Ενστάσεις από βουλευτές της ΝΔ για τα εμπόδια στη δόμηση σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων – Αναζητούν ρύθμιση «για να μην θιγεί κανείς»

Η οριο­θέ­τηση οικι­σμών κάτω των 2000 κατοί­κων που δημιουρ­γεί ζήτημα αντι­με­τώ­πι­σης οικο­πέ­δων ως αγρο­τε­μά­χια και επι­βάλ­λει περιο­ρι­σμούς στη δόμηση, βρέθηκε στο επί­κε­ντρο της συζή­τη­σης που είχαν νωρί­τερα σήμερα στην αίθουσα Γερου­σίας της Βουλής ο υπουρ­γός Περι­βάλ­λο­ντος Σταύρος Παπα­σταύ­ρου και ο υφυ­πουρ­γός Νίκος Ταγαράς με βου­λευ­τές της Νέας Δημο­κρα­τίας.

Οι δύο υπουρ­γοί ενη­μέ­ρω­σαν τους βου­λευ­τές του κυβερ­νώ­ντος κόμ­μα­τος ανα­φο­ρικά με τις εξε­λί­ξεις γύρω από το Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα 194/Δ/2025 για την οριο­θέ­τηση οικι­σμών κάτω των 2.000 κατοί­κων.

Για το συγκε­κρι­μένο ζήτημα έχουν ακου­στεί γκρί­νιες από αρκε­τούς βου­λευ­τές, όπως ο Γιώργος Κώτσος (Καρ­δί­τσας), Μίκα Ιατρίδη (Δωδε­κα­νή­σων), Δημή­τρης Καλο­γε­ρό­που­λος (Δυτικού Τομέα Β’ Αθηνών), Χρι­στίνα Αλε­ξό­που­λου (Αχαΐας) ενώ σχετική ερώτηση έχει κατα­θέ­σει ο βου­λευ­τής Κυκλά­δων Φίλιπ­πος Φόρ­τω­μας.

Κατά τη διάρ­κεια της συζή­τη­σης οι βου­λευ­τές της Νέας Δημο­κρα­τίας επε­σή­μα­ναν ότι ότι στις τοπικές κοι­νω­νίες κατα­γρά­φο­νται ισχυρές αντι­δρά­σεις ενώ ο βου­λευ­τής Ηρα­κλείου Λευ­τέ­ρης Αυγε­νά­κης, είπε ότι το ΠΔ έγινε βια­στικά και επι­πό­λαια, χωρίς σχέδιο και χωρίς να υπο­λο­γι­στούν η πολυ­πλο­κό­τητα και οι επι­πτώ­σεις του στην οικο­νο­μία, την περι­φέ­ρεια, την κοι­νω­νία και την ιδιο­κτη­σία. Ο κ. Αυγε­νά­κης κατέ­θεσε εναλ­λα­κτική πρόταση με την οποία ειση­γή­θηκε σειρά αλλαγών στο υφι­στά­μενο πλαίσιο.

Η συζή­τηση που έγινε με τους βου­λευ­τές ήταν εκτενής, οι κ.κ. Παπα­σταυ­ρου και Ταγαράς άκουσαν τις ενστά­σεις που μετέ­φε­ραν βου­λευ­τές που είναι και μηχα­νι­κοί  και το μήνυμα που εξέ­πεμψε κατα­λη­κτικά η πολι­τική ηγεσία του υπουρ­γείου ήταν ότι δεν αλλάζει κάτι στη δόμηση και ότι η λογική της νέας ρύθ­μι­σης δεν θα θίξει τους πολίτες γιατί η περιου­σία όπως ελέχθη, «είναι ιερή».

Αυγε­νά­κης: Το 80% των οικο­πέ­δων απει­λού­νται με απο­χα­ρα­κτη­ρι­σμό

«Όλοι συμ­φω­νούμε ότι είναι ανάγκη να μπει τάξη. Είναι απα­ραί­τητο να υπάρχει σαφές και σταθερό πλαίσιο για το που μπορεί να χτιστεί, τι και με ποιες προ­δια­γρα­φές» είπε ο κ. Αυγε­νά­κης νωρί­τερα στην τοπο­θέ­τησή του και πρό­σθεσε ότι το ΠΔ 194/Δ/2025 απο­τε­λεί αρχικά μια σημα­ντική θεσμική τομή για την οριο­θέ­τηση των οικι­σμών κάτω των 2.000 κατοί­κων. Στόχος του είναι η απο­κα­τά­σταση της πολε­ο­δο­μι­κής νομι­μό­τη­τας, έπειτα από δεκα­ε­τίες ασά­φειας και αυθαι­ρε­σίας. Όμως, δημιουρ­γεί περισ­σό­τερα προ­βλή­ματα απ’ όσα προ­σπα­θεί να επι­λύ­σει. Ουσια­στικά, δεν μπορεί και δεν πρέπει να εφαρ­μο­στεί κατά αυτόν τον τρόπο που ξεκί­νησε.

