Απόψεις και προτάσεις για την τουριστική ανάπτυξη της Ρόδου

Με αφορ­μή την επί­σκε­ψη αύριο στη Ρόδο του υπουρ­γού Του­ρι­σμού κ. Χ. Θε­ο­χά­ρη και του υφ/ργού Του­ρι­σμού, κ. Μ. Κόν­σο­λα, ο πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δί­ας Ενοι­κια­ζο­μέ­νων Δω­μα­τί­ων και Δια­με­ρι­σμά­των Δωδ/σου κ. Παν. Το­κού­ζης, απευ­θύ­νει την ακό­λου­θη ανοι­κτή επι­στο­λή (σημ.: πρό­κει­ται για τις προ­τά­σεις που είχε κα­τα­θέ­σει στις 30 Μαΐου 2018 σε ημε­ρί­δα της ΝΟΔΕ).

Ο του­ρι­σμός, όπως όλοι γνω­ρί­ζου­με, εδώ και δε­κα­ε­τί­ες, απο­τε­λεί το βα­σι­κό κορμό της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας της Ρόδου, αλλά και όλων των Δω­δε­κα­νή­σων. Πρό­κει­ται για τον πλέον πλου­το­πα­ρα­γω­γι­κό τομέα, που, όμως χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από έντο­νη επο­χι­κό­τη­τα, ενώ, πα­ράλ­λη­λα, απο­τε­λεί και τον πλέον ευαί­σθη­το τομέα της οι­κο­νο­μί­ας, καθώς επη­ρε­ά­ζε­ται από διά­φο­ρους εξω­γε­νείς πα­ρά­γο­ντες και συν­θή­κες.

Ο πρω­το­γε­νής το­μέ­ας, ο οποί­ος ανέ­κα­θεν απο­τε­λού­σε δο­μι­κό στοι­χείο της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας και κοι­νω­νί­ας, εξα­κο­λου­θεί να πα­ρου­σιά­ζει ση­μα­ντι­κές αδυ­να­μί­ες και το φαι­νό­με­νο αυτό είναι πολύ πιο έντο­νο στο νησί της Ρόδου, αρκεί κα­νείς να δει τα στα­τι­στι­κά στοι­χεία, βάσει των οποί­ων ο αγρο­τι­κός το­μέ­ας στο νησί δια­τη­ρεί το χα­μη­λό­τε­ρο πο­σο­στό ανά την Ελ­λά­δα, με ότι αυτό συ­νε­πά­γε­ται για το κό­στος των αγα­θών και την το­πι­κή οι­κο­νο­μία.

Η Ρόδος από τη δε­κα­ε­τία του ’60 είχε κα­θιε­ρω­θεί ως ένας του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός υψη­λού επι­πέ­δου. Τη δε­κα­ε­τία του ’80 η ει­κό­να του νη­σιού άρ­χι­σε να δια­φο­ρο­ποιεί­ται με τον του­ρι­σμό να ανα­πτύσ­σε­ται κυ­ρί­ως στο βό­ρειο τρί­γω­νο του νη­σιού, ανά­με­σα στην πόλη της Ρόδου, την Ιξιά και το Φα­λη­ρά­κι, προ­σελ­κύ­ο­ντας μα­ζι­κό του­ρι­σμό και με διάρ­κεια της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου από τέλη Φε­βρουα­ρί­ου με αρχές Μαρ­τί­ου μέχρι μέσα Νο­εμ­βρί­ου.

Δυ­στυ­χώς η πο­λι­τεία μη αξιο­λο­γώ­ντας σωστά τις ανά­γκες του νη­σιού δε με­ρί­μνη­σε έγκαι­ρα για τη θέ­σπι­ση ενός μα­κρο­χρό­νιου του­ρι­στι­κού σχε­δια­σμού. Ενός σχε­δί­ου ανά­πτυ­ξης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος του νη­σιού, το οποίο με ακρί­βεια να κα­τα­δει­κνύ­ει τις δυ­να­τό­τη­τες και τις προ­ο­πτι­κές που έχει η Ρόδος στον του­ρι­σμό, αλλά και τις ανά­γκες σε κλί­νες και υπο­δο­μές.

