Πατριαρχική Απόδειξις επί τω Αγίω Πάσχα

† Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ

ΕΛΕΩ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ

ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

ΠΑΝΤΙ ΤΩ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΧΑΡΙΝ, ΕΙΡΗΝΗΝ ΚΑΙ EΛΕΟΣ

ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΩΣ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

Τιμιώ­τα­τοι αδελφοί Ιεράρ­χαι,

Προ­σφι­λέ­στατα τέκνα,

Φθά­σα­ντες, χάριτι θεία, την παν­σω­στι­κήν Ανά­στα­σιν του Κυρίου, δι ης κατηρ­γήθη το κράτος του θανάτου και ηνε­ώ­χθη­σαν τω αδα­μιαίω γένει αι πύλαι του Παρα­δεί­σου, απευ­θύ­νο­μεν πάσιν υμίν πασχα­λί­ους προσ­ρή­σεις και εγκάρ­διον εόρτιον χαι­ρε­τι­σμόν, ανα­βο­ώ­ντες το κοσμο­χαρ­μό­συ­νον «Χριστός Ανέστη!».

Η ζωή της Εκκλη­σίας, εις όλας τας πτυχάς της, δονεί­ται από την ανε­κλά­λη­τον χαράν της Ανα­στά­σεως. «Πείραν ανα­στά­σεως» μαρ­τυ­ρούν οι άθλοι των Αγίων και των Μαρ­τύ­ρων της πίστεως, η λατρευ­τική και μυστη­ριακή εμπει­ρία, η εξαγ­γε­λία του Ευαγ­γε­λίου «έως εσχάτου της γης», η ευσέ­βεια και η πνευ­μα­τι­κό­της των πιστών, η θυσια­στική αγάπη και η κατά Χριστόν ανα­στροφή αυτών, η προσ­δο­κία ενός κόσμου, ένθα «ο θάνατος ουκ έσται έτι, ούτε πένθος ούτε κραυγή ούτε πόνος ουκ έσται έτι».

Εν τη Ανα­στά­σει και δι αυτής, τα πάντα ευρί­σκο­νται εν κινήσει προς την τελεί­ω­σίν των εν τη Βασι­λεία του Θεού. Αυτή η εσχα­το­λο­γική ορμή έδιδε πάντοτε εις την Ορθό­δο­ξον εγκό­σμιον μαρ­τυ­ρίαν δυνα­μι­σμόν και προ­ο­πτι­κήν. Παρά τα περί του αντι­θέ­του θρυ­λού­μενα, λόγω του εσχα­το­λο­γι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού της ζωής της, η Εκκλη­σία ποτέ δεν εσυν­θη­κο­λό­γη­σεν απέ­να­ντι εις την παρου­σίαν του κακού εν τω κόσμω εις όλας τας μορφάς του, δεν απώθησε την πραγ­μα­τι­κό­τητα του πόνου και του θανάτου, δεν ηγνόησε την αμφι­ση­μίαν των ανθρω­πί­νων πραγ­μά­των, ποτέ δεν εθε­ώ­ρησε τον αγώνα δι ἕνα δικαιό­τε­ρον κόσμον αλλό­τριον προς την απο­στο­λήν της.

Εγνώ­ρι­ζεν όμως ότι ο πόνος και ο σταυρός δεν είναι η εσχάτη πραγ­μα­τι­κό­της. Η βιω­μα­τική πεμ­πτου­σία της χρι­στια­νι­κής ζωής είναι η βεβαιό­της ότι δια του Σταυρού, δια της «στενής πύλης», οδη­γού­μεθα εις την Ανά­στα­σιν. Η πίστις αυτή απο­τυ­πού­ται εις το γεγονός ότι ο πυρήν της εκκλη­σια­στι­κής ζωής, η Θεία Ευχα­ρι­στία, συν­δέ­ε­ται ουσιω­δώς με την Ανά­στα­σιν του Χριστού. Εις την Ορθό­δο­ξον παρά­δο­σιν, όπως τονίζει ο μακα­ρι­στός Μητρο­πο­λί­της Περ­γά­μου Ιωάννης, η Θεία Ευχα­ρι­στία «είναι γεμάτη χαρά και φως», διότι «δεν έχει ως βάση τον Σταυρόν και μία εξι­δα­νί­κευση του πάθους, αλλά την Ανά­σταση ως υπέρ­βαση του πάθους του Σταυρού». Η Θεία Ευχα­ρι­στία μας μετα­φέ­ρει εις τον Γολ­γο­θάν όχι δια να παρα­μεί­νω­μεν εκεί, αλλά δια να οδη­γη­θώ­μεν, δια μέσου του Σταυρού, εις την αεί­φω­τον δόξαν της Βασι­λείας του Θεού. Η Ορθό­δο­ξος πίστις είναι υπέρ­βα­σις της ουτο­πι­κής σωτη­ρίας «χωρίς Σταυρόν» και του υπαρ­κτι­κού ναυα­γίου του σταυρού «χωρίς Ανά­στα­σιν».