Ο κ. Αυγε­νά­κης στην τοπο­θέ­τησή του επε­σή­μανε ότι  «το ΠΔ ακυ­ρώ­νει συλ­λή­βδην επε­κτά­σεις μετά το 1983, που είχαν γίνει με απο­φά­σεις νομάρχη, στη­ρι­ζό­μενο σε παλιές αερο­φω­το­γρα­φίες και αγνο­ώ­ντας οικο­δο­μές με άδεια.

Χιλιά­δες ακίνητα καθί­στα­νται εκτός σχεδίου, χάνο­ντας το δικαί­ωμα δόμησης και την εμπο­ρική τους αξία, χωρίς πρό­βλεψη απο­ζη­μιώ­σεων ή μετα­βα­τι­κές δια­τά­ξεις.

Οικό­πεδα μετα­τρέ­πο­νται σε χωράφια. Υπάρχει αβε­βαιό­τητα για τις οικο­δο­μι­κές άδειες που είναι σε εξέλιξη.

Aκόμη χει­ρό­τερα: δεν αισθά­νο­νται ασφα­λείς, ούτε όσοι έχουν ήδη χτίσει εντός της τελευ­ταίας 8ετίας (που είναι ο εύλογος χρόνος για την ανά­κληση διοι­κη­τι­κής πράξης).

Οι σοβαρές αυτές συνέ­πειες επη­ρε­ά­ζουν το σύνολο σχεδόν της κοι­νω­νίας. Σύμφωνα με τα στα­τι­στικά στοι­χεία (ΤΕΕ-ΤΑΚ, 2025):  92% των οικι­σμών της χώρας είναι κάτω των 2.000 κατοί­κων. 80% των οικο­πέ­δων απει­λού­νται με απο­χα­ρα­κτη­ρι­σμό.

Εκτι­μά­ται ότι θα είναι πάνω από 100 δισ. € η απώλεια της εμπο­ρι­κής αξίας των ακι­νή­των. 8.500 οικο­δο­μι­κές άδειες, που εκδό­θη­καν το 2024 σε αυτούς τους οικι­σμούς, βρί­σκο­νται στον αέρα.

Η ανα­στολή έκδοσης οικο­δο­μι­κών αδειών σε χιλιά­δες οικό­πεδα που έως τώρα θεω­ρού­νταν οικο­δο­μή­σιμα, η πτώση στις τιμές, η αβε­βαιό­τητα για ιδιο­κτή­τες και επεν­δυ­τές, αλλά και η επι­βρά­δυνση της οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, συν­θέ­τουν μία εικόνα στα­σι­μό­τη­τας και ανη­συ­χίας. Τα στοι­χεία της ΕΛΣΤΑΤ, για τους πρώτες μήνες του 2025, είναι απο­κα­λυ­πτικά:

-17,3% μείωση στις οικο­δο­μι­κές άδειες,

-37,2% μείωση στην επι­φά­νεια,

-38,4% μείωση στον όγκο της οικο­δο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας».

Η εναλ­λα­κτική πρόταση Αυγε­νάκη

Ο κ. Αυγε­νά­κης πρό­τεινε:

«Τη θέσπιση μετα­βα­τι­κών δια­τά­ξεων, ώστε να προ­στα­τευ­τούν οι ιδιο­κτή­τες που επέν­δυ­σαν καλό­πι­στα σε ακίνητα, τα οποία με το ΠΔ τίθε­νται εκτός και να μην δημιουρ­γη­θεί νέο κύμα ιδιω­τι­κής ασφυ­ξίας και αμφι­σβή­τη­σης δικαιω­μά­των.

Την ταχεία και απο­τε­λε­σμα­τική εφαρ­μογή των δια­δι­κα­σιών οριο­θέ­τη­σης, με σαφές χρο­νο­διά­γραμμα και δεσμεύ­σεις ώστε να μην ανα­τρα­πεί βίαια η κοι­νω­νική και οικο­νο­μική ζωή των μικρών οικι­σμών και να υπάρξει εύλογος χρόνος προ­σαρ­μο­γής για δήμους, μηχα­νι­κούς και πολίτες.

Συμπλη­ρω­μα­τική νομο­θε­τική ρύθμιση για την ένταξη περιο­χών που ανα­πτύ­χθη­καν μετά το 1983, με κρι­τή­ρια τεκ­μη­ριω­μένα, κοι­νω­νικά δίκαια και σύμ­φω­νες με τις απο­φά­σεις του ΣτΕ.

