Τρία βραβεία πολιτιστικής κληρονομιάς απέσπασε η Ελλάδα

Η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή και η Europa Nostra ανα­κοί­νω­σαν τους νι­κη­τές για το 2015 των βρα­βεί­ων της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης για την Πο­λι­τι­στι­κή Κλη­ρο­νο­μιά (Bρα­βεία Εuropa Nostra), τα οποία θε­ω­ρού­νται τα με­γα­λύ­τε­ρου κύ­ρους βρα­βεία στην Ευ­ρώ­πη στον τομέα της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Οι 28 νι­κη­τές επε­λέ­γη­σαν ανά­με­σα σε 263 αι­τή­σεις, που υπο­βλή­θη­καν από ορ­γα­νι­σμούς και ιδιώ­τες από 29 χώρες, και τι­μώ­νται για τα εξαι­ρε­τι­κά τους επι­τεύγ­μα­τα σε τέσ­σε­ρις κα­τη­γο­ρί­ες: 1) απο­κα­τά­στα­ση, 2) έρευ­να και ψη­φιο­ποί­η­ση, 3) μα­κρο­χρό­νια προ­σφο­ρά στην πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά και 4) εκ­παί­δευ­ση, κα­τάρ­τι­ση και ευαι­σθη­το­ποί­η­ση.

Τα ελ­λη­νι­κά βρα­βεία

Αρ­χο­ντι­κό Αντουά­νι­κο, Χίος

Η πε­ριο­χή νο­τί­ως της πό­λε­ως της Χίου είναι γνω­στή ως Κά­μπος. Είναι εντε­λώς επί­πε­δη και κα­λύ­πτε­ται από ένα πυκνό δί­κτυο μι­κρών οδών. Το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος του νη­σιού είναι φυ­τε­μέ­νο με εσπε­ρι­δοει­δή. Το Αντουά­νι­κο είναι ένα από τα κτή­μα­τα της πε­ριο­χής. Η κυ­ρί­ως οικία κτί­στη­κε το 1893, όμως πα­λαιό­τε­ρες δομές, όπως το σύ­στη­μα άρ­δευ­σης και η φυ­τεία εσπε­ρι­δοει­δών, επι­βιώ­νουν εντός του κτή­μα­τος.

Οι ερ­γα­σί­ες στο Αντουά­νι­κο πε­ριε­λάμ­βα­ναν δο­μι­κές επι­σκευ­ές, απο­κα­τά­στα­ση της κυ­ρί­ως οι­κί­ας και με­τα­τρο­πή βοη­θη­τι­κών κτη­ρί­ων σε χώ­ρους δια­μο­νής, κυ­ρί­ως για χρήση κατά τις δια­κο­πές, όπως επί­σης και εκτε­τα­μέ­νες ερ­γα­σί­ες απο­κα­τά­στα­σης του συ­στή­μα­τος άρ­δευ­σης. Η σχέση με­τα­ξύ του δο­μη­μέ­νου και του φυ­σι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος απο­κα­τα­στά­θη­κε σύμ­φω­να με το αρ­χι­κό σχέ­διο, ως μία εξο­χι­κή οικία με αγρο­τι­κές εγκα­τα­στά­σεις να την πε­ρι­βάλ­λουν, και με όλους τους εν­διά­με­σους χώ­ρους, δομές και χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά να έχουν απο­κα­τα­στα­θεί.

Οι κρι­τές εκτί­μη­σαν ιδιαι­τέ­ρως την υψηλή ποιό­τη­τα των ανα­στη­λω­τι­κών ερ­γα­σιών και θε­ώ­ρη­σαν το έργο ως πρό­τυ­πο για ανά­λο­γα έργα, τα οποία είναι απα­ραί­τη­τα εάν πρό­κει­ται να δια­τη­ρη­θεί η αυ­θε­ντι­κό­τη­τα αυτής της πο­λύ­τι­μης ιστο­ρι­κής πε­ριο­χής.

Απο­κα­τά­στα­ση ανε­μο­μύ­λων στο ορο­πέ­διο του Λα­σι­θί­ου, Κρήτη

Το ορο­πέ­διο του Λα­σι­θί­ου είναι ένα με­γά­λο ορο­πέ­διο που πα­ρου­σιά­ζει εν­δορ­ροή (δη­λα­δή απο­στραγ­γί­ζε­ται εσω­τε­ρι­κά και όχι μέσω κά­ποιου πο­τα­μού) στην Ανα­το­λι­κή Κρήτη. Έχει μακρά ιστο­ρία, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του μύθου ότι απο­τε­λεί τον τόπο γεν­νή­σε­ως του Δία, η φήμη του όμως κατά τον προη­γού­με­νο αιώνα οφεί­λε­ται στο τε­ρά­στιο δάσος από ανε­μό­μυ­λους, πε­ρί­που 10.000, οι οποί­οι κα­τα­σκευά­στη­καν (1910 – 1950) ώστε να βοη­θούν στην άρ­δευ­ση του ρηχού εδά­φους. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι από αυ­τούς έπαυ­σαν να λει­τουρ­γούν κατά τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες, λόγω ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας και έλ­λει­ψης συ­ντή­ρη­σης.

