Η Fraport αλλάζει ριζικά τα 14 αεροδρόμια

Εναν ακρι­βώς χρόνο μετά την ανά­λη­ψη της δια­χεί­ρι­σης των 14 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων η Fraport–Greece πα­σχί­ζει ακόμα να αντα­πο­κρι­θεί στις προσ­δο­κί­ες που υπάρ­χουν με­τα­ξύ των το­πι­κών κοι­νω­νιών αλλά και του του­ρι­σμού εν γένει. Ομως, ούτε φέτος δεν θα μπο­ρέ­σει να προ­σφέ­ρει πα­ρα­πά­νω τε­τρα­γω­νι­κά στους επι­βά­τες, αφού τα κυ­ρί­ως έργα των νέων αε­ρο­σταθ­μών θα ξε­κι­νή­σουν μετά το κα­λο­καί­ρι. Αλλά την ίδια ώρα, μια αθέ­α­τη επα­νά­στα­ση βρί­σκε­ται σε εξέ­λι­ξη: οι εξυ­πη­ρε­τού­με­νοι επι­βά­τες αυ­ξά­νο­νται με ρυθ­μούς της τά­ξε­ως του 10%, με­λέ­τες σχέ­δια και άδειες έχουν ολο­κλη­ρω­θεί, σε πολλά αε­ρο­δρό­μια έχουν ξε­κι­νή­σει ση­μα­ντι­κά έργα και, κυ­ρί­ως, 121 αε­ρο­πο­ρι­κές θα συν­δέ­ουν πλέον τα 14 πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια της χώρας με 244 προ­ο­ρι­σμούς σε 44 άλλες χώρες. Αυτό δη­λώ­νει η εται­ρεία στην «Κ».

Εργα από Σε­πτέμ­βριο

Αν και οι κύ­ριες κα­τα­σκευα­στι­κές ερ­γα­σί­ες θα αρ­χί­σουν μετά τον Σε­πτέμ­βριο προ­κει­μέ­νου να ελα­χι­στο­ποι­η­θούν τα προ­βλή­μα­τα για το επι­βα­τι­κό κοινό εν μέσω της κα­λο­και­ρι­νής σεζόν. Σύμ­φω­να με όσα ανα­κοί­νω­σε προ ημε­ρών ο επι­κε­φα­λής της γερ­μα­νι­κής Fraport AG, και μη­τρι­κής της Fraport Greece, δρ Στέ­φαν Σούλ­τε, στό­χος είναι τα μισά από τα 14 αε­ρο­δρό­μια να είναι έτοι­μα το 2019 και συ­γκε­κρι­μέ­να της Ζα­κύν­θου, της Κα­βά­λας και των Χα­νί­ων πριν από το κα­λο­καί­ρι του 2019, ενώ της Κε­φα­λο­νιάς, του Ακτί­ου, της Σάμου και της Σκιά­θου μετά το κα­λο­καί­ρι του 2019. Για το 2020 προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται η ολο­κλή­ρω­ση των έργων σε Μυ­τι­λή­νη, Κω, Ρόδο και Σα­ντο­ρί­νη, ενώ πριν από το κα­λο­καί­ρι του 2021 επι­διώ­κε­ται να τε­λειώ­σουν τα έργα σε Θεσ­σα­λο­νί­κη, Κέρ­κυ­ρα και Μύ­κο­νο.

