Βανδαλισμοί και εγκατάλειψη στη Ροδιακή Επαυλη του 19ου αιώνα

Σε άθλια κα­τά­στα­ση έχει πε­ριέλ­θει η Ρο­δια­κή Επαυ­λη. Πρό­κει­ται για ένα από τα εντυ­πω­σια­κά κτί­ρια ει­δι­κού ιστο­ρι­κού και αρ­χι­τε­κτο­νι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος στη Ρόδο, κτί­σμα που χρο­νο­λο­γεί­ται από τα τέλη του 19ου αιώνα μέσα σε με­γά­λο κήπο. Ο βαν­δα­λι­σμός του κτι­ρί­ου, έπει­τα από σω­ρεία λαθών στην πο­ρεία απο­κα­τά­στα­σης της Επαυ­λης, κι­νη­το­ποί­η­σε την αστι­κή μη κερ­δο­σκο­πι­κή εται­ρεία RICHeS να υπο­βά­λει αί­τη­μα στην Υπη­ρε­σία Νε­ω­τέ­ρων Μνη­μεί­ων και Τε­χνι­κών Εργων Δω­δε­κα­νή­σου για την εκ­κί­νη­ση της δια­δι­κα­σί­ας κή­ρυ­ξης αυτού του μο­να­δι­κού κτί­σμα­τος ως μνη­μεί­ου. Ως τώρα υπάρ­χει μια μόνο στα χαρ­τιά προ­στα­σία με το χρί­σμα του δια­τη­ρη­τέ­ου από το υπουρ­γείο Πε­ρι­βάλ­λο­ντος.

Πρό­σφα­τες φω­το­γρα­φί­ες από την εγκα­τά­λει­ψη και τους βαν­δα­λι­σμούς στη Ρο­δια­κή Επαυ­λη. Από­ψεις από την ξύ­λι­νη σκάλα. [RICHES]

Αυ­τό­πτες μάρ­τυ­ρες μι­λούν για μια αδια­νό­η­τη κα­τά­στα­ση. Εως πρό­σφα­τα η Ρο­δια­κή Επαυ­λη ήταν πα­ρά­νο­μος χώρος πα­ρα­μο­νής με­τα­να­στών και προ­σφύ­γων. Σκου­πί­δια και πε­ριτ­τώ­μα­τα βρί­σκο­νται πα­ντού.

Στις φω­το­γρα­φί­ες δια­κρί­νε­ται η κα­τα­στρο­φή του αρ ντεκό λου­τρού με τα ροζ μάρ­μα­ρα. [RICHES]

Η Ρο­δια­κή Επαυ­λη, η κυ­ριό­τη­τα της οποί­ας ανή­κει στον Δήμο Ρόδου από το 2017, εντά­χθη­κε σε πρό­γραμ­μα απο­κα­τά­στα­σης το 2019. Ανα­δεί­χθη­κε μειο­δό­της και το έργο χρη­μα­το­δο­τή­θη­κε από πι­στώ­σεις του Προ­γράμ­μα­τος Δη­μο­σί­ων Επεν­δύ­σε­ων έτους 2018. Ξε­χω­ρι­στό έργο ήταν η ανά­πλα­ση του κήπου. «Το έργο για την απο­κα­τά­στα­ση της Επαυ­λης έπρε­πε να πα­ρα­δο­θεί στις αρχές του 2021», ανα­φέ­ρε­ται στην αί­τη­ση που συ­νέ­τα­ξε η RICHes (Rhodes International Culture & Heritage Society) με πρω­το­βου­λία του προ­έ­δρου της και νο­μι­κού στο επάγ­γελ­μα Χρί­στου Μαλ­λια­ρά­κη. «Μετά από συ­νε­χείς πα­ρα­τά­σεις η τε­λι­κή προ­θε­σμία πα­ρά­δο­σης είχε ορι­στεί στις 30/09/2023. Ωστό­σο, ο ερ­γο­λά­βος είχε στα­μα­τή­σει τις ερ­γα­σί­ες από τα τέλη του 2022 και σε συν­δυα­σμό με τα λάθη της τότε δη­μο­τι­κής αρχής η κα­τά­στα­ση οδη­γή­θη­κε σε αδιέ­ξο­δο. Εκτο­τε, όχι μόνο δεν φαί­νε­ται να έχει ση­μειω­θεί πρό­ο­δος, αλλά το κτί­ριο βρί­σκε­ται πλέον σε χει­ρό­τε­ρη κα­τά­στα­ση από ό,τι ήταν στην αρχή των ερ­γα­σιών απο­κα­τά­στα­σης», το­νί­ζει ο κ. Μαλ­λια­ρά­κης.

