Η κρίση ξαναμοίρασε την πίτα στην αγορά των σούπερ μάρκετ σε λιγότερους παίκτες

Αρδην αλλαγή του χάρτη των σούπερ μάρκετ στην ελλη­νική αγορά προ­κά­λεσε η οικο­νο­μική κρίση. Η «πίτα» όχι μόνο μίκρυνε, αλλά μοι­ρά­ζε­ται σε λιγό­τε­ρους και δια­φο­ρε­τι­κούς παίκτες, με παρα­δο­σια­κές οικο­γέ­νειες του ελλη­νι­κού λια­νε­μπο­ρίου, όπως ο Μαρι­νό­που­λος και ο Βερό­που­λος, να απο­χω­ρούν υπό το βάρος χρεών, άλλες επίσης παρα­δο­σια­κές οικο­γέ­νειες να ενι­σχύ­ο­νται και να υπερ­βαί­νουν τα τοπικά όρια δράσης που είχαν μέχρι πρό­σφατα, ενώ γνωστές αλυ­σί­δες αλλά­ζουν στα­διακά το προφίλ τους, προ­σαρ­μο­σμένο στις σημε­ρι­νές ανάγκες των με αισθητά μειω­μένο εισό­δημα Ελλήνων κατα­να­λω­τών.

Ηδη ο αριθμός των αλυ­σί­δων σούπερ μάρκετ έχει περιο­ρι­σθεί σημα­ντικά. Από το 2008 που ανέρ­χο­νταν σε 96, ο αριθμός τους είχε μειωθεί σε 63 το 2014, ενώ το 2015, αλλά ακόμη και το 2016, κάποιες αλυ­σί­δες, κυρίως τοπικές, έχουν μετα­βι­βα­σθεί σε μεγα­λύ­τε­ρες.

Εκτός, βεβαίως, από τη μείωση του αριθμού των αλυ­σί­δων, τα στοι­χεία που φανε­ρώ­νουν τις έντονες ανα­κα­τα­τά­ξεις είναι αυτά που αφορούν στον τζίρο τους. Το 2008 η Carrefour – Μαρι­νό­που­λος απο­τε­λούσε τον αδιαμ­φι­σβή­τητο ηγέτη της αγοράς με το μεγα­λύ­τερο πανελ­λα­δικό δίκτυο (507 κατα­στή­ματα τότε) και τζίρο που πλη­σί­αζε τα 2 δισ. ευρώ. Η «ΑΒ Βασι­λό­που­λος» βρι­σκό­ταν στη δεύτερη θέση από πλευράς τζίρου (1,33 δισ. ευρώ) και με πολύ μικρό­τερο δίκτυο (157 κατα­στή­ματα). Ωστόσο, ένα χρόνο μετά, το 2009, η Delhaize, ο όμιλος στον οποίο ανήκει η «ΑΒ Βασι­λό­που­λος», αντι­λαμ­βα­νό­μενη την ανάγκη προ­σαρ­μο­γής στην ύφεση που εξα­πλω­νό­ταν στην Ευρώπη, άλλαξε τη στρα­τη­γική της. Ηταν τότε που η «ΑΒ Βασι­λό­που­λος» άρχισε να μετα­τρέ­πε­ται από το «σούπερ μάρκετ της ελίτ» στο σούπερ μάρκετ που ο κατα­να­λω­τής μπο­ρούσε να βρει πολλά προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας. Η αλλαγή μοντέ­λου της σε συν­δυα­σμό με το γεγονός ότι ο μητρι­κός όμιλος βρι­σκό­ταν στο Βέλγιο και όχι στην Ελλάδα δια­σφά­λιζε πολύ πιο εύκολα την απαι­τού­μενη ρευ­στό­τητα για επεν­δύ­σεις εντός της κρίσης. Η «ΑΒ Βασι­λό­που­λος» ήδη από το 2012 προ­σπέ­ρασε στο νήμα τον Μαρι­νό­πουλο με τζίρο 1,62 δισ. ευρώ έναντι 1,52 δισ. ευρώ που πραγ­μα­το­ποί­ησε ο δεύ­τε­ρος. Το 2015 ήταν πλέον η «ΑΒ Βασι­λό­που­λος» αυτή που πλη­σί­ασε τα 2 δισ. ευρώ σε τζίρο και έφτασε να δια­θέ­τει δίκτυο 341 κατα­στη­μά­των.

