Δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί βάζουν «φρένο» στον μαζικό τουρισμό

Από τα ρομα­ντικά κανάλια της Βενε­τίας μέχρι τις επάλ­ξεις του Ντου­μπρόβ­νικ, περ­νώ­ντας από το σκω­τσέ­ζικο νησί του Σκάι, οι του­ρί­στες έχουν γίνει εφιάλ­της για ορι­σμέ­νους κατοι­κους, παρά το οικο­νο­μικό μάννα που φέρνουν.

Στην παρα­λιακή συνοι­κία Μπαρ­τσε­λο­νέτα, οι κάτοι­κοι δια­μαρ­τύ­ρο­νται εδώ και χρόνια για τις οχλή­σεις από τους του­ρί­στες: μεθούν, κάνουν σεξ στη μέση του δρόμου… Και πλέον, η κάθετη άνοδος των ενοι­κίων υπο­χρε­ώ­νει μάλιστα ορι­σμέ­νους να φύγουν.

«Ποτέ πια ένα καλο­καίρι σαν αυτό», «Όχι του­ρί­στες στις πολυ­κα­τοι­κίες μας», «Δεν είστε ευπρόσ­δε­κτοι», διάβαζε κανείς το Σάββατο στα πανό στη διάρ­κεια δια­δή­λω­σης κατοί­κων στην παραλία που συνήθως σφύζει από του­ρί­στες.

Τέτοιες ενέρ­γειες, τις οποίες ο Τύπος χαρα­κτη­ρί­ζει «του­ρι­σμο­φο­βία», πραγ­μα­το­ποιού­νται την ίδια στιγμή και στην Ισπανία, τον τρίτο μεγα­λύ­τερο του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό παγκο­σμίως, ο οποίος δέχεται φέτος ακόμη μεγα­λύ­τερα πλήθη παρα­θε­ρι­στών που θέλουν να απο­φύ­γουν την αστά­θεια στην Τυνησία, την Αίγυπτο ή την Τουρκία.

Μια οργά­νωση της άκρας αρι­στε­ράς στα­μά­τησε μάλιστα ένα λεω­φο­ρείο με του­ρί­στες στις αρχές του μήνα στη Βαρ­κε­λώνη ρίχνο­ντας μπογιά στο παρ­μπρίζ του ενώ στην Πάλμα ντε Μαγιόρκα, στις Βαλε­α­ρί­δες, πραγ­μα­το­ποί­ησε δια­δή­λωση στο λιμάνι με καπνο­γόνα, ξεδι­πλώ­νο­ντας ένα πανό με την επι­γραφή: «Ο του­ρι­σμός σκο­τώ­νει τη Μαγιόρκα».

Αυτό το αρχι­πέ­λα­γος, που απο­τε­λεί έναν πολυ­σύ­χνα­στο του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό, περιό­ρισε σε 623.000 τον αριθμό των του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των και σκο­πεύει να μειώσει στα­διακά περαι­τέρω τον αριθμό τους στις 500.000 μέσα στα επόμενα χρόνια.

«Η βάση της οικο­νο­μίας, η βάση της εργα­σίας και όλων, είναι ο του­ρι­σμός», παρα­δέ­χε­ται ο Αρτούρο Μον­φε­ρέρ, ένας 67χρονος κάτοι­κος της Πάλμα. «Όμως πρέπει να έχουμε έναν του­ρι­σμό με τάξη».

Του­ρι­στική έκρηξη

«Ποτέ δεν θα πίστευα ότι θα έπρεπε να υπε­ρα­σπι­στώ τον ισπα­νικό του­ρι­στικό τομέα», μια δρα­στη­ριό­τητα που δημιουρ­γεί το 11% του πλούτου της χώρας, δήλωσε πρό­σφατα αγα­να­κτι­σμέ­νος ο πρω­θυ­πουρ­γός Μαριάνο Ραχόι.

«Ο του­ρι­σμός δεν είναι ο εχθρός», δια­βε­βαιώ­νει ο Τάλεμπ Ριφάι, γενικός γραμ­μα­τέας του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Του­ρι­σμού που έχει την έδρα του στη Μαδρίτη.

Σύμφωνα μ’ αυτόν τον οργα­νι­σμό του ΟΗΕ, μια θέση εργα­σίας στις δέκα στον κόσμο συν­δέ­ε­ται με τον του­ρι­στικό τομέα, ο οποίος αντι­προ­σω­πεύει το 10% του παγκό­σμιου ΑΕΠ.

Από το 1995 έως το 2016, ο αριθμός των διεθνών ταξι­διω­τών αυξή­θηκε από 525 εκα­τομ­μύ­ρια σε πάνω από 1,2 δισε­κα­τομ­μύ­ριο κυρίως χάρη στις αερο­πο­ρι­κές εται­ρείες χαμηλού κόστους και τους επι­σκέ­πτες από ανα­δυό­με­νες αγορές όπως η Κίνα, η Ινδία και οι χώρες του Κόλπου.

Όμως σε ορι­σμέ­νους προ­ο­ρι­σμούς, το όριο της ανοχής φαί­νε­ται πως έχει ξεπε­ρα­στεί.

