ΑΠΘ: Εργασιακή εξουθένωση πλήττει τους γιατρούς του ΕΣΥ-Με σύνδρομο burnout ένας στους τέσσερις

Εποχή ανα­σφά­λειας, στρες και καθη­με­ρι­νού αγώνα για επι­βί­ωση και δια­σφά­λιση καλύ­τε­ρων συν­θη­κών. Οσο η οικο­νο­μική κρίση γιγα­ντώ­νε­ται και η σχέση εργα­ζό­με­νου – εργο­δότη απο­βαί­νει σε βάρος του πρώτου, το burnout, δηλαδή η εργα­σιακή εξου­θέ­νωση, θα γενι­κεύ­ε­ται. Τη δια­πί­στωση αυτή έκανε ο διευ­θυ­ντής της Καρ­διο­λο­γι­κής Κλι­νι­κής και πρό­ε­δρος του συλ­λό­γου εργα­ζο­μέ­νων του «Ευαγ­γε­λι­σμού» κ. Ηλίας Σιώρας μιλώ­ντας σε εκδή­λωση που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στο νοσο­κο­μείο με αφορμή την Παγκό­σμια Ημέρα της Νοση­λεύ­τριας (12 Μαΐου). Ειδικά στα δημόσια νοσο­κο­μεία η εξου­θέ­νωση γιατρών και λοιπού προ­σω­πι­κού είναι μεγάλη, αφού στα χρόνια της κρίσης εκα­το­ντά­δες υγειο­νο­μι­κοί απο­χώ­ρη­σαν και δεν αντι­κα­τα­στά­θη­καν. Την ίδια περίοδο η κίνηση στα νοσο­κο­μεία «χτύπησε κόκκινο». Και συνε­χί­ζει…

Τι δείχνει η έρευνα

Σοβαρές είναι οι επι­πτώ­σεις του burnout στην υγεία του πλη­θυ­σμού (ψυχικές παθή­σεις, καρ­διαγ­γειακά νοσή­ματα, χρήση ουσιών, έντονες οικο­γε­νεια­κές τριβές κ.τ.λ.), όπως ανέφερε ο κ. Σιώρας. Οσο πιο γρήγορα και υπεύ­θυνα ενη­με­ρω­θεί ο υγειο­νο­μι­κός και κάθε εργα­ζό­με­νος τόσο καλύ­τερα θα προ­σπα­θεί να αντι­με­τω­πί­σει και τις αιτίες.

Στοι­χεία που παρου­σί­ασε στην εκδή­λωση δεί­χνουν ότι ο ένας στους τέσ­σε­ρις για­τρούς και ένας στους τρεις ειδι­κευό­με­νους υπο­φέ­ρουν από επαγ­γελ­μα­τική εξου­θέ­νωση (burnout), σύμφωνα με έρευνα πέντε ετών που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από το Εργα­στή­ριο Υγιει­νής της Ιατρι­κής Σχολής του Αρι­στο­τε­λείου Πανε­πι­στη­μίου Θεσ­σα­λο­νί­κης και ολο­κλη­ρώ­θηκε το 2010.

Οπως δεί­χνουν τα απο­τε­λέ­σματα της έρευνας, επαγ­γελ­μα­τική εξου­θέ­νωση έχουν το 25% των ειδικών γιατρών και το 33% των ειδι­κευο­μέ­νων στα νοσο­κο­μεία, το 28% των φοι­τη­τών Ιατρι­κής, το 37% των νοση­λευ­τών, καθώς και το 35% των εργα­ζο­μέ­νων στο ΕΚΑΒ. Ειδι­κό­τερα το 35% των ειδι­κευο­μέ­νων και το 25% των νοση­λευ­τών εμφα­νί­ζουν απο­προ­σω­πο­ποί­ηση και κυνισμό που συχνά αγγίζει τα όρια της αντι­δε­ο­ντο­λο­γι­κής συμπε­ρι­φο­ράς.

Το burnout προ­κα­λεί χρήση αλκοόλ και ηρε­μι­στι­κών από για­τρούς, άσκηση βίας στα νοσο­κο­μεία, ιατρικά λάθη, παχυ­σαρ­κία, κατά­θλιψη, ψυχο­σω­μα­τι­κές παθή­σεις, καθώς και καρ­διαγ­γεια­κές παθή­σεις στους για­τρούς. Το σύν­δρομο επαγ­γελ­μα­τι­κής εξου­θέ­νω­σης πλήττει κυρίως ηλικίες 35-45 χρόνων, ανύ­πα­ντρους για­τρούς και παντρε­μέ­νες γυναί­κες, αλλά και όσους έχουν μεγα­λύ­τερο ενθου­σια­σμό για τη δουλειά τους.

Πρό­σφατη έκθεση στο περιο­δικό «Αρχεία Παθο­λο­γίας» σχετικά με την επαγ­γελ­μα­τική εξου­θέ­νωση δείχνει ότι η κατά­σταση αυτή είναι πιο συχνή μεταξύ των γιατρών παρά μεταξύ άλλων εργα­ζο­μέ­νων στις ΗΠΑ, με τα υψη­λό­τερα ποσοστά μεταξύ των οικο­γε­νεια­κών γιατρών, παθο­λό­γων, γιατρών επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών και γιατρών μονάδων.

Ο ρόλος των συν­θη­κών εργα­σίας

«Ολο και περισ­σό­τε­ρες μελέτες γίνο­νται τα τελευ­ταία χρόνια που αφορούν το σύν­δρομο της εργα­σια­κής εξου­θέ­νω­σης στους υγειο­νο­μι­κούς αλλά και σε πολλούς άλλους κλάδους εργα­ζο­μέ­νων. Στην Ελλάδα λίγες μελέτες έχουν γίνει σε περιο­ρι­σμένο αριθμό εργα­ζο­μέ­νων. Υπάρχει μια τάση να απο­δί­δε­ται η εργα­σιακή εξου­θέ­νωση στον τύπο της προ­σω­πι­κό­τη­τας και όχι στις συν­θή­κες εργα­σίας. Αυτή η αντί­ληψη συν­δυά­ζε­ται και με την παντελή έλλειψη γιατρών εργα­σίας του­λά­χι­στον σε μεγά­λους εργα­σια­κούς χώρους. Η ανάγκη σε για­τρούς εργα­σίας στην Ελλάδα ξεπερνά τις 2.000, ενώ αυτή τη στιγμή μόλις ξεπερ­νούν τους 100, ενώ οι θέσεις ειδι­κευο­μέ­νων είναι περίπου 50» τόνισε ο κ. Σιώρας.

Οπως είπε, ο κλάδος που πλήτ­τε­ται περισ­σό­τερο είναι αυτός των υγειο­νο­μι­κών και ειδι­κό­τερα: ειδι­κευό­με­νοι γιατροί, νοση­λευ­τές ΜΕΘ και επει­γό­ντων περι­στα­τι­κών, οικο­γε­νεια­κοί γιατροί, προ­σω­πικό του ΕΚΑΒ και νοση­λευ­τές απλών νοση­λευ­τι­κών τμη­μά­των. Προ­φα­νώς, όπως σημεί­ωσε, χει­ρό­τερη είναι η κατά­σταση στον ιδιω­τικό τομέα υγείας, όπου η εντα­τι­κο­ποί­ηση της εργα­σίας είναι μεγα­λύ­τερη.

Το ΒΗΜΑ