Εκεί­νη την εποχή έκα­ναν την εμ­φά­νι­σή τους τα μικρά κα­τα­λύ­μα­τα, χωρίς κά­ποιο ολο­κλη­ρω­μέ­νο πλαί­σιο λει­τουρ­γί­ας, προ­κει­μέ­νου να κα­λύ­ψουν άμεσα τις ανά­γκες αυτές, με απο­τέ­λε­σμα ήδη το 2000, και αφού συ­νε­χι­ζό­ταν η δό­μη­ση νέων ξε­νο­δο­χεια­κών μο­νά­δων, να έχει δη­μιουρ­γη­θεί κο­ρε­σμός κλι­νών και συρ­ρί­κνω­ση της ζή­τη­σης.

Αντί, λοι­πόν να αξιο­λο­γη­θεί η κα­τά­στα­ση στο νησί και ποιες είναι πραγ­μα­τι­κά οι ανά­γκες του, με σκοπό την προ­σέλ­κυ­ση ποιο­τι­κό­τε­ρου του­ρι­σμού το 2005 δό­θη­καν κί­νη­τρα μέσω προ­γραμ­μά­των επι­δό­τη­σης για τη δη­μιουρ­γία νέων πε­ντά­στε­ρων μο­νά­δων προ­σθέ­το­ντας κά­ποιες χι­λιά­δες νέες κλί­νες στο ρο­δια­κό, ξε­νο­δο­χεια­κό προ­ϊ­όν.

Πράγ­μα­τι, η ανα­βάθ­μι­ση των ξε­νο­δο­χεια­κών υπη­ρε­σιών αυτή ήταν ανα­γκαία αλλά έπρε­πε τα κί­νη­τρα να δο­θούν για την ανα­βάθ­μι­ση των υφι­στά­με­νων ξε­νο­δο­χεια­κών μο­νά­δων και όχι για τη δη­μιουρ­γία νέων.

Κι εδώ ξε­κι­νά­ει ένας φαύ­λος κύ­κλος για την κά­λυ­ψη των ξε­νο­δο­χεια­κών κλι­νών, με απο­τέ­λε­σμα τη μεί­ω­ση κα­τα­κό­ρυ­φα των τιμών των ξε­νο­δο­χεια­κών δω­μα­τί­ων, κάτω ακόμη κι από εκεί­νων των ενοι­κια­ζο­μέ­νων δω­μα­τί­ων – δια­με­ρι­σμά­των, δη­μιουρ­γώ­ντας αθέ­μι­το αντα­γω­νι­σμό απέ­να­ντι στα μικρά του­ρι­στι­κά κα­τα­λύ­μα­τα, αλλά και σο­βα­ρό πρό­βλη­μα στην το­πι­κή αγορά αφού η υπερ­προ­σφο­ρά που δη­μιουρ­γή­θη­κε είχε σαν συ­νέ­πεια την υιο­θέ­τη­ση από τις με­γά­λες ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες του all inclusive.

Και για να αντι­λη­φθεί κα­νείς τις συ­νέ­πειες αυτές, αρκεί να δει ότι, ενώ η του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος ξε­κι­νά­ει από τον Απρί­λιο, η λει­τουρ­γία της το­πι­κής αγο­ράς ξε­κι­νά­ει από τον Ιού­νιο κι έπει­τα, οπότε κι αρ­χί­ζουν να γε­μί­ζουν τα του­ρι­στι­κά κα­τα­λύ­μα­τα.