Το αί­θριο και το τζάκι. Η κι­νη­το­ποί­η­ση για την ανά­δει­ξη του κτι­ρί­ου ως μνη­μεί­ου σκοπό έχει τη σωστή απο­κα­τά­στα­ση και προ­στα­σία αυτού του ξε­χω­ρι­στού κτι­ρί­ου της Ρόδου. [RICHES]

Είναι ένα κτί­ριο επι­βλη­τι­κό, 1.000 τ.μ., που θα έπρε­πε να κο­σμεί τη Ρόδο και να απο­τε­λεί επι­σκέ­ψι­μο αξιο­θέ­α­το καθώς βρί­σκε­ται μέσα σε κήπο 24 στρεμ­μά­των. Τα ιστο­ρι­κά στοι­χεία που έχει συ­γκε­ντρώ­σει η RICHeS μι­λούν ότι «πρό­κει­ται για προ­ϋ­φι­στά­με­νο οθω­μα­νι­κό κτί­ριο της τουρ­κο­κρα­τί­ας». Η Ρο­δια­κή Επαυ­λη όπως την γνω­ρί­ζου­με είναι απο­τέ­λε­σμα των πα­ρεμ­βά­σε­ων που έγι­ναν στη δε­κα­ε­τία του 1920 επί ιτα­λι­κής διοί­κη­σης από τον προ­βε­βλη­μέ­νο αρ­χι­τέ­κτο­να του ιτα­λι­κού Με­σο­πο­λέ­μου, Φλο­ρε­στά­νο ντι Φά­ου­στο (1890-1965) που είχε με­γά­λη δράση και στη Ρόδο και εν γένει στα Δω­δε­κά­νη­σα. Αρ­χι­κά χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε ως κα­τοι­κία του Ιτα­λού Κυ­βερ­νή­τη. Μετά την απε­λευ­θέ­ρω­ση των Δω­δε­κα­νή­σων, το κτί­ριο με τον κήπο ως συ­γκρό­τη­μα πε­ρι­ήλ­θε στο ελ­λη­νι­κό κρά­τος. «Η το­πο­θε­σία του και η αρ­χι­τε­κτο­νι­κή του το κα­θι­στούν ένα ση­μα­ντι­κό ιστο­ρι­κό μνη­μείο, το οποίο είναι συν­δε­δε­μέ­νο με την πο­λι­τι­κή και κοι­νω­νι­κή ιστο­ρία της Ρόδου», ανα­φέ­ρει ο κ. Μαλ­λια­ρά­κης, επι­ση­μαί­νο­ντας πως «η ανα­γκαιό­τη­τα οι ερ­γα­σί­ες απο­κα­τά­στα­σης και συ­ντή­ρη­σης μνη­μεί­ων να διε­ξά­γο­νται υπό την επί­βλε­ψη ει­δι­κών του υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού είναι κρί­σι­μη για την προ­στα­σία και την ακε­ραιό­τη­τα της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς». Στη Ρο­δια­κή Επαυ­λη μοιά­ζει να έχουν ει­σέλ­θει βάν­δα­λοι. «Το αρ ντεκό λου­τρό με ροζ μάρ­μα­ρο από την Carrara, με λευ­κούς νε­ρο­χύ­τες και μπα­νιέ­ρες από πορ­σε­λά­νη, που ει­σή­χθη­σαν από την Ιτα­λία, και οι μπρούν­τζι­νες βρύ­σες έχουν κα­τα­στρα­φεί. Η εντυ­πω­σια­κή ξύ­λι­νη σκάλα που οδη­γεί στον όροφο έχει υπο­στεί ζη­μιές σε αρ­κε­τά ση­μεία και βρί­σκε­ται πλέον σε κίν­δυ­νο κα­τάρ­ρευ­σης».

*Στην κε­ντρι­κή φω­το­γρα­φία: Η Ρο­δια­κή Επαυ­λη το 2015. Το επι­βλη­τι­κό κτί­ριο χρο­νο­λο­γεί­ται από τα τέλη του 19ου αιώνα με πα­ρεμ­βά­σεις του αρ­χι­τέ­κτο­να Φλο­ρε­στά­νο ντι Φά­ου­στο στη δε­κα­ε­τία του 1920. [Νίκος Βα­τό­που­λος]

Πηγή: kathimerini.gr