Το τε­τρα­ε­τές πλάνο της εται­ρεί­ας πε­ρι­λαμ­βά­νει τη δη­μιουρ­γία 5 νέων τερ­μα­τι­κών σταθ­μών σε Θεσ­σα­λο­νί­κη, Κέρ­κυ­ρα, Κω, Κε­φα­λο­νιά και Μυ­τι­λή­νη, αλλά και κρί­σι­μα έργα ανά­πτυ­ξης και ανα­βάθ­μι­σης σε όλα τα αε­ρο­δρό­μια. Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να, τα έργα αφο­ρούν –με­τα­ξύ άλλων– την αύ­ξη­ση των σταθ­μών Check-in, των ση­μεί­ων ελέγ­χου και ασφα­λεί­ας και των ζωνών πα­ρα­λα­βής απο­σκευών, ενώ εκτε­τα­μέ­νες ερ­γα­σί­ες θα πραγ­μα­το­ποι­η­θούν και σε σχέση με την ασφά­λεια των αε­ρο­δρο­μί­ων, όπως ανα­καί­νι­ση οδο­στρω­μά­των στους δια­δρό­μους από/προ­σγεί­ω­σης, εγκα­τά­στα­ση συ­στη­μά­των «HBS inline screening» για τον έλεγ­χο των απο­σκευών, αλλά και ανα­καί­νι­ση/κα­τα­σκευή πυ­ρο­σβε­στι­κών σταθ­μών.

Συ­νο­λι­κά, το εμ­βα­δόν των τερ­μα­τι­κών σταθ­μών και στα 14 αε­ρο­δρό­μια θα αυ­ξη­θεί κατά 100.000 τ.μ., ενι­σχύ­ο­ντας ση­μα­ντι­κά τη χω­ρη­τι­κό­τη­τα και τη δυ­να­μι­κό­τη­τα των αε­ρο­δρο­μί­ων.

Η Fraport Greece που πα­ρέ­λα­βε τα αε­ρο­δρό­μια στις 11 Απρι­λί­ου του 2017 έχει προς τούτο ενερ­γο­ποι­ή­σει επεν­δυ­τι­κό πρό­γραμ­μα 415 εκατ. ευρώ.

Αρχή από τη Μύ­κο­νο

Η αρχή έγινε στα τέλη του προη­γού­με­νου έτους με τις πρώ­τες ερ­γα­σί­ες στα αε­ρο­δρό­μια της Μυ­κό­νου και της Κε­φα­λο­νιάς. Στη Μύ­κο­νο, έναν από τους δη­μο­φι­λέ­στε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς διε­θνώς, ολο­κλη­ρώ­θη­κε η ανα­κα­τα­σκευή του δια­δρό­μου από-προ­σγεί­ω­σης του αε­ρο­δρο­μί­ου. Ο πα­λαιός διά­δρο­μος, η διάρ­κεια ζωής του οποί­ου είχε ξε­πε­ρά­σει τα προ­βλε­πό­με­να επί­πε­δα, αντι­κα­τα­στά­θη­κε από έναν νέο, υψη­λής αντο­χής διά­δρο­μο ικανό να υπο­στη­ρί­ξει την επι­βα­τι­κή κί­νη­ση του αε­ρο­δρο­μί­ου για την επό­με­νη 20ετία.

Οι ερ­γα­σί­ες ανα­βάθ­μι­σης συ­νε­χί­στη­καν στο αε­ρο­δρό­μιο της Κε­φα­λο­νιάς, όπου ξε­κί­νη­σε η επι­σκευή του πύρ­γου ελέγ­χου, αλλά και του κε­ντρι­κού κτη­ρί­ου του αε­ρο­δρο­μί­ου. Ανά­με­σα στις υπό­λοι­πες πα­ρεμ­βά­σεις που υλο­ποιού­νται στο αε­ρο­δρό­μιο «Αννα Πολ­λά­του» είναι ο κα­θα­ρι­σμός των κύ­ριων τά­φρων απο­στράγ­γι­σης στον χώρο ελεγ­χό­με­νης πρό­σβα­σης, καθώς και ερ­γα­σί­ες ανα­βάθ­μι­σης του οδο­στρώ­μα­τος στον κύριο διά­δρο­μο από-προ­σγεί­ω­σης. Και στο αε­ρο­δρό­μιο της Κε­φα­λο­νιάς, η διάρ­κεια ζωής του δια­δρό­μου είχε εξα­ντλη­θεί.

