6+2 παράγοντες που επηρεάζουν τον ελληνικό τουρισμό

Η κρίση του κο­ρο­νοϊ­ού οδη­γεί την πα­γκό­σμια του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία σε πρω­τό­γνω­ρη κρίση. Ωστό­σο η ελ­λη­νι­κή του­ρι­στι­κή αγορά φαί­νε­ται να ζει την κρίση πιο «βίαια» από ότι άλλες στην Ενω­μέ­νη Ευ­ρώ­πη. Αυτό συμ­βαί­νει, παρά το γε­γο­νός ότι η Ελ­λά­δα αντα­πο­κρί­θη­κε επι­τυ­χώς στο κύμα παν­δη­μί­ας της πε­ρα­σμέ­νης Άνοι­ξης.

Η επι­τυ­χία εκεί­νη δεν κα­τέ­στη δυ­να­τό να κε­φα­λαιο­ποι­η­θεί για πολ­λούς λό­γους. Πα­ρά­γο­ντες του χώρου εντο­πί­ζουν έξι συν δύο πα­ρά­γο­ντες για τους οποί­ους τα του­ρι­στι­κά έσοδα είναι χα­μη­λά και μά­λι­στα ακόμη πιο χα­μη­λά, απ’ ότι αρ­χι­κά ανα­με­νό­ταν. Το καλό προ μηνών σε­νά­ριο έκανε λόγο για έσοδα ίσα με το 20%- 25% εκεί­νων του 2019. Δη­λα­δή για πε­ρί­που 4 δισ ευρώ. Τώρα κι ενώ φου­ντώ­νει ένα δεύ­τε­ρο κύμα παν­δη­μί­ας, όλα δεί­χνουν ότι θα πε­ριο­ρι­στούν πε­ραι­τέ­ρω. Έξι συν δύο λόγοι βρί­σκο­νται πίσω από την συ­νε­χή ανα­θε­ώ­ρη­ση επί τα χείρω των φε­τι­νών  του­ρι­στι­κών ει­σπρά­ξε­ων.

1. Κα­μπά­νιες στή­ρι­ξης του εγ­χώ­ριου του­ρι­σμού από τις χώρες που απο­τε­λούν τους κα­λύ­τε­ρους πε­λά­τες μας: Στην πε­ρί­ο­δο της κρί­σης, όλες οι χώρες που συ­νει­σφέ­ρουν στον ει­σερ­χό­με­νο του­ρι­σμό της Ελ­λά­δας (Βέλ­γιο, Γαλ­λία, Ιτα­λία, Γερ­μα­νία κ.λπ.), πραγ­μα­το­ποιούν ση­μα­ντι­κές κα­μπά­νιες με στόχο την «ανάρ­ρω­ση» των δικών τους του­ρι­στι­κών εσό­δων που έχουν επί­σης πλη­γεί. Για πρώτη φορά κατά τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες, οι πα­ρα­λί­ες της Μάγ­χης είναι ασφυ­κτι­κά γε­μά­τες με λουό­με­νους. ‘Ερευ­να του ΙΝ­ΣΕ­ΤΕ σε 12 χώρες του πλα­νή­τη που απο­φέ­ρουν το 61% των ετή­σιων του­ρι­στι­κών εσό­δων στην χώρα μας, έδει­ξε ότι το 25% έως 57% των ερω­τη­θέ­ντων (ανά­λο­γα με τη χώρα), θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει δια­κο­πές στο εσω­τε­ρι­κό της χώρας του. Σε άλλη (κο­ντι­νή) χώρα θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει δια­κο­πές το 6% έως 34%, ενώ μόλις το 2% έως 7% των ερω­τη­θέ­ντων θα με­τα­βεί σε άλλη (μα­κρι­νή) χώρα. Τέλος ένα πολύ υψηλό πο­σο­στό 24% έως 36% δή­λω­σε ότι δεν θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει κα­θό­λου φέτος δια­κο­πές.

2. Νέοι και «φτω­χοί» οι ει­σερ­χό­με­νοι του­ρί­στες: Φέτος απου­σιά­ζει εντε­λώς από τη χώρα μας ο «αση­μέ­νιος» του­ρι­σμός και οι πιο πολ­λοί επι­σκέ­πτες είναι νέοι που δεν φο­βού­νται να ρι­σκά­ρουν εν καιρώ παν­δη­μί­ας. Κατά κα­νό­να οι επι­σκέ­πτες αυτοί, είναι χα­μη­λού ει­σο­δή­μα­τος, μι­σθώ­νουν χα­μη­λής αξίας χώ­ρους δια­μο­νής και η κα­τα­νά­λω­σή τους πε­ριο­ρί­ζε­ται στη δια­σκέ­δα­ση. Αντί­θε­τα οι με­γά­λης ηλι­κί­ας επι­σκέ­πτες, που συν­δυά­ζουν πολ­λών μορ­φών εμπει­ρί­ες, και κατά συ­νέ­πεια δα­πα­νούν πε­ρισ­σό­τε­ρο, κρα­τιού­νται μα­κριά. Οι λι­γο­στοί με «βαριά» πορ­το­φό­λια που θα έλ­θουν στη χώρα μας, είτε θα δια­νυ­κτε­ρεύ­σουν σε πλωτό μέσο ή σε villas.

