• Οι γυναίκες και κυρίως οι εργαζόμενες μητέρες στην Ελλάδα, είναι αντιμέτωπες με τα παραδοσιακά ‘στερεότυπα’ στον εργασιακό τομέα • Πώς επηρεάζεται και το Δημογραφικό από τις ανισότητες
Η Γιορτή της Μητέρας στην Ελλάδα, γιορτάζεται τη δεύτερη Κυριακή κάθε Μαΐου προς τιμήν, της μητρότητας και της προσφοράς της στον Άνθρωπο, την Οικογένεια και την Κοινωνία. Φέτος, εορτάστηκε την Κυριακή 10 Μαΐου 2026.
Τι γίνεται όμως, στον εργασιακό τομέα για τις μητέρες;
Τα χρόνια των Μνημονίων, οι εργαζόμενες μητέρες στην Ελλάδα υπέστησαν μια… ασύμμετρη επίθεση με αποτέλεσμα να χάσουν πολλά από τα δικαιώματά τους σε σχέση με την εργασία, την οικογένεια, την κοινωνική και οικονομική τους θέση. Αυτό, οδήγησε στην κατάρρευση των γεννήσεων, κυρίως στα τελευταία χρόνια. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα, η Ελληνική Πολιτεία δεν τις στηρίζει ικανοποιητικά και εμπράκτως.
Ειδικά στην Ελλάδα οι εργαζόμενες γυναίκες στον ιδιωτικό τομέα έχουν αρνητική «πρωτιά» στην ανεργία, τη μερική απασχόληση, τους μισθούς και τα υψηλά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης, γεγονός που αποκαρδιώνει πολλές από αυτές να γίνουν μητέρες, όπως αποτυπώνεται στους δημογραφικούς δείκτες για τη χώρα μας. Επίσης, η εργαζόμενη μητέρα στην Ελλάδα παραμένει στην εργασία περισσότερο από κάθε άλλη ευρωπαία, αφού έχει τα μεγαλύτερα όρια συνταξιοδότησης χωρίς τη δυνατότητα της πρόωρης συνταξιοδότησης που καταργήθηκαν από 1-1-2022 με τον ν. 4336/2015.
Οι 8 θλιβερές «πρωτιές» για τις εργαζόμενες μητέρες στην Ελλάδα του 2026
Όπως υπογράμμισε με δηλώσεις του προς την ‘δ’ ο γνωστός εργατολόγος, καθηγητής κ. Αλέξης Μητρόπουλος σύμφωνα με τα στοιχεία του τελευταίου μήνα από όλους τους οργανισμούς, τα υπουργεία κ.λπ. στην Ελλάδα διαμορφώνεται η εξής κατάσταση, με οκτώ (8) θλιβερές «πρωτιές» για τις εργαζόμενες μητέρες:
1. στην ανεργία: διπλάσια σχεδόν από τους άνδρες (64,9% η ανεργία γυναικών έναντι 35,1% η ανεργία των ανδρών)
2. στη μερική απασχόληση: πολύ υψηλότερη από τους άνδρες (57% ή 237.008 γυναίκες έναντι 57% ή 179.837 άνδρες)
3. στους χαμηλούς μισθούς: λαμβάνουν το 84,45% των ανδρών
4. στις χαμηλές συντάξεις γήρατος: λαμβάνουν το 79,5% των ανδρών
5.στις χαμηλές συντάξεις αναπηρίας: λαμβάνουν το 82,18% των ανδρών
6. στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης: έχουν τα υψηλότερα στην ΕΕ
7. στα οικογενειακά επιδόματα: δεν χορηγούνται στις νέες εργαζόμενες μητέρες τού ιδιωτικού τομέα από το 2012
8. στις θέσεις διοικητικής ευθύνης των ιδιωτικών επιχειρήσεων: καλύπτουν μόνο το 25%.
Επιπλέον, οι εργαζόμενες μητέρες στον ιδιωτικό τομέα έχουν χαμηλότερους μισθούς από τους άντρες (λαμβάνουν το 84,45% των ανδρών).
Είναι «πρωταθλήτριες» στις μορφές ελαστικής απασχόλησης και κυρίως στη μερική απασχόληση
Οι εργαζόμενες μητέρες και γενικά οι εργαζόμενες γυναίκες, έχουν μισθό που υπολείπεται του αντίστοιχου των αντρών ενώ εργάζονται περισσότερο από αυτούς σε όλες τις μορφές ελαστικής απασχόλησης και κυρίως στη μερική απασχόληση.
Από τα πλέον πρόσφατα στοιχεία απασχόλησης του ΕΦΚΑ-Υπουργείο Εργασίας για τον μήνα Ιούνιο 2025, προκύπτει -μεταξύ άλλων- και μεγάλη ανισότητα στους μισθούς ανδρών και γυναικών, εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Επηρεάζεται και το Δημογραφικό
Επιπρόσθετα, οι πολιτικές κατά των γυναικών και της οικογένειας οδήγησαν στην όξυνση του Δημογραφικού αλλά και στην κατάρρευση των γεννήσεων. Δηλαδή, το 2025 σημειώθηκαν οι λιγότερες γεννήσεις στην ιστορία της νεώτερης Ελλάδας (μόνο 66.532 γεννήσεις, 122.914 θάνατοι).