Τη σκυ­τά­λη πήρε το αε­ρο­δρό­μιο της Κω. Ο διά­δρο­μος «Ιπ­πο­κρά­της» ανα­βαθ­μί­στη­κε. Ση­μειώ­νε­ται πως στην Κω ξε­κι­νά πα­ράλ­λη­λα η κα­τα­σκευή νέου τερ­μα­τι­κού σταθ­μού, έκτα­σης 23.106 τ.μ., που θα αντι­κα­τα­στή­σει το υπάρ­χον –κατά πολύ μι­κρό­τε­ρο– κτί­ριο.

Το επό­με­νο αε­ρο­δρό­μιο που θα δει τις υπο­δο­μές του να με­τα­μορ­φώ­νο­νται είναι το αε­ρο­δρό­μιο της Ζα­κύν­θου. Τα έργα στο «Δ. Σο­λω­μός» που ξε­κι­νούν στο αμέ­σως προ­σε­χές διά­στη­μα αφο­ρούν τον εκ­συγ­χρο­νι­σμό του και πε­ρι­λαμ­βά­νουν την επέ­κτα­ση και ανα­δια­μόρ­φω­ση του τερ­μα­τι­κού σταθ­μού, την αύ­ξη­ση των θέ­σε­ων στάθ­μευ­σης και την ανα­βάθ­μι­ση της Μο­νά­δας Βιο­λο­γι­κού Κα­θα­ρι­σμού. Ακόμη, θα κα­τα­σκευα­στεί νέος πυ­ρο­σβε­στι­κός σταθ­μός και θα εγκα­τα­στα­θεί σύ­στη­μα δια­χεί­ρι­σης και ελέγ­χου απο­σκευών τε­λευ­ταί­ας τε­χνο­λο­γί­ας.

Σύμ­φω­να με το χρο­νο­διά­γραμ­μα της Fraport Greece, η οποία κα­τέ­βα­λε 1,23 δισ. ευρώ για την από­κτη­ση των 14 αε­ρο­δρο­μί­ων και έχει δρο­μο­λο­γή­σει επεν­δύ­σεις άλλων 415 εκατ. όλα τα έργα θα έχουν ολο­κλη­ρω­θεί έως το 2021.

Κρί­σι­μο 15νθή­με­ρο για τη σύμ­βα­ση του ΔΑΑ

Κα­θο­ρι­στι­κές θα είναι οι επό­με­νες δύο εβδο­μά­δες για την επι­τυ­χή ολο­κλή­ρω­ση της 20ετούς πα­ρά­τα­σης της σύμ­βα­σης πα­ρα­χώ­ρη­σης του αε­ρο­δρο­μί­ου «Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος» στην εται­ρέια «Διε­θνής Αε­ρο­λι­μέ­νας Αθη­νών» (ΔΑΑ), καθώς οι δια­βου­λεύ­σεις με την ευ­ρω­παϊ­κή επι­τρο­πή αντα­γω­νι­σμού έχουν πε­ριέλ­θει σε κρί­σι­μη φάση.

