Από τον «Αϊκ» στον Ομπάμα

14 Δε­κεμ­βριου 1959, Ντουαϊτ ΑΪ­ζεν­χα­ου­ερ

Στις 14 Δε­κεμ­βρί­ου 1959, τον πρό­ε­δρο Αϊ­ζεν­χά­ου­ερ και τη σύ­ζυ­γό του κα­λω­σο­ρί­ζουν στην Αθήνα ο βα­σι­λιάς Παύ­λος και η Φρει­δε­ρί­κη, όπως και ο πρω­θυ­πουρ­γός Κων­στα­ντί­νος Κα­ρα­μαν­λής. Με νωπές τις πλη­γές του Εμ­φυ­λί­ου και τον πλα­νή­τη να βιώ­νει τον Ψυχρό Πό­λε­μο, η πα­γκό­σμια «πε­ριο­δεία ει­ρή­νης» του «Αϊκ» -είχαν προη­γη­θεί επι­σκέ­ψεις του στην Ινδία και στο Ιράν του Σάχη- έγινε δεκτή με εν­θου­σια­σμό από τον ελ­λη­νι­κό λαό ή του­λά­χι­στον με­γά­λο μέρος του, που του επι­φύ­λα­ξε παλ­λαϊ­κή απο­θε­ω­τι­κή υπο­δο­χή. Πλήθη βγή­καν στους δρό­μους και επευ­φη­μού­σαν τον Αμε­ρι­κα­νό ηγέτη, ο οποί­ος επέ­βαι­νε σε ανοι­χτό αυ­το­κί­νη­το σε όλη τη δια­δρο­μή από το αε­ρο­δρό­μιο μέχρι το κέ­ντρο της Αθή­νας.

Ο Αϊ­ζεν­χά­ου­ερ εκ­φώ­νη­σε ομι­λία στη Βουλή, όπου έπλε­ξε το εγκώ­μιο του Κων­στα­ντί­νου Κα­ρα­μαν­λή, τον οποίο χα­ρα­κτή­ρι­σε «δια­κε­κρι­μέ­νο» πρω­θυ­πουρ­γό, «άξιο διά­δο­χο των προ­γό­νων του». Δεν πα­ρέ­λει­ψε να μι­λή­σει για την «εκ Βορρά κομ­μου­νι­στι­κή απει­λή κατά της Ελ­λά­δος», ωστό­σο απέρ­ρι­ψε το αί­τη­μα του Παύ­λου για εγκα­τά­στα­ση Αμε­ρι­κα­νών στρα­τιω­τών στην Ελ­λά­δα. Εθίγη το ζή­τη­μα της «κυ­πρια­κής ανε­ξαρ­τη­σί­ας», ενώ συ­ζη­τή­θη­κε η κα­τά­στα­ση στα Βαλ­κά­νια και «ελή­φθη εκτε­νώς υπ’ όψιν η ιδιά­ζου­σα θέσις της Ελ­λά­δος». Κά­ποιοι ήλ­πι­ζαν ότι με την άφιξη του «Αϊκ» στην Αθήνα θα φυ­σού­σε άνε­μος δη­μο­κρα­τι­κών ελευ­θε­ριών. Κάτι τέ­τοιο, φυ­σι­κά, δεν συ­νέ­βη…

18-21 Iου­λί­ου 1991, Τζορτζ Μπους

Τριά­ντα δύο χρό­νια αρ­γό­τε­ρα, πάλι ο Κων­στα­ντί­νος Κα­ρα­μαν­λής, αυτή τη φορά ως πρό­ε­δρος της Δη­μο­κρα­τί­ας, υπο­δέ­χε­ται στις 18 Ιου­λί­ου 1991 τον Τζορτζ Μπους τον πρε­σβύ­τε­ρο. Η υπο­δο­χή που του επι­φυ­λά­χθη­κε δεν είχε καμία σχέση με αυτήν του Αϊ­ζεν­χά­ου­ερ. Είχαν προη­γη­θεί η δι­κτα­το­ρία και η ει­σβο­λή στην Κύπρο, ενώ ο ρε­που­μπλι­κα­νός πρό­ε­δρος, πα­ρό­τι είχε σχη­μα­τί­σει μια διε­θνή συμ­μα­χία, ήταν αυτός που έκανε τον Πό­λε­μο του Κόλ­που. Ετσι, αντί της παλ­λαϊ­κής υπο­δο­χής, υπήρ­χαν δια­δη­λώ­σεις.

Πά­ντως, το κλίμα στις συ­νο­μι­λί­ες με τον πρω­θυ­πουρ­γό Κων­στα­ντί­νο Μη­τσο­τά­κη ήταν πολύ θερμό και επι­βε­βαιώ­θη­κε με τη με­τά­βα­ση του Μπους στην Κρήτη, όπου από­λαυ­σε τα ντολ­μα­δά­κια της Μα­ρί­κας. Ο Αμε­ρι­κα­νός πρό­ε­δρος εκ­φώ­νη­σε λόγο στη Βουλή, όπου, λόγω με­τα­φρα­στι­κού λά­θους, δη­μιουρ­γή­θη­κε η εντύ­πω­ση ότι το 1992 θα ήταν «η χρο­νιά της Κύ­πρου». Πά­ντως, ο Τζορτζ Μπους πί­στευε ει­λι­κρι­νά ότι η πα­ρου­σία των Μη­τσο­τά­κη, Οζάλ και Βα­σι­λεί­ου γεν­νού­σε μια «ιστο­ρι­κή ευ­και­ρία» για λύση του προ­βλή­μα­τος και στην πο­ρεία την πλήρη εξο­μά­λυν­ση των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων.

