Γεμάτα αεροπλάνα, λιγότερες διανυκτερεύσεις, η νέα πραγματικότητα του τουρισμού

Την ώρα που τα αε­ρο­πλά­να προ­σγειώ­νο­νται γε­μά­τα στους δη­μο­φι­λείς ελ­λη­νι­κούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, τα ξε­νο­δο­χεία δεν βλέ­πουν απα­ραί­τη­τα αντί­στοι­χη αύ­ξη­ση στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις. Το πα­ρά­δο­ξο αυτό απο­τυ­πώ­νει μια τάση που πα­ρα­τη­ρεί­ται φέτος, όχι μόνο στη Μύ­κο­νο και τη Σα­ντο­ρί­νη, αλλά σε αρ­κε­τά νησιά του Αι­γαί­ου και του Ιο­νί­ου, και θέτει κρί­σι­μα ερω­τή­μα­τα για την ποιό­τη­τα και τη βιω­σι­μό­τη­τα της του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης.

Οι αφί­ξεις δεν λένε όλη την ιστο­ρία

Σύμ­φω­να με τα τε­λευ­ταία στοι­χεία της Fraport Greece για τον Αύ­γου­στο του 2025, η Μύ­κο­νος υπο­δέ­χθη­κε πάνω από 310.000 διε­θνείς επι­σκέ­πτες, κα­τα­γρά­φο­ντας μια μέ­τρια αύ­ξη­ση σε σχέση με πέρσι. Πα­ράλ­λη­λα, οι επι­βά­τες στις domestic flights, δη­λα­δή τις πτή­σεις με­τα­ξύ ελ­λη­νι­κών προ­ο­ρι­σμών, πα­ρου­σί­α­σαν μικρή πτώση. Αν κοι­τά­ξει κα­νείς μόνο τα νού­με­ρα, η ει­κό­να μοιά­ζει αντι­φα­τι­κή: πε­ρισ­σό­τε­ρες αφί­ξεις αλλά στα­σι­μό­τη­τα στη δια­μο­νή.

Όπως επι­ση­μαί­νει ο Δη­μή­τρης Απο­στο­λό­που­λος, Commercial Director της Square Lime, οι «domestic» αφί­ξεις δεν αντα­να­κλούν απα­ραί­τη­τα τη ζή­τη­ση από Έλ­λη­νες τα­ξι­διώ­τες.

Πολ­λοί διε­θνείς επι­σκέ­πτες χρη­σι­μο­ποιούν πτή­σεις εσω­τε­ρι­κού ως τε­λι­κό σκέ­λος του τα­ξι­διού τους, συν­δέ­ο­ντας π.χ. Αθήνα ή Θεσ­σα­λο­νί­κη με τη Μύ­κο­νο ή τη Σα­ντο­ρί­νη, χωρίς να δια­νυ­κτε­ρεύ­ουν στον προ­ο­ρι­σμό. Αυτή η δια­φο­ρά με­τα­ξύ αριθ­μού αφί­ξε­ων και πραγ­μα­τι­κής του­ρι­στι­κής πα­ρου­σί­ας απο­τε­λεί κε­ντρι­κό στοι­χείο για την κα­τα­νό­η­ση της τρέ­χου­σας κα­τά­στα­σης.

Σε αυτό το πλαί­σιο, η Χρι­στί­να Τε­τρά­δη, πρό­ε­δρος της Ένω­σης Ξε­νο­δό­χων Λα­γα­νά (Ζα­κύν­θου) και γ.γ. του ΙΤΕΠ, ση­μειώ­νει: «Η αύ­ξη­ση στις αφί­ξεις δεν αντι­κα­το­πτρί­ζε­ται στις πλη­ρό­τη­τες των ξε­νο­δο­χεί­ων. Δεν βλέ­που­με αύ­ξη­ση στις δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις και τις πλη­ρό­τη­τες τις πε­τυ­χαί­νου­με με με­γά­λο κόπο».

