Πώς η Ελλάδα επιχειρεί να βάλει τέλος στο “κυκλοφοριακό” των πτήσεων

Η αερο­πο­ρική κίνηση στην Ευρώπη βρί­σκε­ται στα υψη­λό­τερα επίπεδα των τελευ­ταίων ετών και μαζί της αυξά­νο­νται οι πιέσεις στα συστή­ματα ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας. Η Ελλάδα, που απο­τε­λεί πλέον έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους κόμβους της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου, βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο αυτής της εξέ­λι­ξης, καθώς οι γεω­πο­λι­τι­κές ανα­τα­ρά­ξεις στη Μέση Ανατολή έχουν οδη­γή­σει σε ανα­δρο­μο­λό­γηση σημα­ντι­κού αριθμού διεθνών πτήσεων μέσω του ελλη­νι­κού FIR.

Μέσα σε αυτό το περι­βάλ­λον, το υπουρ­γείο Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών επι­χει­ρεί να αντι­με­τω­πί­σει το «κυκλο­φο­ριακό» του ελλη­νι­κού ουρανού όχι με απο­σπα­σμα­τι­κές κινή­σεις, αλλά με ένα ολο­κλη­ρω­μένο πρό­γραμμα ενί­σχυ­σης του ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού και εκσυγ­χρο­νι­σμού των συστη­μά­των αερο­ναυ­τι­λίας, το οποίο εκτεί­νε­ται σε ολό­κληρη την επόμενη δεκα­ε­τία.

Οι παρεμ­βά­σεις περι­λαμ­βά­νουν νέες προ­σλή­ψεις ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας, την εγκα­τά­σταση σύγ­χρο­νων συστη­μά­των επι­κοι­νω­νίας, τον μεγα­λύ­τερο ανα­σχε­δια­σμό των δια­δι­κα­σιών πτήσης που έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί ποτέ στην Ελλάδα, αλλά και την ανα­βάθ­μιση του κεντρι­κού συστή­μα­τος δια­χεί­ρι­σης του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου.

Η πίεση αυξά­νε­ται στον ελλη­νικό ουρανό

Σύμφωνα με τον υπουργό Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών Χρίστο Δήμα, το πρό­βλημα των καθυ­στε­ρή­σεων δεν απο­τε­λεί ελλη­νική ιδιαι­τε­ρό­τητα, αλλά αφορά συνο­λικά το ευρω­παϊκό δίκτυο αερο­με­τα­φο­ρών. Όπως επι­σή­μανε σε πρό­σφατη συνέ­ντευξή του,  οι εξε­λί­ξεις στη Μέση Ανατολή οδή­γη­σαν σε ανα­δρο­μο­λό­γηση πολλών διεθνών πτήσεων, γεγονός που επι­βά­ρυνε σημα­ντικά τον ελλη­νικό εναέριο χώρο.

Την ίδια ώρα, τα στοι­χεία του Eurocontrol απο­τυ­πώ­νουν το μέγεθος της πίεσης. Οι καθυ­στε­ρή­σεις εν πτήσει στην Ελλάδα εμφα­νί­ζο­νται αυξη­μέ­νες κατά 63% σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2025, ενώ κατά την τελευ­ταία εβδο­μάδα του Ιουνίου η χώρα συγκέ­ντρωνε το 13% των συνο­λι­κών καθυ­στε­ρή­σεων του ευρω­παϊ­κού δικτύου. Από αυτές, το 9% αφο­ρούσε το Κέντρο Ελέγχου Περιο­χής Αθηνών και το 4% το Κέντρο Ελέγχου Περιο­χής Μακε­δο­νίας.

Βέβαια, ο κ. Δήμας σημεί­ωσε ότι, σύμφωνα με τα επίσημα στοι­χεία της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, οι καθυ­στε­ρή­σεις σε σχέση με το προη­γού­μενο καλο­καίρι παρου­σιά­ζουν μείωση, διευ­κρι­νί­ζο­ντας ωστόσο ότι το πρό­βλημα εξα­κο­λου­θεί να υφί­στα­ται και απαιτεί διαρ­θρω­τι­κές παρεμ­βά­σεις.