Αυτό ανα­φέ­ρουν στην «Κ» πηγές της κυ­βέρ­νη­σης και των εμπλε­κο­μέ­νων φο­ρέ­ων που πα­ρα­κο­λου­θούν στενά το ζή­τη­μα. Σύμ­φω­να με εξα­κρι­βω­μέ­νες πλη­ρο­φο­ρί­ες, οι ευ­ρω­παϊ­κές επο­πτι­κές αρχές φέ­ρο­νται να θε­ω­ρούν χα­μη­λό το τί­μη­μα που συμ­φώ­νη­σαν ΤΑΙ­ΠΕΔ και ΔΑΑ για την πα­ρά­τα­ση, αφού αμ­φι­σβη­τούν τους συ­ντε­λε­στές με τους οποί­ους έγινε η απο­τί­μη­ση της ανά­πτυ­ξης και άρα των εσό­δων του αε­ρο­δρο­μί­ου τα επό­με­να έτη. Είναι με βάση αυτές τις προ­ε­ξο­φλη­τι­κές τε­χνι­κές που έγινε η απο­τί­μη­ση της πα­ρά­τα­σης. Ετσι, οι νο­μι­κοί και οι­κο­νο­μι­κοί σύμ­βου­λοι του ΤΑΙ­ΠΕΔ (Clifford Chance LLP, Eurobank και Eurobank Equities, Lamda Infrastructure Finance, Πο­τα­μί­της-Βε­κρής) αλλά και του ΔΑΑ εδώ και αρ­κε­τές εβδο­μά­δες έχουν μπει σε μια δια­δι­κα­σία ερω­τα­πα­ντή­σε­ων με τις Βρυ­ξέλ­λες προ­κει­μέ­νου να συμ­φω­νή­σουν κατά πόσον το τί­μη­μα ύψους 600 εκατ. ευρώ (συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του ΦΠΑ) είναι δί­καιο. Οι Βρυ­ξέλ­λες φέ­ρο­νται να θε­ω­ρούν το ποσό χα­μη­λό και άρα να εμπί­πτει εν­δε­χο­μέ­νως σε δια­τά­ξεις περί κρα­τι­κών ενι­σχύ­σε­ων. Εάν απαι­τη­θεί το τί­μη­μα να είναι υψη­λό­τε­ρο, γεν­νά­ται ζή­τη­μα για το εάν και πόσο υψη­λό­τε­ρο τί­μη­μα μπο­ρεί και είναι δια­τε­θει­μέ­νη να κα­τα­βά­λει η πα­ρα­χω­ρη­σιού­χος. Σύμ­φω­να με πρό­σφα­τες δη­λώ­σεις του προ­έ­δρου του ΤΑΙ­ΠΕΔ, «πρέ­πει κά­ποια στιγ­μή να υπάρ­ξει συμ­φω­νία. Δεν μπο­ρεί η συ­ζή­τη­ση να συ­νε­χί­ζε­ται επί μα­κρόν για τε­χνι­κής φύ­σε­ως θέ­μα­τα». Επι­πλέ­ον, όσο πα­ρα­μέ­νει ανοι­κτό το θέμα της πα­ρα­χώ­ρη­σης, δεν μπο­ρεί να προ­χω­ρή­σει και η πώ­λη­ση του 30% των με­το­χών ΔΑΑ, επί­σης κυ­ριό­τη­τας ΤΑΙ­ΠΕΔ, που απο­τε­λεί ομοί­ως με την πα­ρά­τα­ση της σύμ­βα­σης μνη­μο­νια­κή υπο­χρέ­ω­ση. Κύ­κλοι του ΔΑΑ, πά­ντως, ανα­φέ­ρουν στην «Κ» πως «θα χρεια­στεί ιώ­βειος υπο­μο­νή», αφή­νο­ντας εμ­μέ­σως πλην σαφώς να εν­νοη­θεί πως η δια­δι­κα­σία θα κρα­τή­σει μήνες και όχι εβδο­μά­δες όπως εκτι­μούν στο ΤΑΙ­ΠΕΔ.