Εντυ­πω­σιακή είναι η ενί­σχυση του Σκλα­βε­νίτη τα τελευ­ταία χρόνια, καθώς εξε­λίσ­σε­ται από μια μεγάλη αλυσίδα με εμβέ­λεια μόνο στην πρω­τεύ­ουσα σε όμιλο με παρου­σία εκτός Αθηνών και με θέση και στην κατη­γο­ρία του cash & carry. Ο τζίρος της αλυ­σί­δας Σκλα­βε­νί­της από 960 εκατ. ευρώ το 2008 διπλα­σιά­στηκε το 2015, φτά­νο­ντας το 1,74 δισ. ευρώ. Πέρα από την επέ­κταση αυτού καθαυτό του δικτύου σούπερ μάρκετ, στον Σκλα­βε­νίτη ανήκουν από τα τέλη του 2014 η Makro Cash & Carry (μετο­νο­μά­στηκε σε The Mart) και το 60% της αλυ­σί­δας «Χαλ­κια­δά­κης».

Σε μεγά­λους λια­νε­μπο­ρι­κούς ομίλους εξε­λίσ­σο­νται δύο ακόμη οικο­γε­νεια­κές επι­χει­ρή­σεις. Η Μετρό ΑΕΒΕ της οικο­γέ­νειας Παντε­λιάδη έκλεισε το 2015 με τζίρο 736 εκατ. ευρώ από 601 εκατ. ευρώ, ενώ στα απο­τε­λέ­σματα του 2016 ανα­μέ­νε­ται να φανεί η επί­δραση από την προ­σθήκη του δικτύου του Βερό­που­λου, που εξα­γό­ρασε στα τέλη της προη­γού­με­νης χρονιάς. Σε ανοδική πορεία βρί­σκε­ται και η βορειο­ελ­λα­δί­τικη αλυσίδα Μασού­της με τον τζίρο της να δια­μορ­φώ­νε­ται το 2015 επίσης σε υψηλά επίπεδα, στα 756 εκατ. ευρώ.

Αύξηση πωλή­σεων

Σημα­ντική αύξηση των πωλή­σεων φέρεται να έχει κατα­γρά­ψει τα τελευ­ταία χρόνια και η Lidl Hellas, η οποία μάλιστα φαί­νε­ται να ευνο­εί­ται ιδιαι­τέ­ρως από τη μείωση της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας στην αλυσίδα Μαρι­νό­που­λος. Δεν είναι τυχαίο ότι σύμφωνα με τα στοι­χεία της εται­ρείας ερευνών IRI, αν και συνο­λικά η αγορά σούπερ μάρκετ στο πεντά­μηνο Ιανουα­ρίου – Μαΐου υπο­χώ­ρησε κατά 7,3%, οι πωλή­σεις της Lidl Hellas κατα­γρά­φουν αύξηση 9,4%.

Ακόμη μεγα­λύ­τε­ρες για τον εγχώριο κλάδο σούπερ μάρκετ θα είναι οι προ­κλή­σεις το αμέσως επόμενο διά­στημα. Η λύση που θα δοθεί στο θρίλερ της αλυ­σί­δας Μαρι­νό­που­λος –εάν δηλαδή θα μετα­βι­βα­σθεί στον Σκλα­βε­νίτη ή τελικά θα πτω­χεύ­σει– θα απο­τε­λέ­σει την πλέον καθο­ρι­στική για το σύνολο της αγοράς εξέλιξη. Μένει, τέλος, να δούμε εάν και πώς η πρό­σφατη συγ­χώ­νευση της Delhaize με την Ahold θα επη­ρε­ά­σει τη λει­τουρ­γία της «ΑΒ Βασι­λό­που­λος».