3. Οι αγο­ρές των ΗΠΑ και Βρε­τα­νί­ας πα­ρα­μέ­νουν κλει­στές: Η άσχη­μη εξέ­λι­ξη της πο­ρεί­ας της παν­δη­μί­ας σε ΗΠΑ και Βρε­τα­νία, έχει στε­ρή­σει από την χώρα «κα­λούς» του­ρί­στες, με την έν­νοια της υψη­λής κατά κε­φα­λήν του­ρι­στι­κής δα­πά­νης. Οι Αμε­ρι­κα­νοί και Βρε­τα­νοί του­ρί­στες πραγ­μα­το­ποιούν το 17% των αφί­ξε­ων και το 21% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων και απο­φέ­ρουν το 24% των ετή­σιων εσό­δων (πε­ρισ­σό­τε­ρο από 4 δισ. ευρώ). Ει­δι­κά οι δα­πά­νες που πραγ­μα­το­ποιούν οι Αμε­ρι­κα­νοί του­ρί­στες ξε­περ­νούν το 150% της μέσης του­ρι­στι­κής δα­πά­νης του συ­νό­λου των του­ρι­στών της χώρας μας.

4. Εξάρ­τη­ση από τις αε­ρο­πο­ρι­κές με­τα­φο­ρές: Σε αντί­θε­ση με τις χώρες της Κε­ντρι­κής Ευ­ρώ­πης, όπου οι με­τα­κί­νη­ση μπο­ρεί να γίνει μέσω ΙΧ επι­βα­τι­κών οχη­μά­των, στη χώρα μας η συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία ει­σερ­χό­με­νων του­ρι­στών πρέ­πει να αξιο­ποι­ή­σει το αε­ρο­πλά­νο. Η χώρα στε­ρεί­ται του διε­θνούς αυ­το­κι­νη­τι­στι­κού του­ρι­σμού ο οποί­ος, λόγω της παν­δη­μί­ας, έχει γι­γα­ντω­θεί. Η τάση αυτή δια­κρί­νε­ται ως ένα βαθμό και στην χώρα μας, σε του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς όπου η πρό­σβα­ση γί­νε­ται μέσω ΙΧΕ (Πε­λο­πόν­νη­σος, Χαλ­κι­δι­κή κ.ά.). Στην βό­ρεια και κε­ντρι­κή Ευ­ρώ­πη οι πε­ριο­ρι­σμοί για την ανά­πτυ­ξη του διε­θνούς αυ­το­κι­νη­τι­στι­κού του­ρι­σμού είναι λι­γό­τε­ροι. Η Ελ­λά­δα μπο­ρού­σε να ελ­πί­ζει μόνον στον ει­σερ­χό­με­νο αυ­το­κι­νη­τι­στι­κό του­ρι­σμό από τις Βαλ­κα­νι­κές χώρες, όπου βε­βαί­ως τα έσοδα είναι χα­μη­λό­τε­ρα. Ωστό­σο το δεύ­τε­ρο κύμα παν­δη­μί­ας με την επι­βο­λή της υπο­χρέ­ω­σης του «δια­βα­τη­ρί­ου» Covid-19, πε­ριό­ρι­σε ακόμη και τα λι­γο­στά έσοδα των του­ρι­στών της της Βαλ­κα­νι­κής. Για τους λό­γους αυ­τούς, οι πα­ρά­γο­ντες της αγο­ράς εκτι­μούν ότι σε άλλες χώρες της κε­ντρι­κής Ευ­ρώ­πης, η πτώση των του­ρι­στι­κών εσό­δων θα είναι με­γά­λη, αλλά στη χώρα μας θα είναι με­γα­λύ­τε­ρη.

5. Η κλει­στή κρουα­ζιέ­ρα: Η απου­σία κρουα­ζιε­ρό­πλοιων στα του­ρι­στι­κά λι­μά­νια της χώρας (Πει­ραιάς, Ολυ­μπία, Μύ­κο­νο, Σα­ντο­ρί­νη κ.ά.) έχει στε­ρή­σει ένα επι­πρό­σθε­το έσοδο που για πα­ρά­δειγ­μα δεν στε­ρεί­τε π.χ. η αγορά της Γερ­μα­νί­ας ή της Βρε­τα­νί­ας. Τα ονο­μα­στι­κά έσοδα της κρουα­ζιέ­ρας στη χώρα μας δεν ξε­περ­νούν το 3% των συ­νο­λι­κών του­ρι­στι­κών εσό­δων, αλλά τα πραγ­μα­τι­κά έσοδα σί­γου­ρα είναι πε­ρισ­σό­τε­ρα, καθώς πολ­λοί επι­βά­τες κρουα­ζιε­ρό­πλοιων, συχνά πραγ­μα­το­ποιούν δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις και δρα­στη­ριό­τη­τες εκτός της ορ­γα­νω­μέ­νης κρουα­ζιέ­ρας. Ει­δι­κά οι Αμε­ρι­κα­νοί του­ρί­στες θε­ω­ρού­νται από τους κα­λύ­τε­ρους πε­λά­τες της κρουα­ζιέ­ρας.