Διπλάσια σχεδόν η ανεργία στις γυναίκες σύμφωνα με ΔΥΠΑ και ΕΛΣΤΑΤ (Μάρτιος 2026)
Από τα στοιχεία που προκύπτουν για τον Μάρτιο κάθε έτους από το 2021 μέχρι και το 2026, οι άνεργες γυναίκες είναι σταθερά πολύ περισσότερες. Ειδικότερα το ποσοστό τους υπερβαίνει το αντίστοιχο των ανδρών κατά 7,1% το 2021, κατά 8% το 2022, κατά 4,4% το 2023, κατά 4% το 2024, κατά 4,8% το 2025 και κατά 4,6% το 2026.
Αντίστοιχα είναι και τα στοιχεία από τη ΔΥΠΑ (πρώην ΟΑΕΔ) για τον ίδιο μήνα (Μάρτιος 2026). Η συντριπτική πλειονότητα των ανέργων είναι γυναίκες. Οι άνεργοι άνδρες ανέρχονται σε 301.973 (ποσοστό 35,1%) και οι γυναίκες ανέρχονται σε 589.268 (ποσοστό 64,9%).
Επίσης:
α. Οι εργαζόμενες μητέρες έχουν τα μεγαλύτερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρώπη
β. γυναίκες συνταξιούχοι λαμβάνουν χαμηλότερη σύνταξη από τους άντρες συνταξιούχους (20,5% χαμηλότερες οι συντάξεις γήρατος, 17,82% οι συντάξεις αναπηρίας)
γ. Στο 25% η συμμετοχή των γυναικών σε θέσεις ευθύνης στις ιδιωτικές επιχειρήσεις έναντι 75% των αντρών
δ. Χωρίς οικογενειακά επιδόματα οι νέες εργαζόμενες μητέρες στον ιδιωτικό τομέα από το 2012 μέχρι και σήμερα
Συνεπώς, οι πολιτικές (κυρίως οι μνημονιακές) κατά της εργαζόμενης μητέρας και της οικογένειας όξυναν το δημογραφικό τα τελευταία χρόνια.
Οι 8 βασικές αιτίες
Οι βασικοί λόγοι που οδήγησαν δραματικά στον αριθμό των γεννήσεων, σύμφωνα με στοιχεία, είναι οι εξής:
1-Η μεταβατική κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων την περίοδο 2015-2022 και η οριστική κατάργησή τους από 1-1-2023 για όλες τις γυναίκες.
2-Η κατάργηση ή η δραστική μείωση των περισσότερων οικογενειακών παροχών, για εργαζόμενους και συνταξιούχους.
3-Η μείωση ή το «πάγωμα» των μισθών, κυρίως η μείωση του κατώτατου μισθού και η θέσπιση του «υπο-κατώτατου» για τους νέους κάτω των 25 ετών, που ίσχυσε για πολλά χρόνια (2012-2019).
4-Η κατάργηση ή η μείωση των τριτεκνικών και πολυτεκνικών επιδομάτων με τη θέσπιση αυστηρών περιουσιακών και εισοδηματικών κριτηρίων.
5-Η μειωμένη προστασία των νέων εργαζομένων γυναικών.
6-Το περιορισμένο και υπό όρους πλαίσιο χορήγησης γονικών αδειών.
7-Η κατάργηση με τον ν. 4093/2012 της ισόβιας σύνταξης πολύτεκνης μητέρας και τέλος.
8-Η σύμφωνη γνώμη της δικαστικής εξουσίας για την κατάργηση των ευνοϊκών ορίων συνταξιοδότησης για γυναίκες και άνδρες, καθώς και των δικαιωμάτων πολύτεκνων γυναικών, όπως η υπ’αριθ. 719/2018 απόφαση του ΣτΕ, που δέχθηκε ως συνταγματική την κατάργηση με τον ν. 4093/2012 της ισόβιας σύνταξης της πολύτεκνης μητέρας ύψους 102 ευρώ τον μήνα.
Σε κάθε περίπτωση, μπορεί να μιλάμε για ισότητα, αλλά τα στερεότυπα παραμένουν στην Ελλάδα, λειτουργώντας σαν ‘βαρίδια’ για τις γυναίκες στον εργασιακό τομέα και μάλιστα, για τις εργαζόμενες μητέρες.
«Χρειάζεται ένα Εθνικό σχέδιο για μόνιμη και γενναία στήριξη της εργαζόμενης μητέρας και όλων των γυναικών στην εργασία και την κοινωνία. Υπάρχουν μέτρα που θα αποτρέψουν την περαιτέρω πληθυσμιακή κατάρρευση αλλά και να βελτιώσουν την θέση της γυναίκας στην εργασία. Πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία και η πολιτική.
Να αλλάξουν οι νομοθεσίες και να βλέπουν ίσα τα κοινωνικά δικαιώματα. Οι οικογένειες, τα πανεπιστήμια και τα σχολεία να δίνουν έμφαση και στην εξίσωση σε όλα τα ζητήματα ανδρών και γυναικών.
Συνεπώς, έχει να κάνει με την κουλτούρα, με την νοοτροπία στα σχολεία, στην οικογένεια, στην επιχείρηση, στις υπηρεσίες, στην πολιτική, στην οικονομία, στην κοινωνία….» υπογράμμισε ο κ. Μητρόπουλος.