Η πίεση στα ξε­νο­δο­χεία και η στρο­φή στις βρα­χυ­χρό­νιες μι­σθώ­σεις

Παρά την αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων, η ξε­νο­δο­χεια­κή αγορά δεν βλέ­πει ανά­λο­γη ανά­πτυ­ξη στις πλη­ρό­τη­τες. Ξε­νο­δό­χοι της Μυ­κό­νου και της Σα­ντο­ρί­νης εκ­φρά­ζουν ανη­συ­χία, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι η οι­κο­νο­μι­κή απο­δο­τι­κό­τη­τα των κα­τα­λυ­μά­των τους δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στα «γε­μά­τα» αε­ρο­πλά­να.

Αντί­στοι­χη ει­κό­να και στην Αθήνα, με τις ξε­νο­δο­χεια­κές επι­δό­σεις να πα­ρου­σιά­ζουν αρ­νη­τι­κό πρό­ση­μο, την ώρα που οι αφί­ξεις στο «Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος» βαί­νουν αυ­ξα­νό­με­νες.

Ο Ιού­λιος του 2025 έκλει­σε με μέση πλη­ρό­τη­τα 83,3% (-3,6%) και RevPAR 173,19 ευρώ (-2,5%), ενώ η μέση τιμή δω­μα­τί­ου (ADR) πα­ρέ­μει­νε σχε­δόν αμε­τά­βλη­τη, στα 207,85 ευρώ (+1,1%), σύμ­φω­να με την Ένωση Ξε­νο­δό­χων Αθή­νας, Ατ­τι­κής και Αρ­γο­σα­ρω­νι­κού. Η Ένωση προει­δο­ποιεί για «επι­κίν­δυ­νη στα­σι­μό­τη­τα» και καλεί την Πο­λι­τεία και την Το­πι­κή

Αυ­το­διοί­κη­ση να λά­βουν μέτρα για την ενί­σχυ­ση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και την ανα­βάθ­μι­ση των υπο­δο­μών.

Η κα Τε­τρά­δη εξη­γεί ότι ο βα­σι­κός δεί­κτης που πρέ­πει να πα­ρα­κο­λου­θεί­ται είναι η διάρ­κεια πα­ρα­μο­νής: «Πριν από δέκα χρό­νια η μέση διάρ­κεια ήταν δέκα μέρες. Τώρα έχει μειω­θεί στο μισό, στις πέντε ημέ­ρες. Οι tour operators το πα­ρα­τη­ρούν εδώ και καιρό».

Οι υψη­λές τιμές, η πίεση στις υπο­δο­μές και η κό­πω­ση από τον υπερ­του­ρι­σμό σε κά­ποιους προ­ο­ρι­σμούς επη­ρε­ά­ζουν τη μέση διάρ­κεια πα­ρα­μο­νής και την ικα­νο­ποί­η­ση των επι­σκε­πτών. Όπως επι­ση­μαί­νει ο Δη­μή­τρης Απο­στο­λό­που­λος, η ει­κό­να που δί­νουν τα αε­ρο­πο­ρι­κά στοι­χεία είναι μόνο ένα μέρος της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας. Η ποιό­τη­τα του τα­ξι­διού και η εμπει­ρία του επι­σκέ­πτη είναι εξί­σου ση­μα­ντι­κά.

