Η Τουρκία αμφισβητεί το καθεστώς του Αιγαίου – Προτείνεται η προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης

«Η Ελλάδα δεν έχει αξιο­ποι­ή­σει ακόμη όσο πρέπει όλα τα πλε­ο­νε­κτή­ματα που της παρέχει το Διεθνές Δίκαιο της θάλασ­σας. Σημειώ­θηκε πρόοδος αλλά πρέπει να γίνουν ακόμη αρκετά πράγ­ματα».

Αυτό υπο­γράμ­μισε ο ανα­πλη­ρω­τής πρύ­τα­νης Διεθνών Σχέσεων και ευρω­παϊ­κών προ­γραμ­μά­των του Παντείου και πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Διε­θνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων κ. Στέλιος Περ­ρά­κης στο συνέ­δριο που διε­ξή­χθη στο ξενο­δο­χείο Rodos Palace και ήταν αφιε­ρω­μένο στη μνήμη του Ντόρη Χαλ­κιό­που­λου.

Στο συνέ­δριο, στο οποίο μετεί­χαν 70 καθη­γη­τές Διε­θνο­λό­γοι από όλη την Ελλάδα, ανα­πτύ­χθη­καν ιδιαι­τέ­ρως σημα­ντικά θέματα που σχε­τί­ζο­νταν με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασ­σας, την υφα­λο­κρη­πίδα, τις ΑΟΖ, την υπόθεση του Καστε­λο­ρί­ζου και την εξόρυξη των υδρο­γο­ναν­θρά­κων.

Δυσα­ρέ­σκεια μεγάλη προ­κά­λεσε η άποψη την οποία εξέ­φρασε ο πρώην βου­λευ­τής κ. Αρι­στο­τέ­λης Παυ­λί­δης για τον τρόπο που αντι­με­τώ­πισε πριν από είκοσι χρόνια η «Πολι­τική Άνοιξη» το θέμα της συν­θή­κης για το Διεθνές Δίκαιο της θάλασ­σας.

«Επι­λέ­ξαμε για συμ­βο­λι­κούς λόγους τη Ρόδο και το Καστε­λό­ριζο για τη διε­ξα­γωγή του συνε­δρίου . Εδώ σε αυτό τον ευαί­σθητο χώρο της πατρί­δας μας υπάρ­χουν σημα­ντικά ζητή­ματα που άπτο­νται του Δικαίου της θάλασ­σας. Υπάρ­χουν πολλές αμφι­σβη­τή­σεις για το καθε­στώς του Καστε­λο­ρί­ζου. Συζη­τή­σαμε όλες τις πτυχές του θέματος. Το συγκε­κρι­μένο νησί είναι σε κρίσιμο σημείο δηλαδή σε ζώνες που περι­λαμ­βά­νο­νται στο Διεθνές Δίκαιο. Κανείς δεν μπορεί να προ­βλέ­ψει τι θα γίνει αν οριο­θε­τη­θούν ζώνες με την Τουρκία. Η Μεγίστη ανήκει στα Δωδε­κά­νησα δεν είναι ξεκομ­μένη από το υπό­λοιπο νησιω­τικό σύμπλεγμα και έχει όλα τα δικαιώ­ματα που προ­κύ­πτουν από το δίκαιο. Κάθε φορά που η γει­το­νική χώρα κινεί­ται πρέπει να λαμ­βά­νει απα­ντή­σεις από την Ελλάδα», δήλωσε στη «δ» ο κ. Στέλιος Περ­ρά­κης.

Σε ερώτηση σχετικά με την υφα­λο­κρη­πίδα, που απο­τέ­λεσε αντι­κεί­μενο συζή­τη­σης στο συνέ­δριο, ο αντι­πρύ­τα­νης του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου δήλωσε:

