ήδη μεταφερθεί στη λιανική αγορά καυσίμων: η μέση τιμή της αμόλυβδης διαμορφώνεται στα 2,168 ευρώ το λίτρο και σε ορισμένους νομούς της χώρας η τιμή βενζίνης ξεπέρασε χθες τα 2,40 ευρώ το λίτρο, ενώ στο πετρέλαιο κίνησης του πετρελαίου η μέση τιμή -παρά την επιδότηση- ήταν στα 2,139 ευρώ και σε κάποιες περιοχές πάνω από 2,20 ευρώ ανά λίτρο. Οι πιέσεις παραμένουν, καθώς σήμερα Πέμπτη τα διυλιστήρια αναμένεται να προχωρήσουν σε νέες αυξήσεις στις τιμές τους.

Το πιο δύσκολο μέτωπο, ωστόσο, είναι η θέρμανση. Αν και η περίοδος διάθεσης για το πετρέλαιο θέρμανσης ανοίγει τον Οκτώβριο, η κυβέρνηση εξετάζει μια έκτακτη ενίσχυση ή διεύρυνση του επιδόματος, με κάλυψη και για φυσικό αέριο ή άλλες μορφές θέρμανσης. Ενώ εφόσον η ενεργειακή πίεση περάσει με ένταση και στην αγορά ηλεκτρισμού, ανοικτό παραμένει και το ενδεχόμενο παρεμβάσεων στους λογαριασμούς ρεύματος.

Πηγή: insider.gr