Αυτοί είναι οι κατώτατοι μισθοί στην ΕΕ

Επι­βάλ­λο­νται από τη νο­μο­θε­σία, συχνά έπει­τα από δια­βού­λευ­ση με τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους, ή απευ­θεί­ας μέσω εθνι­κής δια­κλα­δι­κής συμ­φω­νί­ας.

Οι κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί εκ­φρά­ζο­νται, γε­νι­κά, ως μη­νιαί­οι μι­σθοί για ακα­θά­ρι­στες απο­δο­χές, δη­λα­δή πριν από την πα­ρα­κρά­τη­ση του φόρου ει­σο­δή­μα­τος και των ει­σφο­ρών κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης που κα­τα­βάλ­λο­νται από τον ερ­γα­ζό­με­νο· τα εν λόγω πα­ρα­κρα­τού­με­να ποσά δια­φέ­ρουν από χώρα σε χώρα.

Οι εθνι­κοί κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί δη­μο­σιεύ­ο­νται από την Eurostat δύο φορές το έτος. Αντι­κα­το­πτρί­ζουν την κα­τά­στα­ση την 1η Ια­νουα­ρί­ου και την 1η Ιου­λί­ου κάθε έτους. Συ­νε­πώς, τρο­πο­ποι­ή­σεις των κα­τώ­τα­των μι­σθών που εφαρ­μό­ζο­νται ανά­με­σα στις δύο αυτές ημε­ρο­μη­νί­ες εμ­φα­νί­ζο­νται στην επό­με­νη εξα­μη­νιαία έκ­δο­ση στοι­χεί­ων.

Δια­κύ­μαν­ση των εθνι­κών κα­τώ­τα­των μι­σθών

Οι κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί στα κράτη μέλη της ΕΕ κυ­μαί­νο­νταν από 215 ευρώ έως 1.923 ευρώ τον μήνα, τον Ια­νουά­ριο του 2016

Τον Ια­νουά­ριο του 2016, 22 από τα 28 κράτη μέλη της ΕΕ (Δανία, Ιτα­λία, Κύ­προς, Αυ­στρία, Φιν­λαν­δία και Σου­η­δία απο­τε­λού­σαν εξαί­ρε­ση) διέ­θε­ταν εθνι­κούς κα­τώ­τα­τους μι­σθούς.

Την 1η Ια­νουα­ρί­ου 2016, οι μη­νιαί­οι κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί διέ­φε­ραν ση­μα­ντι­κά και κυ­μαί­νο­νταν από 215 ευρώ στη Βουλ­γα­ρία έως 1.923 ευρώ στο Λου­ξεμ­βούρ­γο.

Εθνι­κοί κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί υπήρ­χαν επί­σης στις ακό­λου­θες υπο­ψή­φιες για προ­σχώ­ρη­ση στην ΕΕ χώρες: Αλ­βα­νία, Μαυ­ρο­βού­νιο, πρώην Γιου­γκο­σλα­βι­κή Δη­μο­κρα­τία της Μα­κε­δο­νί­ας, Σερ­βία και Τουρ­κία.

Σχήμα 1: Κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί, Ια­νουά­ριος 2016

(EUR ανά μήνα) Πηγή: Eurostat

Στο σχήμα 1 πα­ρου­σιά­ζο­νται τα επί­πε­δα των κα­τώ­τα­των ακα­θά­ρι­στων μη­νιαί­ων μι­σθών σε ευρώ, τον Ια­νουά­ριο του 2016. Οι χώρες χω­ρί­ζο­νται σε τρεις ομά­δες, με βάση το επί­πε­δο των κα­τώ­τα­των μι­σθών.

Η πρώτη ομάδα πε­ρι­λαμ­βά­νει χώρες των οποί­ων οι κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί ήταν χα­μη­λό­τε­ροι από 500 ευρώ το μήνα: απο­τε­λεί­ται από τέσ­σε­ρεις χώρες (Αλ­βα­νία, Μαυ­ρο­βού­νιο, πρώην Γιου­γκο­σλα­βι­κή Δη­μο­κρα­τία της Μα­κε­δο­νί­ας και Σερ­βία) και δέκα κράτη μέλη της ΕΕ (Βουλ­γα­ρία, Ρου­μα­νία, Λι­θουα­νία, Ουγ­γα­ρία,Τσε­χι­κή Δη­μο­κρα­τία, Λε­το­νία, Σλο­βα­κία, Κρο­α­τία, Εσθο­νία και Πο­λω­νία).