«Η Ελλάδα εδώ και 40 χρόνια μέσω του Διε­θνούς Δικα­στη­ρίου διεκ­δι­κεί διευ­θέ­τηση της δια­φο­ράς για την υφα­λο­κρη­πίδα. Αυτό δεν έχει κατα­στεί ακόμη δυνατό. Ο λόγος είναι απλός. Η γει­το­νική χώρα Τουρκία προτιμά τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις δηλαδή μια πολι­τική διευ­θέ­τηση της δια­φο­ράς και όχι την προ­σφυγή στα διεθνή δικα­στή­ρια. Αυτή η δια­δι­κα­σία θεωρώ πως δεν απο­δί­δει. Έχουν περάσει τόσα χρόνια με δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Έγιναν βελ­τιώ­σεις αλλά δεν έχουν επι­λυ­θεί οι δια­φο­ρές. Θεωρώ αδια­νό­ητο να έχουμε σώρευση επί 40 έτη τόσων τριβών και διε­νέ­ξεων για το καθε­στώς του Αιγαίου που αμφι­σβη­τεί η Τουρκία. Εκτιμώ πως επι­διώ­κε­ται ανα­τροπή του καθε­στώ­τος του Αιγαίου, όπως αυτό ορί­στηκε από την Συνθήκη της Λωζάνης το 1923».

Ο κ. Περ­ρά­κης ανα­φέρ­θηκε σε όσα δεν έχει κάνει μέχρι τώρα η χώρα μας για να αξιο­ποι­ή­σει τα πλε­ο­νε­κτή­ματα που της δίνει το Διεθνές Δίκαιο της θάλασ­σας.

«Και πριν από είκοσι χρόνια, δηλαδή το 1994, λίγο πριν υιο­θε­τη­θεί η συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασ­σας είχα διορ­γα­νώ­σει στη Ρόδο συνέ­δριο. Τότε 45 διε­θνο­λό­γοι είχαμε συζη­τή­σει για το θέμα αυτό σε σχέση με το Αιγαίο. Είναι λοιπόν η δεύτερη σημειο­λο­γική κίνηση που κάναμε τώρα. Επι­χει­ρή­σαμε δηλαδή ένα ανα­στο­χα­σμό για τα βήματα που έγιναν και τα προ­βλή­ματα που ακόμη υπάρ­χουν. Σημειώ­θηκε πρόοδος αλλά η ελλη­νική πολι­τεία δεν έχει κλείσει πολλά θέματα. Τα αφήνει ανοικτά. Για παρά­δειγμα δεν έχουμε κηρύξει συνο­ρεύ­ουσα ζώνη ειδικά τώρα που υπάρ­χουν προ­βλή­ματα με την μετα­νά­στευση. Θα ενι­σχύ­ο­νταν έτσι η παρου­σία του κράτους. Αυτό δείχνει μη εφαρ­μογή του δικαίου θαλάσ­σης. Ακο­λου­θού­νται οι βασικές αρχές αλλά η χώρα δεν έχει εκμε­ταλ­λευ­τεί όλες τις δυνα­τό­τη­τες. Δεν έχουν κλείσει οι κόλποι με άνοιγμα 24 ναυτικά μίλια . Δεν υιο­θε­τή­θη­καν γραμμές βάσης. Είναι κάποια πράγ­ματα που θα πρέπει να γίνο­νται από κάθε κράτος. Δεν αξιο­ποι­ή­σαμε τα πλε­ο­νε­κτή­ματα μας. Να θυμί­σουμε πως δεν επε­κτεί­ναμε τα χωρικά ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια και αυτό παρα­σύ­ρει πολλά», τόνισε ο κ Περ­ρά­κης .

Για τις ΑΟΖ ο κ. Περ­ρά­κης δήλωσε πως η Ελλάδα θα πρέπει να προ­χω­ρή­σει σε συμ­φω­νίες με τις χώρες που γειτ­νιά­ζει δηλαδή με την Τουρκία, την Ιταλία και άλλες.

«Δεν μπο­ρούμε να προ­χω­ρή­σουμε στις ΑΟΖ αν δεν έρθουμε σε συμ­φω­νίες με τη Τουρκία, την Ιταλία, τη Λιβύη, την Αίγυπτο. Το παρά­δειγμα της Κύπρου δείχνει πως όταν μια πολι­τεία έχει τη διάθεση μπορεί να προ­χω­ρή­σει στις κινή­σεις που πρέπει», τόνισε ο αντι­πρύ­τα­νης του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου.