Ο Μη­τσο­τά­κης τού εξέ­φρα­σε την ετοι­μό­τη­τα να πάει στην Αγκυ­ρα και να υπο­γρά­ψει σύμ­φω­νο μη επί­θε­σης, ενώ του υπο­γράμ­μι­σε ότι και στην Κύπρο έγινε ει­σβο­λή όπως στο Κου­βέιτ, μια «επί­και­ρη» επι­σή­μαν­ση μετά τον Πό­λε­μο του Κόλ­που.

18-21 Νο­εμ­βρί­ου 1999, Μπιλ Κλί­ντον

Η επί­σκε­ψη του Μπιλ Κλί­ντον ήταν πε­ρι­πε­τειώ­δης. Πα­ρα­λί­γο να ανα­βλη­θεί λόγω των αντι­δρά­σε­ων για τους αμε­ρι­κα­νι­κούς βομ­βαρ­δι­σμούς στη Γιου­γκο­σλα­βία, ενώ η αρ­χι­κή ημε­ρο­μη­νία συ­νέ­πι­πτε με τον εορ­τα­σμό του Πο­λυ­τε­χνεί­ου, δη­μιουρ­γώ­ντας ένα «εκρη­κτι­κό» μείγ­μα. Τε­λι­κά, η επί­σκε­ψη πε­ριο­ρί­στη­κε χρο­νι­κά και με­τα­τέ­θη­κε λίγες ημέ­ρες αρ­γό­τε­ρα.

Οταν το Air Force One προ­σγειώ­θη­κε στο Ελ­λη­νι­κό, η Αθήνα ήταν στις φλό­γες. Οι λίγοι Ελ­λη­νες δη­μο­σιο­γρά­φοι που συ­νο­δεύ­α­με τότε τον Αμε­ρι­κα­νό πρό­ε­δρο, προ­ερ­χό­με­νο από την Κων­στα­ντι­νού­πο­λη και την Αγκυ­ρα, προ­σπα­θού­σα­με να εξη­γή­σου­με την κα­τά­στα­ση στους Αμε­ρι­κα­νούς και άλ­λους ξέ­νους αντα­πο­κρι­τές που ήταν μαζί μας στο προ­ε­δρι­κό αε­ρο­σκά­φος. Μια «εν­δια­φέ­ρου­σα» πα­ρά­με­τρος: με­τα­ξύ των δια­δη­λω­τών ήταν και ο Αλέ­ξης Τσί­πρας, ο οποί­ος ως πρω­θυ­πουρ­γός ετοι­μά­ζε­ται τώρα να υπο­δε­χτεί έναν άλλο Αμε­ρι­κα­νό πρό­ε­δρο.

Ο Κλί­ντον είχε στόχο την προ­ώ­θη­ση του ελ­λη­νο­τουρ­κι­κού δια­λό­γου και την εξεύ­ρε­ση λύσης στο Κυ­πρια­κό. Τρία χρό­νια μετά την κρίση των Ιμίων και λί­γους μήνες μετά την υπό­θε­ση Οτζα­λάν, που είχαν φέρει τις δύο χώρες στα πρό­θυ­ρα σύ­γκρου­σης, ήθελε να οι­κο­δο­μή­σει στη «δι­πλω­μα­τία των σει­σμών» που ανα­πτύ­χθη­κε μετά τα χτυ­πή­μα­τα του Εγκέ­λα­δου στις δύο χώρες, δύο μήνες πριν.

Την επί­σκε­ψη Κλί­ντον σφρά­γι­σε η πε­ρι­ή­γη­σή του στην Ακρό­πο­λη, από όπου και η φω­το­γρα­φία με την κόρη του Τσέλ­σι, η προ­σφώ­νη­σή του με τον στίχο του Πέρσι Σέλεϊ «Εί­μα­στε όλοι Ελ­λη­νες», αλλά και η έμ­με­ση συγ­γνώ­μη που ζή­τη­σε για τη στάση των ΗΠΑ την πε­ρί­ο­δο της χού­ντας.

Αί­σθη­ση είχε προ­κα­λέ­σει η ομι­λία του τότε προ­έ­δρου της Δη­μο­κρα­τί­ας Κωστή Στε­φα­νό­που­λου, στη διάρ­κεια του επί­ση­μου δεί­πνου, στην οποία είχε υπο­γραμ­μί­σει τις υπο­χρε­ώ­σεις της Αγκυ­ρας που απορ­ρέ­ουν από τη Συν­θή­κη της Λω­ζάν­νης, το­πο­θέ­τη­ση που πα­ρα­μέ­νει και σή­με­ρα επί­και­ρη.