Αυτό συμ­βαί­νει στο Ντου­μπρόβ­νικ της Κρο­α­τίας, το οποίο επι­σκέ­πτο­νται ακόμη περισ­σό­τε­ροι του­ρί­στες αφότου γυρί­σθη­καν εκεί επει­σό­δια της τηλε­ο­πτι­κής σειράς Game of Thrones.

«Μερικές φορές για να μπεις στην παλιά πόλη πρέπει να κάνεις ουρά για μια ώρα σε θερ­μο­κρα­σία 40 βαθμών», λέει με απο­γο­ή­τευση η Άνα Μπε­λό­σε­βιτς, η οποία απα­σχο­λεί­ται στον ξενο­δο­χειακό τομέα.

Οι αρχές του «μαρ­γα­ρι­τα­ριού της Αδρια­τι­κής» εγκα­τέ­στη­σαν κάμερες στις πύλες των τειχών για να ελέγ­ξουν τη ροή των επι­σκε­πτών και θέλουν να περιο­ρί­σουν τις επι­σκέ­ψεις των κρουα­ζιε­ρο­πλοίων.

Στην άλλη όχθη της Αδρια­τι­κής, η Βενετία των 265.000 κατοί­κων και των 24 εκα­τομ­μυ­ρίων του­ρι­στών ετησίως θέλει να εγκα­τα­στή­σει ένα σύστημα κρα­τή­σεων για την πρό­σβαση στην πλατεία του Αγίου Μάρκου κατά τις ώρες αιχμής. Θέσπισε πρό­στιμα 500 ευρώ για όποιον κάνει πικ-νικ καταγής ή βουτάει στη λιμνο­θά­λασσα.

Στη Φλο­ρε­ντία, οι αρχές κατα­βρέ­χουν τους δρόμους γύρω από τη βασι­λική Σάντα Κρότσε με αντλίες νερού για να μην χρο­νο­τρι­βούν υπερ­βο­λικά εκεί οι του­ρί­στες.

«Ένα καλό πρό­βλημα»

Ανάμεσα στις λύσεις που προ­τεί­νο­νται, ο Ραφάτ Άλι, ιδρυτής της πλατ­φόρ­μας του­ρι­στι­κής ενη­μέ­ρω­σης Skift, προ­τεί­νει να κατα­νέ­μο­νται οι ταξι­διώ­τες έξω από το κέντρο των πόλεων.

Όμως αυτό επε­ξέ­τεινε το πρό­βλημα σε συνοι­κίες αμιγούς κατοι­κίας, κυρίως με την εισβολή ιστο­τό­πων επο­χι­κής μίσθω­σης όπως ο Airbnb.

Έτσι στη Λισα­βόνα, ο πολ­λα­πλα­σια­σμός των του­ρι­στι­κών δια­με­ρι­σμά­των έκανε να ανέβουν κάθετα οι τιμές των ενοι­κίων στην παλιά συνοι­κία Αλφάμα.

«Σήμερα στην Αλφάμα είναι δύσκολο να βρεις ενοίκιο κάτω από 1.000 ευρώ τον μήνα, ποσό τερά­στιο για έναν Πορ­το­γάλο, ο μισθός του οποίου είναι συχνά μικρό­τε­ρος απ’ αυτό το ποσό», δήλωσε στο Γαλλικό Πρα­κτο­ρείο η Μαρία ντε Λούρδες Πινιέιρο, πρό­ε­δρος της Ένωσης της Κλη­ρο­νο­μιάς και του Πλη­θυ­σμού της Αλφάμα.

Ακόμη και στο σκω­τσέ­ζικο νησί Σκάι, με το άγριο τοπίο, οι αρχές ανη­συ­χούν για τη συμ­φό­ρηση στους δρόμους ή την υπο­βάθ­μιση του περι­βάλ­λο­ντος που επι­φέ­ρει αυτή η έκρηξη του του­ρι­σμού.

«Η εύκολη λύση είναι να πεις ‘όχι άλλο του­ρι­σμός’, όμως αυτό είναι πολύ επι­κίν­δυνο», προει­δο­ποιεί ο Τάλεμπ Ριφάι. «Οι ίδιοι που σήμερα λένε ‘δεν θέλουμε άλλο τον του­ρι­σμό’, θα είναι οι πρώτοι που θα κλάψουν όταν τον χάσουν».

Αυτό συμ­βαί­νει στην Τουρκία, της οποίας τα έσοδα από τον του­ρι­σμό μειώ­θη­καν κατά 30% το 2016, χρονιά που στιγ­μα­τί­σθηκε από επι­θέ­σεις και μια απο­τυ­χη­μένη από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος.

Η χώρα παρέ­τεινε από έξι σε δέκα ημέρες τη διάρ­κεια της μου­σουλ­μα­νι­κής γιορτής της θυσίας (Άιντ αλ-Άντχα) επι­χει­ρώ­ντας να προσ­δώ­σει δυνα­μική στον εσω­τε­ρικό του­ρι­σμό.

«Ο υπερ­βο­λι­κός του­ρι­σμός είναι ένα καλό πρό­βλημα. Το χει­ρό­τερο είναι όταν δεν έρχεται κανείς», ειρω­νεύ­ε­ται ο Ραφάτ Άλι.