Στις 30 Σε­πτεμ­βρί­ου του 2017, το ΤΑΙ­ΠΕΔ προ­χώ­ρη­σε στην υπο­γρα­φή της πα­ρά­τα­σης της σύμ­βα­σης πα­ρα­χώ­ρη­σης του αε­ρο­δρο­μί­ου «Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος» κατά 20 επι­πλέ­ον έτη στη «Διε­θνής Αε­ρο­λι­μέ­νας Αθη­νών Α.Ε.», ένα­ντι τι­μή­μα­τος 600 εκατ. ευρώ, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του ανα­λο­γού­ντος ΦΠΑ. Το κα­θα­ρό έσοδο για το πρό­γραμ­μα απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σε­ων ανέρ­χε­ται σε 483,87 εκατ. ευρώ. Η ολο­κλή­ρω­ση της συ­ναλ­λα­γής τελεί υπό την αί­ρε­ση της έγκρι­σής της από τις αρ­μό­διες ευ­ρω­παϊ­κές αρχές και την κύ­ρω­ση της πα­ρά­τα­σης της σύμ­βα­σης από τη Βουλή. Το ΤΑΙ­ΠΕΔ έχει ήδη προ­χω­ρή­σει στην πρό­σκλη­ση συμ­βού­λων και για το 30% του ΔΑΑ που κα­τέ­χει και ει­δι­κό­τε­ρα των Deutsche Bank και Eurobank ως χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών συμ­βού­λων. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται πως μέ­το­χοι του ΔΑΑ εκτός από το ΤΑΙ­ΠΕΔ που κα­τέ­χει το 30% είναι το Δη­μό­σιο (με 25% το οποίο τελεί υπό με­τα­βί­βα­ση στο υπερ­τα­μείο), οι Avi Alliance GmbH (26,7%) και Avi Alliance Capital GmbH (13,3%), αμ­φό­τε­ρες συμ­φε­ρό­ντων του κα­να­δι­κού ασφα­λι­στι­κού τα­μεί­ου PSP Investments και η οι­κο­γέ­νεια Δ. Κο­πε­λού­ζου (5%).

Αύ­ξη­ση επι­βα­τών με εξαί­ρε­ση τη Θεσ­σα­λο­νί­κη

Δεν βαί­νουν, όμως, όλα χωρίς προ­βλή­μα­τα όπως έδει­ξε άλ­λω­στε αυτή την εβδο­μά­δα και η πε­ρί­πτω­ση της Ryanair.

Τα έργα στη δια­σταύ­ρω­ση των δύο δια­δρό­μων στο αε­ρο­δρό­μιο της Θεσ­σα­λο­νί­κης πε­ριό­ρι­σαν τις επι­δό­σεις των 14 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων κατά το πρώτο τρί­μη­νο του 2018.

To διά­στη­μα Ια­νουα­ρί­ου – Απρι­λί­ου η επι­βα­τι­κή κί­νη­ση υπο­χώ­ρη­σε κατά 2,1% σε σχέση με την αντί­στοι­χη πε­ρυ­σι­νή πε­ρί­ο­δο. Συ­νο­λι­κά, στα 14 αε­ρο­δρό­μια δια­κι­νή­θη­καν 1.728.924 επι­βά­τες ένα­ντι 1.826,069 πέ­ρυ­σι.

Μια προ­σε­κτι­κό­τε­ρη ματιά στα επι­μέ­ρους με­γέ­θη δεί­χνει πως η διε­θνής επι­βα­τι­κή κί­νη­ση κατά το πρώτο τρί­μη­νο εμ­φα­νί­ζε­ται αυ­ξη­μέ­νη κατά 18,1% στους 621.625 τα­ξι­διώ­τες από 526.542 πέ­ρυ­σι. Πριν από αυτό το τρί­μη­νο, η Fraport Greece (από τις 11 Απρι­λί­ου του 2017 έως τα τέλη της χρή­σης) δια­κί­νη­σε 27,583 εκατ. επι­βά­τες ή 10,3% πε­ρισ­σό­τε­ρους από ό,τι το ίδιο διά­στη­μα του 2016.

Πα­ράλ­λη­λα, επι­μη­κύ­νο­ντας την ημε­ρή­σια διάρ­κεια λει­τουρ­γί­ας τους αύ­ξη­σε τα δια­θέ­σι­μα slots και εξυ­πη­ρέ­τη­σε 227.195 κι­νή­σεις αε­ρο­σκα­φών ή 11,7% πε­ρισ­σό­τε­ρες. Στο πρώτο δω­δε­κά­μη­νο λει­τουρ­γί­ας των αε­ρο­δρο­μί­ων από τη Fraport δια­κι­νή­θη­καν συ­νο­λι­κά 29.311.924 επι­βά­τες.