Η δεύ­τε­ρη ομάδα πε­ρι­λαμ­βά­νει πέντε κράτη μέλη της ΕΕ (Πορ­το­γα­λία, Ελ­λά­δα, Μάλτα, Ισπα­νία και Σλο­βε­νία) και την Τουρ­κία, κα­θε­μία με εν­διά­με­σο επί­πε­δο κα­τώ­τα­των μι­σθών, που ορί­ζο­νται για τους σκο­πούς αυτού του άρ­θρου από 500 έως 1.000 ευρώ μη­νιαί­ως (να ση­μειω­θεί ότι και στα πέντε εν λόγω κράτη μέλη ο ελά­χι­στος μι­σθός ήταν στην πράξη χα­μη­λό­τε­ρος από 800 EUR το μήνα.)

Η τρίτη και τε­λευ­ταία ομάδα πε­ρι­λαμ­βά­νει επτά κράτη μέλη της ΕΕ (Γαλ­λία, Γερ­μα­νία, Βέλ­γιο, Κάτω Χώρες, Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, Ιρ­λαν­δία και Λου­ξεμ­βούρ­γο) όπου οι εθνι­κοί κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί είναι ίσοι με ή ανώ­τε­ροι από 1.000 ευρώ μη­νιαί­ως (η ομάδα αυτή πε­ρι­λαμ­βά­νει επί­σης τις Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες.)

Πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι για τα κράτη μέλη της ΕΕ που είναι εκτός της ευ­ρω­ζώ­νης και δια­θέ­τουν κα­τώ­τα­τους μι­σθούς (Βουλ­γα­ρία, Τσε­χι­κή Δη­μο­κρα­τία, Κρο­α­τία, Ουγ­γα­ρία, Πο­λω­νία, Ρου­μα­νία και Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο), καθώς και για την Αλ­βα­νία, την πρώην Γιου­γκο­σλα­βι­κή Δη­μο­κρα­τία της Μα­κε­δο­νί­ας, τη Σερ­βία την Τουρ­κία και τις Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες, τα επί­πε­δα και η κα­τά­τα­ξη των κα­τώ­τα­των μι­σθών σε τιμές ευρώ εξαρ­τώ­νται από τις συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κές ισο­τι­μί­ες.

Κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί εκ­φρα­σμέ­νοι σε μο­νά­δες αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης

Οι δια­φο­ρές με­τα­ξύ των χωρών όσον αφορά το επί­πε­δο των κα­τώ­τα­των μι­σθών είναι ση­μα­ντι­κά μι­κρό­τε­ρες αν συ­νε­κτι­μη­θούν οι δια­φο­ρές στα επί­πε­δα τιμών.

Σχήμα 2: Κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί, Ια­νουά­ριος 2016

(ΜΑΔ (μο­νά­δα αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης) ανά μήνα)

Πηγή: Eurostat

Στο σχήμα 2 συ­γκρί­νο­νται οι ακα­θά­ρι­στοι κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις δια­φο­ρές στα επί­πε­δα τιμών με βάση τις ισο­τι­μί­ες αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης (ΙΑΔ για την τε­λι­κή κα­τα­να­λω­τι­κή δα­πά­νη των νοι­κο­κυ­ριών.

Όπως είναι ανα­με­νό­με­νο, η ανα­προ­σαρ­μο­γή με βάση τις δια­φο­ρές στα επί­πε­δα τιμών μειώ­νει τη δια­κύ­μαν­ση με­τα­ξύ των χωρών.

Οι χώρες της πρώ­της ομά­δας, που έχουν σχε­τι­κά χα­μη­λό­τε­ρους κα­τώ­τα­τους μι­σθούς σε ευρώ, έχουν επί­σης χα­μη­λό­τε­ρα επί­πε­δα τιμών και, συ­νε­πώς, σχε­τι­κά υψη­λό­τε­ρους κα­τώ­τα­τους μι­σθούς όταν αυτοί εκ­φρά­ζο­νται σε μο­νά­δες αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης (ΜΑΔ).

Από την άλλη πλευ­ρά, οι χώρες της τρί­της ομά­δας, που έχουν σχε­τι­κά υψη­λό­τε­ρους κα­τώ­τα­τους μι­σθούς σε ευρώ, τεί­νουν να έχουν υψη­λό­τε­ρα επί­πε­δα τιμών, και οι κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί τους σε ΜΑΔ είναι συχνά σχε­τι­κά χα­μη­λό­τε­ροι.