Στο πλαί­σιο αυτό, η άνο­δος των βρα­χυ­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων μέσω Airbnb, βιλών και boutique κα­τα­λυ­μά­των φαί­νε­ται να απορ­ρο­φά ένα ση­μα­ντι­κό μέρος της ζή­τη­σης. «Τα Airbnb πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται και επει­δή δεν πάνε καλά μειώ­νουν τις τιμές», το­νί­ζει η κα Τε­τρά­δη, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι «για πολ­λούς του­ρί­στες που βιώ­νουν οι­κο­νο­μι­κή κρίση στις χώρες τους, είναι θελ­κτι­κό να νοι­κιά­σουν ένα σπίτι με κου­ζί­να και να μα­γει­ρεύ­ουν αντί να βγαί­νουν έξω. Για τους ίδιους λό­γους, κα­τα­γρά­φε­ται αυ­ξη­μέ­νη προ­τί­μη­ση και για το all inclusive, ένα μο­ντέ­λο δια­κο­πών στο οποίο οι δα­πά­νες είναι απο­λύ­τως ελεγ­χό­με­νες».

Πρω­τα­θλή­τρια Ευ­ρώ­πης στα έσοδα ανά δια­θέ­σι­μο δω­μά­τιο η Ελ­λά­δα

Παρά την πτώση σε πλη­ρό­τη­τες, η Ελ­λά­δα κα­τέ­γρα­ψε πα­νευ­ρω­παϊ­κή πρω­τιά τον Ιού­λιο του 2025 στον δεί­κτη έσοδα ανά δια­θέ­σι­μο δω­μά­τιο (RevPAR), με +15,4%, σύμ­φω­να με την MKG Consulting. Η εκρη­κτι­κή αυτή επί­δο­ση οφεί­λε­ται κυ­ρί­ως στην αύ­ξη­ση της μέσης τιμής ανά δω­μά­τιο (ADR) κατά 20,7%, που απο­δει­κνύ­ει ότι οι ελ­λη­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί δια­τη­ρούν ισχυ­ρή ελ­κυ­στι­κό­τη­τα και μπο­ρούν να κε­φα­λαιο­ποι­ή­σουν την υψηλή ζή­τη­ση, παρά τη μεί­ω­ση της πλη­ρό­τη­τας κατά 3,7 μο­νά­δες.

«Η άποψή μου είναι ότι το ελ­λη­νι­κό του­ρι­στι­κό προ­ϊ­όν δεν είναι πα­νά­κρι­βο, όπως λένε κά­ποιοι. Οι αυ­ξή­σεις έγι­ναν για να κα­λυ­φθεί η άνο­δος των λει­τουρ­γι­κών εξό­δων. Ωστό­σο, επει­δή η αρχή της σεζόν δεν ήταν καλή, ανα­γκα­στή­κα­με να προ­χω­ρή­σου­με σε προ­σφο­ρές για να γε­μί­σου­με τα δω­μά­τια», υπο­γραμ­μί­ζει η κα Τε­τρά­δη. Η ίδια, με­τα­φέ­ρο­ντας την εμπει­ρία της Ζα­κύν­θου, ανα­φέ­ρει «Τις πρώ­τες 15 μέρες του Ιου­λί­ου η κί­νη­ση ήταν νεκρή, ενώ ο Σε­πτέμ­βριος πάει καλά με last minute κρα­τή­σεις και πιο εύ­κο­λη ροή. Στο ΙΤΕΠ συ­γκε­ντρώ­νου­με τώρα τα στοι­χεία από τα ξε­νο­δο­χεία για να κά­νου­με την ανά­λυ­ση και τον τε­λι­κό απο­λο­γι­σμό».

Νέες προ­τι­μή­σεις τα­ξι­διω­τών και δια­σπο­ρά σε προ­ο­ρι­σμούς

Το τοπίο αλ­λά­ζει και σε επί­πε­δο προ­ο­ρι­σμών. Οι τα­ξι­διώ­τες δεί­χνουν αυ­ξη­μέ­νο εν­δια­φέ­ρον για εμπει­ρί­ες που συν­δυά­ζουν αυ­θε­ντι­κό­τη­τα, αργό ρυθμό και το­πι­κή κουλ­τού­ρα. Νησιά όπως η Νάξος και η Άν­δρος κερ­δί­ζουν έδα­φος, με οι­κο­γε­νεια­κά boutique κα­τα­λύ­μα­τα, αγρο­του­ρι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και γα­στρο­νο­μι­κές εμπει­ρί­ες που συν­δέ­ουν τον επι­σκέ­πτη με την το­πι­κή κοι­νω­νία.