«Απο­φα­σί­σαμε να διε­ξα­χθεί στο συνέ­δριο στη Ρόδο για να καλυ­φθούν τα θέματα που ανέ­κυ­ψαν από τότε που τέθηκε σε ισχύ η σύμβαση για το Δίκαιο της θάλασ­σας. Η Ελλάδα προσ­δοκά από αυτή πάρα πολλά. Επι­χει­ρή­σαμε να εξε­τά­σουμε τα προ­βλή­ματα τα οποία απα­σχο­λούν τη χώρα και να δώσουμε μια καθαρή εικόνα για το δίκαιο της χώρας. Προέχει να δούμε σε τι βαθμό μπο­ρούμε να αξιο­ποι­ή­σουμε τις θαλάσ­σιες ζώνες. Έγινε λόγος για οριο­θε­τή­σεις και πράγ­ματα που έπρεπε να γίνουν. Η Ελλάδα δεν έχει ορίσει θαλάσ­σιες ζώνες. Δεν άνοιξε το θέμα της αιγια­λί­τι­δας ζώνης και της συνο­ρεύ­ου­σας ζώνης. Δεν έχει τεθεί το θέμα της δημιουρ­γίας ευθειών γραμμών βάσης που είναι σημα­ντι­κές για την Ελλάδα. Η χώρα μας δεν αξιο­ποί­ησε άλλες ρυθ­μί­σεις του δικαίου. Σύγχυση υπάρχει για την οριο­θέ­τηση της απο­κλει­στι­κής οικο­νο­μι­κής ζώνης. Αυτή δεν έχει να κάνει μόνο με την εξόρυξη των υδρο­γο­ναν­θρά­κων. Η νομο­λο­γία του διε­θνούς δικα­στη­ρίου επη­ρε­ά­ζει το θέμα των οριο­θε­τή­σεων. Το θέμα εκκρε­μεί γιατί δεν έχουμε κάνει οριο­θέ­τηση με την Τουρκία και τη Λιβύη. Μόνο με την Ιταλία έχουμε κάνει παλαιό­τερα. Υπάρχει και μια ανε­πι­κύ­ρωτη συμ­φω­νία με την Αλβανία», δήλωσε στη «δ» ο αντι­πρό­ε­δρος της Ελλη­νι­κής Εται­ρείας Διε­θνούς Δικαίου κ. Π. Λιά­κου­ρας.

«Η Ελλάδα μπορεί να διεκ­δι­κή­σει τα δικαιώ­ματα που της δίνει το Διεθνές Δίκαιο. Χρειά­ζε­ται θάρρος και μια σοβαρή ενα­σχό­ληση των ιθυ­νό­ντων με τα συγκε­κρι­μένα ζητή­ματα. Τελευ­ταίως, στη συνε­δρί­αση του ΝΑΤΟ κάποιος αξιω­μα­τι­κός εκφώ­νησε τον υπουργό Εξω­τε­ρι­κών της ΦΥΡΟΜ με το όνομα «Μακε­δο­νία». Κανείς δεν δια­μαρ­τυ­ρή­θηκε. Πολλές φορές άλλα πρέπει να γίνουν και τελικά άλλα προ­κύ­πτουν», δήλωσε ο πρώην δια­πραγ­μα­τευ­τής κ. Μ. Γού­να­ρης.

«Σε όλη την περιοχή ευθύνης της μέχρι και Νοτίως της Κρήτης η Ελλάδα διε­ξά­γει έρευνες για υδρο­γο­νάν­θρα­κες. Είναι σίγουρο πως θα υπάρ­ξουν στο μέλλον πρό­βλή­ματα σε περιο­χές που διεκ­δι­κεί και η Ελλάδα και η Τουρκία. Για αυτό προ­τεί­νουμε να προ­σφύ­γουμε στο Διεθνές Δικα­στή­ριο της Χάγης για να λυθεί το θέμα», δήλωσε ο γενικός γραμ­μα­τέας του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών αρμό­διος για θέματα μετα­να­στευ­τι­κής πολι­τι­κής και Ιθα­γέ­νειας και επί­κου­ρος καθη­γη­τής του διε­θνούς δικαίου και της εξω­τε­ρι­κής πολι­τι­κής στο Τμήμα Διεθνών και Ευρω­παϊ­κών Σπουδών του Παντείου Πανε­πι­στη­μίου, κ. Άγγελος Συρίγος.