Η υπερ­προ­σφο­ρά αυτή σε συν­δυα­σμό με την εφαρ­μο­γή του προ­γράμ­μα­τος «Καλ­λι­κρά­τη» και τη δη­μιουρ­γία ενός ενιαί­ου Δήμου στο νησί, προ­κά­λε­σε και άλλα προ­βλή­μα­τα κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας όπως η κα­θα­ριό­τη­τα των δρό­μων και των πα­ρα­λιών, η συ­γκο­μι­δή απορ­ριμ­μά­των κ.α., τα οποία δυ­στυ­χώς η το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση αδυ­να­τεί να αντι­με­τω­πί­σει.

Βε­βαί­ως, τε­λευ­ταία στον «κυ­κε­ώ­να» των προ­βλη­μά­των του νη­σιού έρ­χε­ται να προ­στε­θεί και η βρα­χυ­χρό­νια μί­σθω­ση ακι­νή­των, που δη­μιουρ­γεί μία νέα επι­χει­ρη­μα­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα στον κλάδο των κα­τα­λυ­μά­των, με «θύ­μα­τα» τόσο τις επι­χει­ρή­σεις του­ρι­στι­κών κα­τα­λυ­μά­των όσο και την το­πι­κή κοι­νω­νία αφού τα προ­βλή­μα­τα στην εύ­ρε­ση κα­τοι­κί­ας είναι ήδη ορατά.

Ένα ακόμα μειο­νέ­κτη­μα του νη­σιού είναι η κα­θυ­στέ­ρη­ση υλο­ποί­η­σης των με­γά­λων έργων όπως είναι η αξιο­ποί­η­ση του γκολφ Αφά­ντου. Ακόμα και η μα­ρί­να, η οποία ολο­κλη­ρώ­θη­κε μετά από 30 χρό­νια δεν είναι αρ­κε­τό δε­δο­μέ­νου ότι η γεί­το­να χώρα στο διά­στη­μα αυτό έχει υλο­ποι­ή­σει πολλά πα­ρό­μοια έργα και όχι μόνο ένα.

Μια πρω­το­πό­ρος ενέρ­γεια του νη­σιού ήταν η ίδρυ­ση του Π.ΡΟ.ΤΟΥΡ., ενός ορ­γα­νι­σμού που είχε συμ­βάλ­λει αρ­κε­τά στην προ­βο­λή του Ρο­δια­κού του­ρι­σμού και την προ­ώ­θη­ση του. Ο ορ­γα­νι­σμός αυτός τώρα υπο­λει­τουρ­γεί και είναι επι­βε­βλη­μέ­νη η ενί­σχυ­ση του συμ­βάλ­λο­ντας ου­σια­στι­κά στην του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη και την οι­κο­νο­μία του νη­σιού της Ρόδου.

Πα­ρό­λο, όμως, τα προ­βλή­μα­τα, η Ρόδος απο­τε­λεί έναν κα­θιε­ρω­μέ­νο του­ρι­στι­κό προ­ο­ρι­σμό, σε διε­θνές επί­πε­δο, με πολ­λα­πλές δυ­να­τό­τη­τες ανά­πτυ­ξης αλλά και με πολ­λές σύγ­χρο­νων υπο­δο­μών επι­χει­ρή­σεις, οι οποί­ες προ­σφέ­ρουν υψη­λού επι­πέ­δου προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σί­ες. Στο πλαί­σιο αυτό προ­έ­χει η συ­νερ­γα­σία της πο­λι­τεί­ας, με την το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση και τους το­πι­κούς φο­ρείς με σκοπό τη δη­μιουρ­γία μιας μα­κρο­πρό­θε­σμης στρα­τη­γι­κής στον του­ρι­σμό.