Ενί­σχυση των ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας

Ένα από τα πρώτα βήματα αφορά τη στε­λέ­χωση των υπη­ρε­σιών ελέγχου ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας. Από το 2025 έχουν προ­σλη­φθεί 169 νέοι ελεγ­κτές, οι οποίοι στα­διακά εντάσ­σο­νται στο σύστημα. Ωστόσο, η πλήρης αξιο­ποί­ησή τους απαιτεί χρόνο, καθώς κάθε ελεγ­κτής χρειά­ζε­ται μακρά περίοδο εκπαί­δευ­σης και πιστο­ποί­η­σης προτού ανα­λά­βει αυτό­νομα επι­χει­ρη­σιακά καθή­κο­ντα.

Η ενί­σχυση του προ­σω­πι­κού θεω­ρεί­ται κρίσιμη, καθώς η έλλειψη δια­θέ­σι­μων ελεγ­κτών απο­τε­λεί έναν από τους σημα­ντι­κό­τε­ρους παρά­γο­ντες που επη­ρε­ά­ζουν τη χωρη­τι­κό­τητα του ελλη­νι­κού ενα­έ­ριου χώρου.

Τα τρία έργα που αλλά­ζουν την αερο­ναυ­τι­λία

Κεντρι­κός πυλώνας του σχεδίου είναι ο εκσυγ­χρο­νι­σμός των τεχνο­λο­γι­κών υπο­δο­μών της αερο­ναυ­τι­λίας. Η πρώτη σημα­ντική παρέμ­βαση αφορά το νέο σύστημα VCRS (Voice Communication and Recording System), του οποίου η σύμβαση υπε­γράφη πριν από περίπου πέντε μήνες. Πρό­κει­ται για το νέο ψηφιακό σύστημα επι­κοι­νω­νίας μεταξύ ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας και πιλότων, το οποίο αντι­κα­θι­στά παλαιό­τερο εξο­πλι­σμό, βελ­τιώ­νει την αξιο­πι­στία των επι­κοι­νω­νιών και ενι­σχύει την ασφά­λεια της δια­χεί­ρι­σης των πτήσεων.

Ακο­λου­θεί το έργο του Performance Based Navigation (PBN), η σύμβαση του οποίου ανα­μέ­νε­ται να υπο­γρα­φεί άμεσα, ακόμη και μέσα στην εβδο­μάδα. Πρό­κει­ται για τον μεγα­λύ­τερο ανα­σχε­δια­σμό των δια­δι­κα­σιών πτήσης που έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί στη χώρα. Το έργο καλύ­πτει 31 ελλη­νικά αερο­δρό­μια και περι­λαμ­βά­νει τον σχε­δια­σμό και την πιστο­ποί­ηση 191 νέων δια­δι­κα­σιών PBN, καθώς και την επι­και­ρο­ποί­ηση 187 συμ­βα­τι­κών δια­δι­κα­σιών προ­σέγ­γι­σης και ανα­χώ­ρη­σης.

Με την αξιο­ποί­ηση προηγ­μέ­νων δορυ­φο­ρι­κών συστη­μά­των πλο­ή­γη­σης, τα αερο­σκάφη θα ακο­λου­θούν ακρι­βέ­στε­ρες δια­δρο­μές, γεγονός που επι­τρέ­πει την καλύ­τερη αξιο­ποί­ηση του ενα­έ­ριου χώρου, αυξάνει τη χωρη­τι­κό­τητα των αερο­δρο­μίων, περιο­ρί­ζει τις καθυ­στε­ρή­σεις, μειώνει την κατα­νά­λωση καυ­σί­μων και περιο­ρί­ζει τις εκπο­μπές διο­ξει­δίου του άνθρακα.