Ωστό­σο, πρό­σφα­τη έρευ­να από τον κύριο Γε­ώρ­γιο Χα­τζά­κη, μη­χα­νο­λό­γο μη­χα­νι­κό, μπο­ρεί να ανα­τρέ­ψει την πα­ρακ­μή τους. Έχει επι­τυ­χώς πει­ρα­μα­τι­στεί με πε­ρί­που 20 μύ­λους, ανοί­γο­ντας μι­κρές οπές στα ιστία, τα οποία μπο­ρούν να λει­τουρ­γούν ικα­νο­ποι­η­τι­κά σε ανέ­μους χα­μη­λής έντα­σης. Σε ισχυ­ρούς ανέ­μους οι οπές έχουν το πλε­ο­νέ­κτη­μα να με­γα­λώ­νουν, μειώ­νο­ντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την έντα­ση του ανέ­μου και δια­σφα­λί­ζο­ντας την σωστή λει­τουρ­γία του μύλου.

Η κρι­τι­κή επι­τρο­πή εξέ­φρα­σε τον θαυ­μα­σμό της για αυτή την ευφυή ιδέα, που έχει ως στόχο την βελ­τί­ω­ση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας αυτού του αξιό­λο­γου συ­νό­λου ανε­μο­μύ­λων – και εν­δε­χο­μέ­νως την επα­να­φο­ρά πολ­λών μη χρη­σι­μο­ποιού­με­νων ανε­μο­μύ­λων στη ζωή και την πα­ρα­γω­γι­κή δια­δι­κα­σία. Είναι σαφές ότι η ανα­νε­ω­μέ­νη χρήση αυτών των ανε­μο­μύ­λων, οι οποί­οι πε­ρι­στρέ­φο­νται σε όλη την έκτα­ση του το­πί­ου, όχι μόνο θα βελ­τιώ­σει την το­πι­κή γε­ωρ­γία και αι­σθη­τι­κή αλλά θα προ­σφέ­ρει και μία φι­λι­κή προς το πε­ρι­βάλ­λον τε­χνι­κή για την απο­κα­τά­στα­ση μύλων και την επα­νά­χρη­σή τους αλλού στην Ευ­ρώ­πη.

Ψη­φια­κή δια­χεί­ρι­ση της πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Ερ­μού­πο­λης, Σύρος

Αυτό το έργο ψη­φιο­ποί­η­σης αφορά στην δη­μιουρ­γία μίας δω­ρε­άν, ανοι­χτού κώ­δι­κα ιστο­σε­λί­δας για την προ­βο­λή του πε­ριε­χο­μέ­νου της έρευ­νας ενός συ­γκε­κρι­μέ­νου σχε­δί­ου απο­κα­τά­στα­σης. Το σχέ­διο επι­κε­ντρώ­νε­ται στην πε­ρί­που 200 ετών πόλη της Ερ­μού­πο­λης στη Σύρο (Αι­γαίο Πέ­λα­γος), η οποία είναι μο­να­δι­κή στο βαθμό που το κτη­ρια­κό της από­θε­μα, απο­τε­λού­με­νο από πε­ρισ­σό­τε­ρα από 1.000 κτή­ρια, πα­ρα­μέ­νει ανέ­πα­φο σχε­δόν στο σύ­νο­λό του, από την ίδρυ­ση της πόλης έως σή­με­ρα.
Το «Hermes» είναι ένα εξει­δι­κευ­μέ­νο, πολ­λα­πλών κρι­τή­ριων σχέ­διο απο­κα­τά­στα­σης της πόλης της Ερ­μού­πο­λης, το οποίο ήδη εφαρ­μό­ζε­ται από τον το­πι­κό δήμο. Κατά την τρέ­χου­σα κα­τά­στα­ση οι­κο­νο­μι­κής δυ­σπρα­γί­ας στην Ελ­λά­δα, μία τόσο εκτε­τα­μέ­νη και ανα­λυ­τι­κή κα­τα­γρα­φή είναι πο­λύ­τι­μη για την αξιο­λό­γη­ση των προ­τε­ραιο­τή­των για πα­ρέμ­βα­ση, δε­δο­μέ­νων των πε­ριο­ρι­σμέ­νων πηγών χρη­μα­το­δό­τη­σης.

