Υπό πίεση η αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, αναζητούν προσιτές τιμές ενόψει Χριστουγέννων

Ο ‘Αγιος Βα­σί­λης θα έρθει φέτος με μι­κρό­τε­ρης αξίας δώρα για μι­κρούς και με­γά­λους. Αυτό εκτι­μά ο εμπο­ρι­κός κό­σμος καθώς ο υψη­λός πλη­θω­ρι­σμός, η ακρί­βεια και το πε­ριο­ρι­σμέ­νο δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα θα επη­ρε­ά­σουν ση­μα­ντι­κά τα επί­πε­δα των κα­τα­να­λω­τι­κών δα­πα­νών κατά την κρι­σι­μό­τε­ρη πε­ρί­ο­δο για το ελ­λη­νι­κό εμπό­ριο.

Με τα κα­τα­στή­μα­τα να λει­τουρ­γούν στους ρυθ­μούς του εορ­τα­στι­κού ωρα­ρί­ου και να είναι ανοι­κτά τις Κυ­ρια­κές 17, 24 και 31 Δε­κεμ­βρί­ου, οι κα­τα­να­λω­τές προ­ε­τοι­μά­ζο­νται για τις αγο­ρές τους, ενώ ήδη με­τρούν αντί­στρο­φα για την κα­τα­βο­λή του Δώρου των Χρι­στου­γέν­νων, στους ερ­γα­ζό­με­νους του ιδιω­τι­κού τομέα μέχρι και τις 21 Δε­κεμ­βρί­ου, που θα χα­ρί­σει μια γιορ­τι­νή «ανάσα».

Την ίδια ώρα εντεί­νο­νται οι έλεγ­χοι σε όλο το εύρος της αγο­ράς με την πο­λι­τι­κή ηγε­σία του ΥΠΑΝ να δια­μη­νύ­ει ότι «δεν θα επι­τρέ­ψει την αναρ­χία στην ελ­λη­νι­κή αγορά». Στο πλαί­σιο αυτό θα γί­νο­νται έλεγ­χοι, με­τα­ξύ άλλων, για αθέ­μι­τες εμπο­ρι­κές πρα­κτι­κές, για πα­ρα­πλα­νη­τι­κές εκ­πτώ­σεις, για αθέ­μι­τη κερ­δο­φο­ρία και αι­σχρο­κέρ­δεια έως ότου όλοι να προ­σαρ­μο­στούν με το νόμο και να αντι­λη­φθούν ότι τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά τα­λα­νί­ζο­νται κάτω από την ακρί­βεια και υπό την πίεση των πλη­θω­ρι­στι­κών τά­σε­ων. Ση­μειώ­νε­ται ότι οι κα­τα­να­λω­τές μπο­ρούν να κα­ταγ­γέλ­λουν με ηλε­κτρο­νι­κό και τη­λε­φω­νι­κό τρόπο στη γε­νι­κή γραμ­μα­τεία Εμπο­ρί­ου μέσω του kataggelies.mindev.gov.gr και μέσω της τε­τρα­ψή­φιος γραμ­μής 1520.

Σε ότ,ι αφορά στο χρι­στου­γεν­νιά­τι­κο τρα­πέ­ζι, από την πο­λι­τι­κή ηγε­σία του ΥΠΑΝ επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι τιμές είναι συ­γκρα­τη­μέ­νες. Ει­δι­κό­τε­ρα, η γα­λο­πού­λα έχει πα­ρα­μεί­νει στις πε­ρυ­σι­νές τιμές και σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις οι ίδιες οι αλυ­σί­δες μειώ­νουν την τιμή, ενώ για το αρνί η τιμή δια­μορ­φώ­νε­ται στα 10 ευρώ και για το κα­τσί­κι στα 11 ευρώ το κιλό. «Οι πλημ­μύ­ρες στη Θεσ­σα­λία φαί­νε­ται ότι δεν επη­ρέ­α­σαν τόσο την ελ­λη­νι­κή πα­ρα­γω­γή, οπότε υπάρ­χει μια καλή ει­κό­να στην αγορά, χωρίς ελ­λεί­ψεις, χωρίς προ­βλή­μα­τα τρο­φο­δο­σί­ας» επι­ση­μαί­νε­ται.