Το τρίτο μεγάλο έργο αφορά την ανα­βάθ­μιση του κεντρι­κού συστή­μα­τος PALAS/DPS, του πλη­ρο­φο­ρια­κού «εγκε­φά­λου» της ελλη­νι­κής αερο­ναυ­τι­λίας. Μέσω του συγκε­κρι­μέ­νου συστή­μα­τος οι ελεγ­κτές επε­ξερ­γά­ζο­νται τα σχέδια πτήσης, παρα­κο­λου­θούν σε πραγ­μα­τικό χρόνο την κυκλο­φο­ρία των αερο­σκα­φών και δια­χει­ρί­ζο­νται ολό­κληρο τον ελλη­νικό εναέριο χώρο. Η ανα­βάθ­μισή του θα επι­τρέ­ψει την ταχύ­τερη επε­ξερ­γα­σία δεδο­μέ­νων και τη δια­χεί­ριση μεγα­λύ­τε­ρου αριθμού πτήσεων με μεγα­λύ­τερη ασφά­λεια.

Το παρά­δειγμα του «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος»

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα των δυνα­το­τή­των που δημιουρ­γεί ο τεχνο­λο­γι­κός εκσυγ­χρο­νι­σμός απο­τε­λεί, σύμφωνα με τον Χρίστο Δήμα, το αερο­δρό­μιο «Ελευ­θέ­ριος Βενι­ζέ­λος».

Όπως ανέφερε, θεω­ρεί­ται «δίδυμο» αερο­δρό­μιο με εκείνο του Μονάχου. Ωστόσο, το γερ­μα­νικό αερο­δρό­μιο δια­θέ­τει πιο σύγ­χρονα συστή­ματα αερο­ναυ­τι­λίας, γεγονός που του επι­τρέ­πει να δια­χει­ρί­ζε­ται περισ­σό­τε­ρες πτήσεις ανά ώρα. Η ανα­βάθ­μιση των ελλη­νι­κών συστη­μά­των στο­χεύει ακριβώς στη μείωση αυτού του τεχνο­λο­γι­κού χάσμα­τος και στην αύξηση της επι­χει­ρη­σια­κής δυνα­μι­κό­τη­τας των ελλη­νι­κών αερο­δρο­μίων.

Τα όρια χωρη­τι­κό­τη­τας και η συμ­φω­νία για το καλο­καίρι

Στο μεταξύ, για τη δια­χεί­ριση της θερινής αιχμής εφαρ­μό­ζε­ται ήδη ειδικό επι­χει­ρη­σιακό σχέδιο μεταξύ της Υπη­ρε­σίας Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, των ελεγ­κτών ενα­έ­ριας κυκλο­φο­ρίας και του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών και Μετα­φο­ρών.

Με κοινή υπουρ­γική απόφαση καθο­ρί­στη­καν συγκε­κρι­μένα όρια χωρη­τι­κό­τη­τας στο αερο­δρό­μιο της Αθήνας, με ανώτατο όριο τις 35 ανα­χω­ρή­σεις και τις 31 αφίξεις ανά ώρα κατά τις ώρες αιχμής. Παράλ­ληλα, ο Διεθνής Αερο­λι­μέ­νας Αθηνών εφαρ­μό­ζει νέο μηχα­νι­σμό συντο­νι­σμού, ώστε το πρό­γραμμα των αερο­πο­ρι­κών εται­ρειών να προ­σαρ­μό­ζε­ται στη δια­θέ­σιμη επι­χει­ρη­σιακή δυνα­τό­τητα του αερο­δρο­μίου. Σύμφωνα με την αγορά, περίπου το 98% των πτήσεων πραγ­μα­το­ποιεί­ται εντός των συμ­φω­νη­μέ­νων ορίων.

Παρά την εφαρ­μογή των μέτρων, οι καθυ­στε­ρή­σεις δεν έχουν εξα­λει­φθεί, γεγονός που απο­δί­δε­ται κυρίως στους περιο­ρι­σμούς χωρη­τι­κό­τη­τας και στε­λέ­χω­σης, αλλά και στην αυξη­μένη διεθνή κυκλο­φο­ρία λόγω των γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων.

Πηγή: powergame.gr