Αυτό θα μπο­ρού­σε να επι­τευ­χθεί με:

Δια­φο­ρο­ποί­η­ση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος της Ρόδου και εξει­δί­κευ­ση σε εναλ­λα­κτι­κές μορ­φές του­ρι­σμού στη­ρι­ζό­με­νες στα συ­γκρι­τι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα επι­λο­γών που προ­σφέ­ρει στους επι­σκέ­πτες το νησί της Ρόδου, πα­ρέ­χο­ντας έτσι στους φι­λο­ξε­νού­με­νούς μας μια ξε­χω­ρι­στή μο­να­δι­κή του­ρι­στι­κή εμπει­ρία με συ­γκε­κρι­μέ­νη ταυ­τό­τη­τα.

Άλ­λω­στε, μόνο έτσι μπο­ρεί να επέλ­θει η πο­λυ­πό­θη­τη επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου και η οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη του νη­σιού, για τα οποία μι­λά­με τα τε­λευ­ταία χρό­νια και δυ­στυ­χώς το μόνο που έχου­με κα­τα­φέ­ρει έως σή­με­ρα είναι το αντί­θε­το.

Η το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση θα πρέ­πει να ρυθ­μί­σει τα θέ­μα­τα που αφο­ρούν την ει­κό­να και την εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία του νη­σιού, όπως είναι η κα­θα­ριό­τη­τα, ο εκ­συγ­χρο­νι­σμός και η ανα­βάθ­μι­ση των υπο­δο­μών. Επί­σης, να δη­μιουρ­γή­σει τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις που σχε­τί­ζο­νται με τις εξει­δι­κευ­μέ­νες μορ­φές του­ρι­σμού.

Η πο­λι­τεία θα πρέ­πει να φρο­ντί­σει για την ανα­βάθ­μι­ση του λι­μα­νιού του νη­σιού και να πιέ­σει την ανά­δο­χο εται­ρεία για την επι­τά­χυν­ση του ρυθ­μού ολο­κλή­ρω­σης των ερ­γα­σιών ανα­βάθ­μι­σης του αε­ρο­δρο­μί­ου, τα οποία είναι η πρώτη αλλά και η τε­λευ­ταία ει­κό­να που παίρ­νει μαζί του ο επι­σκέ­πτης.

Επι­πλέ­ον, απα­ραί­τη­τη είναι η ανά­δει­ξη της πα­λιάς πόλης με δρώ­με­να αλλά και η αξιο­ποί­η­ση όλων των αρ­χαιο­λο­γι­κών μνη­μεί­ων που υπο­λει­τουρ­γούν, όπως το αρ­χαίο στά­διο, τα οποία θα απο­τε­λέ­σουν πόλο έλξης χι­λιά­δων επι­σκε­πτών από όλο τον κόσμο αυ­ξά­νο­ντας την το­πι­κή οι­κο­νο­μία του νη­σιού.

Κλεί­νο­ντας, θα ήθελα να επι­ση­μά­νω ότι, για να πα­ρα­μεί­νει η Ρόδος ως ένας του­ρι­στι­κός προ­ο­ρι­σμός υψη­λού επι­πέ­δου, επι­βάλ­λε­ται να στα­μα­τή­σει η ανέ­γερ­ση οποιασ­δή­πο­τε μορ­φής κλι­νών για τα επό­με­να χρό­νια, έως ότου ολο­κλη­ρω­θούν οι απα­ραί­τη­τες υπο­δο­μές που προ­α­νέ­φε­ρα. Η το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση και όλοι οι φο­ρείς θα πρέ­πει να κα­τα­νο­ή­σου­με τους κιν­δύ­νους που εγκυ­μο­νεί για την του­ρι­στι­κή ει­κό­να του νη­σιού μας, η υπερ­προ­σφο­ρά κλι­νών χωρίς να υπάρ­ξει με­λέ­τη και βιώ­σι­μο σχέ­διο που θα εξυ­πη­ρε­τεί με τον κα­λύ­τε­ρο τρόπο τις σύγ­χρο­νες ανά­γκες των επι­σκε­πτών.

Το­κού­ζης Πα­να­γιώ­της