Υπό πίεση η αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη του κα­τα­να­λω­τή

Όπως ση­μειώ­νει μι­λώ­ντας στο Αθη­ναϊ­κό-Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων ο Θάνος Μαύ­ρος, Εταί­ρος της EY Ελ­λά­δος και Επι­κε­φα­λής Τομέα Κα­τα­να­λω­τι­κών Προ­ϊ­ό­ντων και Λια­νε­μπο­ρί­ου της ΕΥ στη Νο­τιο­α­να­το­λι­κή Ευ­ρώ­πη, η πίεση που ασκούν στην αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη και την ψυ­χο­λο­γία των κα­τα­να­λω­τών ο συν­δυα­σμός οι­κο­νο­μι­κής ύφε­σης και πλη­θω­ρι­σμού, απο­τυ­πώ­νε­ται κα­θα­ρά στα απο­τε­λέ­σμα­τα της ετή­σιας έρευ­νας της EY Future Consumer Index. Συ­γκε­κρι­μέ­να, πο­σο­στό 56% των συμ­με­τε­χό­ντων ανη­συ­χούν πάρα πολύ για το αυ­ξη­μέ­νο κό­στος ζωής, 53% για τα οι­κο­νο­μι­κά τους και 40% για την οι­κο­νο­μία γε­νι­κά, ενώ δυο στους τρεις (69%) εκτι­μούν ότι το πρό­βλη­μα του αυ­ξη­μέ­νου κό­στους ζωής θα εντα­θεί τους επό­με­νους μήνες.

Εστιά­ζο­ντας στις χρι­στου­γεν­νιά­τι­κες αγο­ρές, ο κ. Μαύ­ρος επι­ση­μαί­νει ότι πριν ένα χρόνο, η έρευ­να έδει­ξε ότι το 89% των κα­τα­να­λω­τών σκό­πευαν να ξο­δέ­ψουν λι­γό­τε­ρα ή να μην αυ­ξή­σουν τις δα­πά­νες τους για τις οι­κο­γέ­νειές τους στη διάρ­κεια των εορ­τών, ενώ το 41% θα ξό­δευαν λι­γό­τε­ρα σε δώρα για φί­λους. «Με δε­δο­μέ­νο ότι ο πλη­θω­ρι­σμός πα­ρα­μέ­νει υψη­λός, εκτι­μού­με ότι τα πράγ­μα­τα δεν έχουν αλ­λά­ξει αι­σθη­τά φέτος» υπο­γραμ­μί­ζει. Ωστό­σο, το­νί­ζει ότι η διά­θε­ση για πε­ριο­ρι­σμό των εορ­τα­στι­κών αγο­ρών, δεν κα­θο­δη­γεί­ται μόνο από την πίεση του πλη­θω­ρι­σμού, αλλά και από μια εντει­νό­με­νη διά­θε­ση για πιο υπεύ­θυ­νη και πιο φι­λι­κή προς το πε­ρι­βάλ­λον κα­τα­νά­λω­ση. Για πα­ρά­δειγ­μα, σύμ­φω­να με την ίδια έρευ­να, 44% των κα­τα­να­λω­τών θα χρη­σι­μο­ποιού­σαν λι­γό­τε­ρο εορ­τα­στι­κό φω­τι­σμό και δια­κό­σμη­ση στο σπίτι, ενώ 45% δή­λω­ναν ότι εν­δια­φέ­ρο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρο για τη χρη­σι­μό­τη­τα των προ­ϊ­ό­ντων που αγο­ρά­ζουν.