Σε ερώτηση σχετικά με τις επι­κρί­σεις του κ. Αρι­στο­τέλη Παυλίδη για τη στάση που τήρησε το 1995 κατά την κύρωση της Συν­θή­κης για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασ­σας το κόμμα «Πολι­τική Άνοιξη», ο κ. Άγγελος Συρίγος δήλωσε:

«Ο κ. Αρι­στο­τέ­λης Παυ­λί­δης ανα­φέρ­θηκε σε ένα περι­στα­τικό που είχε συμβεί κατά την κύρωση της Συν­θή­κης για το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασ­σας από τη Βουλή, το Μάιο του 1995. Είναι γεγονός ότι στην τελική ψηφο­φο­ρία η «Πολι­τική Ανοιξη» απείχε. Ο πρώην υπουρ­γός και βου­λευ­τής της ΝΔ άφησε να εννοη­θεί πως ήταν ένα είδος εθνικής μειο­δο­σίας η απο­μά­κρυνση του συγκε­κρι­μέ­νου κόμ­μα­τος. Μελε­τώ­ντας τα πρα­κτικά δια­πί­στωσα πως η ΠΟΛΑΝ είχε συνυ­πο­γρά­ψει μαζί με τη ΝΔ την ειση­γη­τική έκθεση για την κύρωση. Δια­φώ­νησε με το άρθρο 2 το οποίο όριζε πως η αύξηση των χωρικών υδάτων θα πρέπει να γίνει στο μέλλον. Η «Πολι­τική Άνοιξη» αξίωνε να προ­χω­ρή­σει η χώρα σε τακτό χρονικό διά­στημα στην αύξηση των χωρικών υδάτων».

Σε ερώτηση αν η τοπο­θέ­τηση του κ. Παυλίδη ενό­χλησε τον πρω­θυ­πουργό, που το 1995 ηγείτο της «Πολι­τι­κής Άνοιξης» ο κ. Συρίγος δήλωσε:

«Δεν θα ενδιέ­φερε τον πρω­θυ­πουργό η άποψη που εξέ­φρασε ένας πρώην βου­λευ­τής σε συνέ­δριο. Μπορεί να υπάρ­χουν και πικρίες. Δεν είναι κάτι τόσο σημα­ντικό».

«Είναι ιδιαί­τερα σημειο­λο­γικό, το γεγονός ότι το Συνέ­δριο αυτό διε­ξά­γε­ται στη Ρόδο, εδώ που χτυπά η καρδιά του Αιγαίου. Εδώ στη Ρόδο, το σταυ­ρο­δρόμι των πολι­τι­σμών της Μεσο­γείου. Η σύμβαση των Ηνω­μέ­νων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασ­σας τέθηκε σε ισχύ το Νοέμ­βριο του 1994. Απο­τε­λεί ένα νομικό πλαίσιο, η μελέτη και η εφαρ­μογή του οποίου, συν­δέ­ε­ται όχι μόνο με την προ­στα­σία και δια­χεί­ριση των εθνικών μας δικαιω­μά­των αλλά και τη δια­μόρ­φωση της γεω­πο­λι­τι­κής στρα­τη­γι­κής μας. Στη Σύμβαση του Δικαίου της Θάλασ­σας του 1994 υπάρ­χουν, άλλωστε, σαφείς και συγκε­κρι­μέ­νες ανα­φο­ρές στην ΑΟΖ.Στα άρθρα 56 και 57 καθο­ρί­ζο­νται τα δικαιώ­ματα, οι υπο­χρε­ώ­σεις και οι αρμο­διό­τη­τες του παρά­κτιου κράτους για την ΑΟΖ, η έκταση της οποίας φτάνει μέχρι τα 200 μίλια από την ακτο­γραμμή. Αφορά στην εκμε­τάλ­λευση των φυσικών πόρων, όχι μόνο στο βυθό και στο υπέ­δα­φος αλλά και στα υπερ­κεί­μενα ύδατα. Ιδιαί­τερα σημα­ντικό, είναι ότι ανα­γνω­ρί­ζε­ται ΑΟΖ και στα νησιά, σύμφωνα με το άρθρο 121, με τα ίδια χαρα­κτη­ρι­στικά που ισχύουν και για τις ηπει­ρω­τι­κές περιο­χές. Είναι σαφές ότι αυτό το νομικό πλαίσιο δεν έχει μόνο εφαρ­μογή στις διε­θνείς σχέσεις και στην άμυνα της χώρας. Σχε­τί­ζε­ται και με το ίδιο το ανα­πτυ­ξιακό πρότυπο της χώρας, μέσα από την ανα­κή­ρυξη και εκμε­τάλ­λευση ΑΟΖ», δήλωσε ο βου­λευ­τής της ΝΔ κ. Μάνος Κόν­σο­λας.