Η μετοχή μας εις την Ανά­στα­σιν του Χριστού εν τω μυστη­ρίω της Εκκλη­σίας είναι αφ ενός έμπρα­κτος κατάρ­γη­σις κάθε ουτο­πι­σμού των «ευρυ­χώ­ρων οδών» και των ψευ­δε­πι­γρά­φων παρα­δεί­σων απρο­σκό­πτου ευδαι­μο­νίας, εν ταυτώ δε και ορι­στική υπέρ­βα­σις του απέλ­πι­δος εγκλω­βι­σμού εις την δήθεν ανυ­πέρ­βλη­τον αρνη­τι­κό­τητα, αφού ο Σταυρός του Χριστού κυο­φο­ρεί την Ανά­στα­σιν, την «άληκτον ευφρο­σύ­νην», της «αιωνίου δόξης την από­λαυ­σιν». Η συντριβή του θανάτου δια του Σταυρού και της Ανα­στά­σεως του Σωτήρος ανα­φέ­ρει την ζωήν μας εις την θεαν­θρω­πί­νην ουσίαν της και εις τον ουρά­νιον προ­ο­ρι­σμόν της.

Εν Χριστώ γνω­ρί­ζο­μεν και βιούμεν ότι ο παρών βίος δεν είναι όλη η ζωή μας, ότι ο βιο­λο­γι­κός θάνατος δεν απο­τε­λεί τέλος και εκμη­δε­νι­σμόν της υπάρ­ξεώς μας. Δεν ορίζουν τα βιο­λο­γικά όρια της ζωής την αλή­θειάν της. Εξ άλλου, η αίσθη­σις ότι η ζωή είναι ανα­πό­τρε­πτος «πορεία προς τον θάνατον» οδηγεί εις υπαρ­ξιακά αδιέ­ξοδα, εις από­γνω­σιν και μηδε­νι­σμόν, εις αδια­φο­ρίαν δια τα ουσιώδη του βίου. Η επι­στήμη, η οικο­νο­μική και κοι­νω­νική πρόοδος, αδυ­να­τούν να προ­σφέ­ρουν ουσια­στι­κήν λύσιν και διέ­ξο­δον. Οι Χρι­στια­νοί είναι οι «έχοντες ελπίδα», οι προσ­δο­κώ­ντες την ερχο­μέ­νην Βασι­λείαν του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύ­μα­τος ως την τελικήν πραγ­μα­τι­κό­τητα, ως πλη­ρό­τητα ζωής και γνώσεως, ως χαράν πεπλη­ρω­μέ­νην, όχι μόνον δια τας επερ­χο­μέ­νας γενεάς, αλλά δια σύμπαν το ανθρώ­πι­νον γένος απ αρχής και άχρι της συντε­λείας του αιώνος.

Αυτήν την θέασιν της ιστο­ρίας και της αιω­νιό­τη­τος, τον ανα­στά­σι­μον χαρα­κτήρα της πίστεως, του ήθους και του πολι­τι­σμού της Ορθο­δο­ξίας, το αδιαμ­φι­σβή­τη­τον γεγονός ότι το μέγα θαύμα της Αλη­θείας απο­κα­λύ­πτε­ται μόνον «τοις προ­σκυ­νού­σιν εν πίστει το μυστή­ριον», καλού­μεθα να μαρ­τυ­ρώ­μεν σήμερον εις ένα πολι­τι­σμόν απω­θή­σεως του Υπερ­βα­τι­κού και ποι­κί­λων συρ­ρι­κνώ­σεων της πνευ­μα­τι­κής ταυ­τό­τη­τος της ανθρω­πί­νης υπάρ­ξεως.

Δοξά­ζο­ντες εν ψαλμοίς και ύμνοις και ωδαίς πνευ­μα­τι­καίς τον ανα­στά­ντα εκ νεκρών και ανα­τεί­λα­ντα πάσι την αιώνιον ζωήν Κύριον και μετέ­χο­ντες εν αγαλ­λιά­σει της «κοινής των όλων πανη­γύ­ρεως», δεόμεθα του παν­σθε­νούς, παν­σό­φου και πανοι­κτίρ­μο­νος Ποιητού και Λυτρω­τού του παντός, όπως ειρη­νεύη τον κόσμον, χαρί­ζη­ται δε τω γένει των ανθρώ­πων πάντα τα σωτη­ριώδη δωρή­ματα Αυτού, ίνα υμνήται και ευλο­γή­ται το πάντι­μον και μεγα­λο­πρε­πές όνομά Του, νυν και αεί και εις πάντας τους αιώνας. Αμήν!

Φανά­ριον,

Άγιον Πάσχα, βκγ´

† Ο Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ

διά­πυ­ρος προς Χριστόν Ανα­στά­ντα

ευχέτης πάντων υμών.