Ο ίδιος προ­σθέ­τει ότι σχε­δόν ένας στους τρεις κα­τα­να­λω­τές (31%) το­πο­θε­τεί την προ­σι­τό­τη­τα των προ­ϊ­ό­ντων που αγο­ρά­ζει ως βα­σι­κή του προ­τε­ραιό­τη­τα, απο­τε­λώ­ντας στα­θε­ρά την κυ­ρί­αρ­χη τυ­πο­λο­γία κα­τα­να­λω­τή (AffordabilityFirst) στην ελ­λη­νι­κή αγορά. Ωστό­σο, ση­μα­ντι­κές με­ρί­δες κα­τα­να­λω­τών απο­δί­δουν, επί­σης, ση­μα­σία, στον αντί­κτυ­πο των αγο­ρα­στι­κών τους επι­λο­γών στον πλα­νή­τη και την κοι­νω­νία, όπως και στην υγεία τους, ενώ με­ρί­δα κα­τα­να­λω­τών ανα­ζη­τά νέες εμπει­ρί­ες. «Έχου­με, συ­νε­πώς, να κά­νου­με με ένα κα­τα­να­λω­τι­κό κοινό με δια­φο­ρε­τι­κές ανη­συ­χί­ες και προ­τε­ραιό­τη­τες, με τις επι­χει­ρή­σεις κα­τα­να­λω­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων και το λια­νε­μπό­ριο να κα­λού­νται να λύ­σουν έναν γρίφο» ανα­φέ­ρει ο κ. Μαύ­ρος.

Αυ­ξη­μέ­νη η διά­θε­ση για κα­τα­να­λω­τι­κές δα­πά­νες

Τη διά­θε­ση των κα­τα­να­λω­τών, παρά τα προ­βλή­μα­τα λόγω των πλη­θω­ρι­στι­κών πιέ­σε­ων, να κά­νουν τις αγο­ρές τους την πε­ρί­ο­δο των Χρι­στου­γέν­νων, όπως πα­ρα­δο­σια­κά γί­νε­ται κάθε χρόνο, απο­τυ­πώ­νει έρευ­να που ολο­κλή­ρω­σε πρό­σφα­τα ο Σύν­δε­σμος Επι­χει­ρή­σε­ων & Λια­νι­κής Πω­λή­σε­ως Ελ­λά­δος με την επι­στη­μο­νι­κή υπο­στή­ρι­ξη του ερ­γα­στη­ρί­ου ELTRUN του Οι­κο­νο­μι­κού Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών. Η έρευ­να πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε την πε­ρί­ο­δο 3-6 Νο­εμ­βρί­ου 2023 σε δείγ­μα 950 κα­τα­να­λω­τών.

Συ­γκε­κρι­μέ­να, με­σο­σταθ­μι­κά το κοινό ανα­μέ­νε­ται να ξο­δέ­ψει την πε­ρί­ο­δο των Χρι­στου­γέν­νων 174 ευρώ κατά κε­φα­λήν, το οποίο είναι αυ­ξη­μέ­νο κατά 20% σε σχέση με τα 146 ευρώ του 2022. Η αύ­ξη­ση αυτή απο­δί­δε­ται κυ­ρί­ως στις πλη­θω­ρι­στι­κές πιέ­σεις που κα­τα­γρά­φουν οι τιμές, αλλά και στη μικρή αύ­ξη­ση που κα­τα­γρά­φει το μέσο ει­σό­δη­μα των κα­τα­να­λω­τών. Η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία των αγο­ρών ανα­μέ­νε­ται να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί έως μία εβδο­μά­δα πριν τα Χρι­στού­γεν­να (48%) ή την εβδο­μά­δα των Χρι­στου­γέν­νων (43%), με ένα με­γά­λο πο­σο­στό του κοι­νού να πε­ρι­μέ­νει το Δώρο των Χρι­στου­γέν­νων για να μπο­ρέ­σει να κάνει τις εορ­τα­στι­κές αγο­ρές του.