Η κρι­τι­κή επι­τρο­πή επαί­νε­σε το πρό­γραμ­μα λόγω της επι­στη­μο­νι­κής και τε­χνι­κής πο­λυ­πλο­κό­τη­τάς του. Το «Hermes» απο­τε­λεί υπό­δειγ­μα για την διά­δο­ση της αξίας της ψη­φιο­ποί­η­σης στη συλ­λο­γή και δια­τή­ρη­ση πλη­ρο­φο­ριών σχε­τι­κά με την αρ­χι­τε­κτο­νι­κή κλη­ρο­νο­μιά της Ευ­ρώ­πης, και για τους τρό­πους με τους οποί­ους η κα­τα­νό­η­ση της πο­λυ­πλο­κό­τη­τας του πα­ρελ­θό­ντος και η αντα­πό­κρι­σή μας σε αυτή στο μέλ­λον μπο­ρούν να ανα­πτυ­χθούν και να απο­τε­λέ­σουν βάση για δράση.

Στο δη­μαρ­χείο του Όσλο, στις 11 Ιου­νί­ου

Η εκ­δή­λω­ση για την απο­νο­μή των ευ­ρω­παϊ­κών βρα­βεί­ων πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στις 11 Ιου­νί­ου στο δη­μαρ­χείο του Όσλο. Στην εκ­δή­λω­ση, επτά από τους νι­κη­τές θα τι­μη­θούν με το Με­γά­λο Βρα­βείο (Grand Prix), λαμ­βά­νο­ντας 10.000 ευρώ έκα­στος, και ένας θα λάβει το Βρα­βείο Κοι­νού, το οποίο θα επι­λε­γεί μέσω δια­δι­κτυα­κής ψη­φο­φο­ρί­ας από την Europa Nostra.

«Η πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά είναι ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα πλε­ο­νε­κτή­μα­τα της Ευ­ρώ­πης. Απο­φέ­ρει ανα­ρίθ­μη­τα πο­λι­τι­στι­κά, οι­κο­νο­μι­κά, κοι­νω­νι­κά και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κά οφέλη σε όλους μας. Θα ήθελα να συγ­χα­ρώ τους νι­κη­τές για το 2015 των βρα­βεί­ων Εuropa Nostra, τα οποία απο­τε­λούν άρι­στο πα­ρά­δειγ­μα όσων μπο­ρούν να κά­νουν για την πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά αφο­σιω­μέ­νοι και ικα­νοί Ευ­ρω­παί­οι – και επί­σης για την Ευ­ρω­παϊ­κή μας ταυ­τό­τη­τα, συμ­βάλ­λο­ντας στο αί­σθη­μα του ανή­κειν. Όλοι θα πρέ­πει να συ­νε­χί­σου­με να ερ­γα­ζό­μα­στε μαζί για να συν­δρά­μου­με κοι­νό­τη­τες και πο­λί­τες να ιδιο­ποι­η­θούν την πο­λι­τι­στι­κή μας κλη­ρο­νο­μιά, να την κα­τα­στή­σουν μέρος της κα­θη­με­ρι­νό­τη­τάς μας και να την δια­τη­ρή­σουν για τις επό­με­νες γε­νιές», ανέ­φε­ρε ο Ούγ­γρος επί­τρο­πος Τι­μπόρ Νά­βρακ­σιτς.

«Οι φε­τι­νοί νι­κη­τές απο­τε­λούν ισχυ­ρά πα­ρα­δείγ­μα­τα δη­μιουρ­γι­κό­τη­τας και και­νο­το­μί­ας στο χώρο ερ­γα­σί­ας για την πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά της Ευ­ρώ­πης. Δεί­χνουν, επί­σης, ότι η πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά είναι ση­μα­ντι­κή για την Ευ­ρώ­πη και τους πο­λί­τες της. Πι­στεύ­ου­με ότι, υπό την ηγε­σία του προ­έ­δρου Γιούν­κερ και του επι­τρό­που Νά­βρακ­σιτς, η στρα­τη­γι­κή της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης για μια ολο­κλη­ρω­μέ­νη προ­σέγ­γι­ση στην πο­λι­τι­στι­κή κλη­ρο­νο­μιά θα ανα­πτυ­χθεί πε­ραι­τέ­ρω και θα εφαρ­μο­στεί», ανέ­φε­ρε ο διά­ση­μος τρα­γου­δι­στής της όπε­ρας και πρό­ε­δρος της Eurοpa Nostra, Πλά­θι­ντο Ντο­μίν­γκο.

naftemporiki.gr