6. Η ει­κό­να της χώρας: Τέλος και πι­θα­νώς το πιο ση­μα­ντι­κό, είναι η ει­κό­να που έχει δη­μιουρ­γή­σει τα τε­λευ­ταία χρό­νια η χώρα μας στο εξω­τε­ρι­κό και η οποία δεν είναι η κα­λύ­τε­ρη. Παρά την επι­τυ­χή αντι­με­τώ­πι­ση του πρώ­του κύ­μα­τος του κο­ρο­νοϊ­ου, οι ει­κό­νες που με­τα­δί­δο­νταν όλα τα προη­γού­με­να χρό­νια της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης, με τα ράν­τσα να «βα­σι­λεύ­ουν» στα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία και ν’ απου­σιά­ζει βα­σι­κό ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κού υλικό, δεν αλ­λά­ζουν εύ­κο­λα. «Ακόμη και η Ιτα­λία, η οποία υπέ­στη τε­ρά­στιο πλήγ­μα την πε­ρα­σμέ­νη Άνοι­ξη λόγω του κο­ρο­νοϊ­ου, δια­θέ­τει κα­λύ­τε­ρη ει­κό­να απ’ ότι στην Ελ­λά­δα», ση­μειώ­νει πα­ρά­γο­ντας της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας της χώρας μας.

Υπάρ­χουν άλλοι δύο πα­ρά­γο­ντες που θα επη­ρε­ά­σουν τα του­ρι­στι­κά έσοδα της χώρας. Οι δύο αυτοί πα­ρά­γο­ντες ωστό­σο δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται στη χώρα μας, αλλά αφο­ρούν το σύ­νο­λο της του­ρι­στι­κής βιο­μη­χα­νί­ας του πλα­νή­τη. Ο πρώ­τος πα­ρά­γο­ντας, έχει να κάνει με τον πε­ριο­ρι­σμό του δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος λόγω των μέ­τρων της παν­δη­μί­ας (lockdowns, κλεί­σι­μο επι­χει­ρή­σε­ων, νέοι όροι απα­σχό­λη­σης κλπ.) και ο δεύ­τε­ρος έχει να κάνει με την τη­λερ­γα­σία και την τη­λε­διά­σκε­ψη.

Ο πε­ριο­ρι­σμός του ει­σο­δή­μα­τος, πλήτ­τει καί­ρια τις πλή­ρως ελα­στι­κές δα­πά­νες της του­ρι­στι­κής ανα­ψυ­χής. Το τε­λευ­ταίο προ­κύ­πτει και από την ίδια έρευ­να του ΙΝ­ΣΕ­ΤΕ στις 12 χώρες που απο­φέ­ρουν πε­ρί­που το 61% των ετή­σιων του­ρι­στι­κών εσό­δων της χώρας μας. Η ση­μα­ντι­κό­τε­ρη δα­πά­νη που πε­ριό­ρι­σαν οι κα­τα­να­λω­τές στην πε­ρί­ο­δο της παν­δη­μί­ας, σε πο­σο­στό 35% έως 56% (ανά­λο­γα με την χώρα) ήταν τα του­ρι­στι­κά τα­ξί­δια και η ανα­ψυ­χή. Η δεύ­τε­ρη κατά σειρά δα­πά­νη που πε­ριο­ρί­σθη­κε σε πο­σο­στό 17% έως 36% (ανά­λο­γα την χώρα) ήταν τα αε­ρο­πο­ρι­κά τα­ξί­δια.

Ο δεύ­τε­ρος πα­ρά­γο­ντας που θα πλή­ξει μα­κρο­πρό­θε­σμα την του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία, είναι πλέον η χρήση των ερ­γα­λεί­ων της τη­λε­διά­σκε­ψης και τη­λερ­γα­σί­ας. Η παν­δη­μία έχει δι­δά­ξει τον πλα­νή­τη, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και της Ελ­λά­δας, τη χρήση των πλατ­φορ­μών τύπου Zoom, Webex, Teams κ.ά. Οι επαγ­γελ­μα­τί­ες πλέον έχουν μάθει να ερ­γά­ζο­νται με τον τρόπο αυτό και επι­πλέ­ον ξέ­ρουν ότι οδη­γούν σε ση­μα­ντι­κές εξοι­κο­νο­μή­σεις πόρων. Και αυτή είναι μια με­τα­βο­λή που θα πλή­ξει πολύ τον επαγ­γελ­μα­τι­κό του­ρι­σμό και τα­ξί­δια.

www.liberal.gr