Ση­μειώ­νε­ται ότι είχε προη­γη­θεί η με­γα­λύ­τε­ρη εμπο­ρι­κή γιορ­τή του Νο­εμ­βρί­ου (Black Friday και Cyber Monday) που έδωσε τη δυ­να­τό­τη­τα στους κα­τα­να­λω­τές να εκ­με­ταλ­λευ­τούν τις προ­σφο­ρές και να ανα­ζη­τή­σουν δώρα Χρι­στου­γέν­νων. Σύμ­φω­να με την έρευ­να του ΣΕΛΠΕ, από το 26% το οποίο πραγ­μα­το­ποί­η­σε αγο­ρές την πε­ρί­ο­δο του Black Friday το 4%, δη­λα­δή πε­ρί­που 1 στους 6, έκανε το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος των αγο­ρών του για τα Χρι­στού­γεν­να.

Από την ίδια έρευ­να προ­κύ­πτει ότι 1 στους 4 κα­τα­να­λω­τές (πο­σο­στό 24%) αγό­ρα­σε προ­ϊ­ό­ντα την πε­ρί­ο­δο του Black Friday. Το πο­σο­στό αυτό είναι με­γα­λύ­τε­ρο στις ηλι­κί­ες 18-44 ετών και ει­δι­κά στο ηλι­κια­κό γκρουπ 25-35 ετών όπου φτά­νει το 36%, δη­λα­δή 1 στους 3 αγο­ρα­στές. Αντί­θε­τα τα πο­σο­στά στις ηλι­κί­ες άνω των 45 ετών είναι κάτω του 20%. Όσον αφορά το ύψος της εκτι­μώ­με­νης δα­πά­νης για αγο­ρές την πε­ρί­ο­δο του Black Friday για όσους επέ­λε­ξαν να αγο­ρά­σουν, αυτή με­σο­σταθ­μι­κά εκτι­μά­ται σε 257 ευρώ κατά κε­φα­λήν. Πρό­κει­ται για μια συ­νο­λι­κή εκτί­μη­ση δα­πά­νης άνω των 200 εκατ. ευρώ. Πο­σο­στό 76% δεν δα­πά­νη­σε τί­πο­τα, το 6% μέχρι 50 ευρώ, το 7% έως 100 ευρώ, το 4% από 100 έως 200 ευρώ, το 5% από 200 έως 500 ευρώ, το 2% από 500 έως 1.000 ευρώ και το 1% πάνω από 1.000 ευρώ.

Σε σχέση με τις από­ψεις των κα­τα­να­λω­τών για την Black Friday, το 57% θε­ω­ρεί ότι πρό­κει­ται για μια πε­ρί­ο­δο εκ­πτώ­σε­ων σαν όλες τις άλλες, πο­σο­στό αυ­ξη­μέ­νο σε σχέση με το 2022. Μόνο το 15% θε­ω­ρεί ότι είναι απα­ραί­τη­το να υπάρ­χει η εκ­πτω­τι­κή αυτή πε­ρί­ο­δος, πο­σο­στό μικρό μεν, αλλά αυ­ξη­μέ­νο σε σχέση με το 2022. Το το 68% θε­ω­ρεί ότι οι εκ­πτώ­σεις της πε­ριό­δους αυτής ήταν χα­μη­λό­τε­ρες των προσ­δο­κιών τους. Μόνο το 5% δη­λώ­νει ότι η πε­ρί­ο­δος της Black Fridayέχει κα­λύ­τε­ρες εκ­πτώ­σεις σε σχέση με τις άλλες εκ­πτω­τι­κές πε­ριό­δους. Πα­ρό­λα αυτά κα­τα­γρά­φε­ται ένα ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό (26%) το οποίο προ­γραμ­μα­τί­ζει τις αγο­ρές τους με την προσ­δο­κία αυτής της εκ­πτω­τι­κής πε­ριό­δου και δεν κάνει αγο­ρές νω­ρί­τε­ρα προ­κει­μέ­νου να εκ­με­ταλ­λευ­τεί αυτές τις εκ­πτώ­σεις.