Η Κρήτη συ­νε­χί­ζει να κρατά τα σκή­πτρα στον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό. Ο πρό­ε­δρος των ξε­νο­δό­χων Ηρα­κλεί­ου, Νίκος Χαλ­κια­δά­κης, ανα­φέ­ρει ότι η ει­κό­να για το 2025 είναι θε­τι­κή καθώς παρά τις χα­μη­λό­τε­ρες πλη­ρό­τη­τες, οι υψη­λό­τε­ρες τιμές στα δω­μά­τια έφε­ραν κα­λύ­τε­ρα έσοδα στα ξε­νο­δο­χεία.

Η ανά­γκη για νέους δεί­κτες μέ­τρη­σης

Μπρο­στά σε αυτή την ανα­ντι­στοι­χία, η ελ­λη­νι­κή του­ρι­στι­κή αγορά κα­λεί­ται να υιο­θε­τή­σει «smarter metrics». Η πα­ρα­δο­σια­κή σύ­γκρι­ση αφί­ξε­ων από πτή­σεις δεν αρκεί. Αντί­θε­τα, προ­τεί­νο­νται δεί­κτες που θα με­τρούν διάρ­κεια πα­ρα­μο­νής και μέση δα­πά­νη ανά επι­σκέ­πτη, προ­έ­λευ­ση τα­ξι­διω­τών και τύπος κρά­τη­σης, κα­τη­γο­ριο­ποί­η­ση κα­τα­λυ­μά­των και ποιο­τι­κή ανά­λυ­ση του guest mix, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό και κοι­νω­νι­κό απο­τύ­πω­μα, δια­σπο­ρά ζή­τη­σης ανά μι­κρο­προ­ο­ρι­σμό.

Με αυτά τα δε­δο­μέ­να, η ανά­λυ­ση δεν θα πε­ριο­ρί­ζε­ται στα «γε­μά­τα αε­ρο­πλά­να», αλλά θα απο­τυ­πώ­νει την πραγ­μα­τι­κή οι­κο­νο­μι­κή και κοι­νω­νι­κή επί­δρα­ση του του­ρι­σμού.

Από την πο­σό­τη­τα στην ποιό­τη­τα

Το φε­τι­νό πα­ρά­δο­ξο -αύ­ξη­ση αφί­ξε­ων χωρίς αντί­στοι­χη αύ­ξη­ση δια­νυ­κτε­ρεύ­σε­ων- ανα­δει­κνύ­ει την ανά­γκη για μια πιο ποιο­τι­κή προ­σέγ­γι­ση στον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό. Η ευ­και­ρία δεν είναι να γε­μί­σουν απλώς τα ξε­νο­δο­χεία, αλλά να δη­μιουρ­γη­θεί αξία για τον επι­σκέ­πτη και την το­πι­κή κοι­νω­νία.

Η Ελ­λά­δα έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να επε­κτεί­νει την του­ρι­στι­κή εμπει­ρία πέρα από τα κλα­σι­κά «must-see» νησιά, αξιο­ποιώ­ντας δευ­τε­ρο­γε­νείς προ­ο­ρι­σμούς, βιώ­σι­μες πρα­κτι­κές και αυ­θε­ντι­κές εμπει­ρί­ες. Έτσι, μπο­ρεί όχι μόνο να συ­νε­χί­σει να εμπνέ­ει τα­ξι­διώ­τες από όλο τον κόσμο, αλλά και να θέσει πρό­τυ­πα για έναν του­ρι­σμό που εξε­λίσ­σε­ται υπεύ­θυ­να και ισορ­ρο­πη­μέ­να.

Πηγή: powernews.gr