Αυτή η προ­σαρ­μο­γή για τα επί­πε­δα τιμών έχει ως απο­τέ­λε­σμα την εν μέρει εξο­μά­λυν­ση των δια­κρι­τών δια­φο­ρών που εντο­πί­ζο­νται με­τα­ξύ των τριών δια­φο­ρε­τι­κών ομά­δων χωρών όταν η κα­τά­τα­ξή των κα­τώ­τα­των μι­σθών γί­νε­ται με βάση το ευρώ.

Οι δια­φο­ρές στα πο­σο­στά κα­τώ­τα­των μι­σθών με­τα­ξύ των κρα­τών μελών της ΕΕ μειώ­θη­καν επί­σης από 1:9 σε όρους ευρώ σε 1:4, σε όρους ΜΑΔ. Με­τα­ξύ των κρα­τών μελών της ΕΕ, οι μη­νιαί­οι κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί κυ­μαί­νο­νταν από 445 ΜΑΔ στη Ρου­μα­νία έως 1.597 ΜΑΔ στο Λου­ξεμ­βούρ­γο.

Εκτός από τη μεί­ω­ση του εύ­ρους ανά­με­σα στους υψη­λό­τε­ρους και χα­μη­λό­τε­ρους κα­τώ­τα­τους μι­σθούς, η με­τα­τρο­πή από ευρώ σε ΜΑΔ αλ­λά­ζει και τη σειρά κα­τά­τα­ξης των χωρών. Οι κύ­ριες δια­φο­ρές ανά­με­σα στους κα­τώ­τα­τους μι­σθούς σε όρους ευρώ και σε όρους ΜΑΔ πα­ρα­τη­ρή­θη­καν στην Ουγ­γα­ρία, τη Γερ­μα­νία, την Τουρ­κία, την Ιρ­λαν­δία, το Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο, την Εσθο­νία, τη Λε­το­νία, το Βέλ­γιο, την Γαλ­λία, την Ισπα­νία την Πορ­το­γα­λία, την Ρου­μα­νία και την πρώην Γιου­γκο­σλα­βι­κή Δη­μο­κρα­τία της Μα­κε­δο­νί­ας – κα­θε­μιά από τις χώρες αυτές με­τα­κι­νή­θη­κε στην κα­τά­τα­ξη κατά δύο, του­λά­χι­στον θέ­σεις.

Η Ελ­λά­δα, η Λι­θουα­νία και η Πο­λω­νία με­τα­το­πί­στη­καν κατά μία θέση.

Η με­γά­λη πλειο­νό­τη­τα των χωρών πα­ρα­μέ­νουν στην ίδια ομάδα, όπως φαί­νε­ται από την ανά­λυ­ση των σχη­μά­των 1 και 2.

Στις εξαι­ρέ­σεις πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται το Μαυ­ρο­βού­νιο (στοι­χεία Ιου­λί­ου 2015), η Λι­θουα­νία, η Ουγ­γα­ρία, η Τσε­χι­κή Δη­μο­κρα­τία, η Λε­το­νία, η Σλο­βα­κία, η Κρο­α­τία, η Εσθο­νία και η Πο­λω­νία, οι οποί­ες με­τα­κι­νή­θη­καν από την πρώτη ομάδα (σχε­τι­κά χα­μη­λών κα­τώ­τα­των μι­σθών) στην δεύ­τε­ρη ομάδα (μέσο επί­πε­δο κα­τώ­τα­των μι­σθών).

Επί­πε­δα των κα­τώ­τα­των μι­σθών σε σχέση με τις μέσες ακα­θά­ρι­στες μη­νιαί­ες απο­δο­χές

Το 2014 το επί­πε­δο των ακα­θά­ρι­στων κα­τώ­τα­των μι­σθών κυ­μαι­νό­ταν στα κράτη μέλη της ΕΕ από 33 % έως μόλις πάνω από 50 % των μέσων ακα­θά­ρι­στων μη­νιαί­ων απο­δο­χών για όσους ερ­γά­ζο­νταν στη βιο­μη­χα­νία, τις κα­τα­σκευ­ές ή τις υπη­ρε­σί­ες (εξαι­ρου­μέ­νων των δρα­στη­ριο­τή­των των νοι­κο­κυ­ριών ως ερ­γο­δο­τών και των εξω­ε­δα­φι­κών ορ­γα­νι­σμών και φο­ρέ­ων) όπως κα­λύ­πτο­νται από τη NACE Αναθ. 2 το­μείς, Σχήμα 3.