Κατά­θεση άμεσα νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης, με την οποία να γίνει χαρα­κτη­ρι­σμός περιο­χών ως Περιο­χές Ελέγχου Χρήσεων (ΠΕΧ), με δόμηση υπό την προ­ϋ­πό­θεση ύπαρξης προ­σώ­που σε κοι­νό­χρη­στη οδό για την προ­στα­σία ιδιο­κτη­σιών που βρί­σκο­νται πλέον εκτός ορίων, ώστε να μην απο­κο­πούν από τον ανα­πτυ­ξιακό σχε­δια­σμό και να δια­τη­ρη­θεί η αξία τους.

Αξιο­ποί­ηση των Τοπικών & Ειδικών Πολε­ο­δο­μι­κών Σχεδίων (ΤΠΣ & ΕΠΣ) και ένταξη των ορίων των οικι­σμών στα Τοπικά και Ειδικά Πολε­ο­δο­μικά σχέδια. Ειδικά στην Π.Ε. Ηρα­κλείου και συνο­λικά στην Κρήτη και σε άλλες περιο­χές όπου έχουν ήδη εκκι­νή­σει οι δια­δι­κα­σίες, για τεκ­μη­ριω­μένο και τοπικά προ­σαρ­μο­σμένο καθο­ρι­σμό ορίων.

Δυνα­τό­τητα πρό­βλε­ψης Ζωνών Μελ­λο­ντι­κής Πολε­ο­δό­μη­σης ανά Δήμο ώστε στο πλαίσιο των ΤΠΣ, για να καλυ­φθούν οι μελ­λο­ντι­κές ανάγκες των κοι­νο­τή­των, ενι­σχύ­ο­ντας τη βιώσιμη επέ­κταση και απο­φεύ­γο­ντας τη νέα αυθαί­ρετη ανά­πτυξη.

Εναλ­λα­κτικά, σε περί­πτωση που τα ανωτέρω είναι δύσκολο να γίνουν άμεσα, είναι σημα­ντικό να εξε­τα­σθούν τα εξής:

Να προ­χω­ρή­σει με νομο­θε­τική πρω­το­βου­λία η εξαί­ρεση των μικρών (έως 201 κάτοι­κοι) και μεσαίων (201-1000 κατοί­κων) οικι­σμών από τις δια­τά­ξεις του ΠΔ που αφορούν στην οριο­θέ­τηση των οικι­σμών, για τους οποίους ο καθο­ρι­σμός των ορίων θα γίνει από τα ΤΠΣ & ΕΠΣ με βάση τη λογική της ΖΩΝΗΣ Γ΄, που απερ­ρί­φθη από το ΣτΕ και πρέπει να περι­γρα­φεί στη διάταξη.

Να συνε­χί­σει να ισχύει για τους μικρούς και μεσαί­ους οικι­σμούς ότι ισχύει σήμερα.

Αν για οποιο­δή­ποτε λόγο προ­κύ­ψει εμπλοκή με το ΣτΕ σχετικά με την έκδοση των ΠΔ για ΤΠΣ & ΕΠΣ τυχόν επη­ρε­ά­σει την εκτα­μί­ευση από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης, είναι δυνατόν να κυρω­θούν κάθε ΤΠΣ & ΕΠΣ χωριστά με διάταξη νόμου για να μην χαθούν χρήματα».

«Είναι ανα­γκαίο να τονι­σθεί ότι λέμε ναι, είναι καιρός να μπει τάξη. Αλλά όχι να ακυ­ρώ­νο­νται οι περιου­σίες χιλιά­δων πολιτών» είπε επίσης ο κ. Αυγε­νά­κης και κατέ­ληξε λέγο­ντας ότι «πρό­κει­ται για ένα μεγάλο πολι­τικό ζήτημα, ίσως το πιο σημα­ντικό που καλεί­ται να δια­χει­ρι­σθεί η Κυβέρ­νηση αυτή τη στιγμή. Δεν χρειά­ζο­νται ούτε βια­σύ­νες, ούτε επι­πο­λαιό­τη­τες. Δεν πρέπει να δια­σκε­δά­ζουμε τις εντυ­πώ­σεις, ούτε με επι­κοι­νω­νιακά τρικ να προ­σπα­θούμε να δια­χει­ρι­στούμε ένα θέμα που ακουμπά την τσέπη, την περιου­σία του κάθε Έλληνα πολίτη, του κάθε νοι­κο­κυ­ριού».

Πηγή: protothema.gr