Με αυτό το έργο, πέ­τυ­χε το 2017 (από 11 Απρι­λί­ου οπότε και πα­ρέ­λα­βε τα αε­ρο­δρό­μια) κύκλο ερ­γα­σιών 234,9 εκατ. ευρώ και λει­τουρ­γι­κά κέρδη (EBITDA) 117,4 εκατ. Το κα­θα­ρό απο­τέ­λε­σμα, μετά φόρων, τόκων απο­σβέ­σε­ων και δι­καιω­μά­των μειο­ψη­φί­ας ανέρ­χε­ται στα 13,5 εκατ. ευρώ.

Με αργά βή­μα­τα προ­χω­ρά το έργο κα­τα­σκευ­ής δια­χεί­ρι­σης και λει­τουρ­γί­ας του έργου του νέου αε­ρο­δρο­μί­ου στο Κα­στέλ­λι Ηρα­κλεί­ου Κρή­της, με τους εμπλε­κο­μέ­νους να εκτι­μούν πως θα απαι­τη­θεί «στην κα­λύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση ένα πε­ντά­μη­νο» μέχρι να ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία για την υπο­γρα­φή της σύμ­βα­σης πα­ρα­χώ­ρη­σης. Αν και προ ολί­γων ημε­ρών ανα­κη­ρύ­χθη­κε μειο­δό­της για το έργο του ανε­ξάρ­τη­του μη­χα­νι­κού που θα επι­βλέ­πει την πρό­ο­δο, η αμε­ρι­κα­νι­κή Hill International, εκ­κρε­μούν ακόμα οι εγκρί­σεις από την Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή και το Ελεγ­κτι­κό Συ­νέ­δριο, η υπο­γρα­φή της σύμ­βα­σης και η κύ­ρω­ση της από τη Βουλή.

Η κοι­νο­πρα­ξία της TΕΡΝΑ με την ιν­δι­κή GMR Airports Limited έχει ανα­κη­ρυ­χθεί εδώ και ένα έτος προ­σω­ρι­νός ανά­δο­χος του έργου. Το κό­στος με­λέ­της, κα­τα­σκευ­ής και θέσης σε λει­τουρ­γία του νέου αε­ρο­δρο­μί­ου ανέρ­χε­ται σε πε­ρί­που 530 εκατ. ευρώ.

Ο εκτι­μώ­με­νος χρό­νος υπο­γρα­φής της σύμ­βα­σης σύμ­φω­να με το πρό­σφα­το ενη­με­ρω­τι­κό δελ­τίο για την έκ­δο­ση ομο­λο­για­κού δα­νεί­ου της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ είναι με­τα­ξύ Ιου­νί­ου και Σε­πτεμ­βρί­ου του 2018. Σύμ­φω­να με τη σύμ­βα­ση πα­ρα­χώ­ρη­σης, το Δη­μό­σιο θα συμ­με­τέ­χει στο με­το­χι­κό κε­φά­λαιο της εται­ρεί­ας πα­ρα­χώ­ρη­σης με πο­σο­στό 45,9%, ενώ το με­το­χι­κό κε­φά­λαιο αυτής θα κα­τα­βλη­θεί εξ ολο­κλή­ρου από τα μέλη του ανα­δό­χου, κατά το πο­σο­στό συμ­με­το­χής.

Για τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ εκτι­μά­ται ότι τα κε­φά­λαια που θα απαι­τη­θούν θα ανέλ­θουν σε 120 εκατ. ευρώ, το δε πο­σο­στό που θα ανα­λο­γεί σε 32,46%.

Πηγή: Κα­θη­με­ρι­νή