Σχήμα 3: Κα­τώ­τα­τοι μι­σθοί ως πο­σο­στό της διά­με­σης τιμής των μέσων ακα­θά­ρι­στων μη­νιαί­ων απο­δο­χών, 2014

(%)

Πηγή: Eurostat

Το υψη­λό­τε­ρο επί­πε­δο κα­τώ­τα­των μι­σθών σε σχέση με τις μέσες ακα­θά­ρι­στες μη­νιαί­ες απο­δο­χές ση­μειώ­θη­κε στην Σλο­βε­νία (51,3 %), την Ελ­λά­δα (50.1 %, 2011) και την Τουρ­κία (50,0 %, 2010).

Στο χα­μη­λό­τε­ρο άκρο της κλί­μα­κας βρί­σκο­νται οι Ηνω­μέ­νες Πο­λι­τεί­ες (στοι­χεία 2013), η Τσε­χι­κή Δη­μο­κρα­τία και η Ισπα­νία, οι οποί­ες ανα­φέ­ρουν κα­τώ­τα­τους μι­σθούς κάτω του 35 % των μέσων ακα­θά­ρι­στων μη­νιαί­ων απο­δο­χών.

Πο­σο­στό των ατό­μων που λαμ­βά­νουν τον κα­τώ­τα­το μισθό

Το πο­σο­στό των ερ­γα­ζο­μέ­νων που αμεί­βο­νται με τον κα­τώ­τα­το μισθό μπο­ρεί να δια­φέ­ρει ση­μα­ντι­κά με­τα­ξύ των χωρών.

Συν­δυά­ζο­ντας τα μι­κρο­στοι­χεία από την τε­λευ­ταία τε­τρα­ε­τή έρευ­να για τη διάρ­θρω­ση των απο­δο­χών (SES) με το επί­πε­δο των κα­τώ­τα­των μι­σθών που ίσχυαν εκεί­νη τη χρο­νι­κή στιγ­μή (Οκτώ­βριος 2010 για την τε­λευ­ταία SES), μπο­ρεί να γίνει μια εκτί­μη­ση (όπως εμ­φαί­νε­ται στο σχήμα 4).

Σχήμα 4: Πο­σο­στό απα­σχο­λού­με­νων που αμεί­βο­νται με λι­γό­τε­ρο από το 105 % του μη­νιαί­ου κα­τώ­τα­του μι­σθού, Οκτώ­βριος 2010 (1)

(%)

Πηγή: Eurostat,

Για λό­γους συ­γκρι­σι­μό­τη­τας, το πεδίο πε­ριο­ρί­στη­κε σε ερ­γα­ζο­μέ­νους πλή­ρους απα­σχό­λη­σης και ηλι­κί­ας 21 ετών και άνω, οι οποί­οι ερ­γά­ζο­νται σε επι­χει­ρή­σεις με του­λά­χι­στον 10 ερ­γα­ζο­μέ­νους, με εξαί­ρε­ση τον τομέα της δη­μό­σιας διοί­κη­σης, της άμυ­νας και της υπο­χρε­ω­τι­κής κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης (NACE αναθ. 2 Section O).

Επι­πλέ­ον, από τις μη­νιαί­ες απο­δο­χές που υπο­λο­γί­στη­καν από την έκ­δο­ση της SES για το 2010 εξαι­ρέ­θη­καν οι απο­δο­χές από υπε­ρω­ρί­ες και βάρ­διες.

Tο πο­σο­στό των ερ­γα­ζο­μέ­νων που αμεί­βο­νται με λι­γό­τε­ρο από το 105 % του εθνι­κού κα­τώ­τα­του μι­σθού υπε­ρέ­βαι­νε το 9,0 % σε οκτώ κράτη μέλη, και συ­γκε­κρι­μέ­να: στη Σλο­βε­νία (19,2 %), τη Λι­θουα­νία (13,7 %), τη Λε­το­νία (11,8 %), το Λου­ξεμ­βούρ­γο (10,2 %), την Πο­λω­νία (9,9 %), τη Γαλ­λία, την Ιρ­λαν­δία και την Κρο­α­τία (9,2 %).

Στην Ισπα­νία κα­τα­γρά­φε­ται το χα­μη­λό­τε­ρο πο­σο­στό ερ­γα­ζο­μέ­νων (0,2 %) των οποί­ων οι απο­δο­χές είναι μι­κρό­τε­ρες από το 105 % του κα­τώ­τα­του εθνι­κού μι­σθού, ενώ στα υπό­λοι­πα 11 κράτη μέλη το πο­σο­στό των ερ­γα­ζο­μέ­νων που αμεί­βο­νται λι­γό­τε­ρο από το ποσό αυτό κυ­μαι­νό­ταν από 2,0 % έως 4,7%.

enikonomia.gr