«Τι μας θέλουν, ξενοδόχους ή πορτιέρηδες στο Αιγαίο;»

Γεμάτο μετα­νά­στες φτάνει το σκάφος του Λιμε­νι­κού στο λιμάνι νησιού του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου. Το θέαμα δεν προ­κα­λεί πια εντύ­πωση στους κατοί­κους – είναι πλέον καθη­με­ρινό. Κατά δεκάδες μετα­φέ­ρο­νται πλέον άνδρες, γυναί­κες και παιδιά, στην πλειο­ψη­φία τους πρό­σφυ­γες από τη Συρία. Τη Μεγάλη Δευτέρα εξάλλου επτά μετα­νά­στες έχασαν τη ζωή τους επι­χει­ρώ­ντας να περά­σουν από τα τουρ­κικά παράλια προς τη Σύμη.

Οι αριθμοί είναι αδιά­ψευ­στος μάρ­τυ­ρας όσων βλέπουν τα μάτια τους ή ακούν για επι­χει­ρή­σεις διά­σω­σης μεσο­πέ­λαγα, με ανθρώ­πι­νες ψυχές να κιν­δυ­νεύ­ουν αφού πρώτα ήταν στοι­βαγ­μέ­νες σε ένα πλοιά­ριο που θα τους περ­νούσε «απέ­να­ντι»… Μέρα με τη μέρα, μήνα με τον μήνα συνήθως παρα­τη­ρεί­ται αύξηση, με γεω­με­τρι­κούς ρυθμούς αν συγκρί­νει κανείς τα στοι­χεία με την περσινή χρονιά. Ενδει­κτικά το πρώτο τρίμηνο του 2015 το Λιμε­νικό συνέ­λαβε 1.472 μετα­νά­στες τον Ιανουά­ριο, 2.480 τον Φεβρουά­ριο και 6.493 τον Μάρτιο.

«Η κατά­σταση εδώ είναι δρα­μα­τική και στην Αθήνα συζη­τούν, κάνουν δια­πι­στώ­σεις. Αλλά εμείς καθη­με­ρινά είμαστε στη θάλασσα υπό δυσμε­νείς συν­θή­κες. Μέρα-νύχτα κάνουμε περι­πο­λία. Το βράδυ τούς βρί­σκουμε στη θάλασσα, το πρωί τους βρί­σκουμε και στη στεριά. Εχουμε ξεχάσει τι σημαί­νει η λέξη ξεκού­ραση» λέει στο «Βήμα» λιμε­νι­κός που υπη­ρε­τεί στο Αιγαίο. «Δεν μας ενδια­φέ­ρει ποιος κυβερνά. Θέλουμε επι­τέ­λους να δια­μορ­φω­θεί μια σταθερή πολι­τική για τους μετα­νά­στες. Τι ζητούν από εμάς; Να μας το πουν με σαφή­νεια. Κανείς δεν μας έχει πει τι ακριβώς να κάνουμε. Να είμαστε “ξενο­δό­χοι” και απλώς να τους προ­ω­θούμε στην Αθήνα, να είμαστε απλώς “πορ­τιέ­ρη­δες” στο Αιγαίο, τι ακριβώς;».

Φράχτες και «φιλο­ξε­νία»

Οι εστίες σύγκρου­σης στη Μέση Ανατολή έχουν πολ­λα­πλα­σια­στεί. Οικο­γέ­νειες ολό­κλη­ρες ξερι­ζώ­νο­νται από τις πολε­μι­κές συγκρού­σεις. Αλλοι φεύγουν για να γλι­τώ­σουν από συν­θή­κες κατα­πί­ε­σης ή από την κατά­σταση ανέ­χειας και ορα­μα­τί­ζο­νται στη Δύση τη Γη της Επαγ­γε­λίας. Οι ροές μετα­να­στών και προ­σφύ­γων από την Ανατολή προς τη Δύση αυξά­νο­νται αδιά­κοπα, όπως και από Νότο προς Βορρά για όσους προ­έρ­χο­νται από την Αφρική, όπου νέες εμφύ­λιες συγκρού­σεις έχουν προ­στε­θεί στα «παγιω­μένα» μέτωπα πολέμου.

Ενδει­κτική εικόνα της δια­μορ­φω­θεί­σας κατά­στα­σης στην Κω, όπου πλέον αδυ­να­τούν να βρουν χώρους για να φιλο­ξε­νή­σουν προ­σω­ρινά μετα­νά­στες. Μάλιστα, κατα­γρά­φη­καν και μικρο­ε­πει­σό­δια μεταξύ τους ενώ έψαχναν μια γωνιά να ξαπο­στά­σουν. Το μπαλ­κόνι του ΑΤ Σύμης στην είσοδο του λιμα­νιού έχει γίνει και πάλι «κέντρο φιλο­ξε­νίας» ενώ δύσκολη είναι η κατά­σταση και στη Λέρο. Από τότε που εγκα­τα­στά­θηκε ο φράχτης στον Εβρο, όπως εκτι­μούν ειδικοί στα ζητή­ματα ασφα­λείας, οι αριθμοί των μετα­να­στών που εντο­πί­ζο­νται στο Αιγαίο αυξή­θη­καν δρα­μα­τικά και ανα­μέ­νε­ται να μεγα­λώ­σουν ακόμη περισ­σό­τερο, καθώς η Βουλ­γα­ρία σηκώνει και εκείνη τον δικό της φράχτη στα σύνορά της με την Τουρκία για να απο­κό­ψει τη ροή των μετα­να­στών – και υπό τον φόβο των τζι­χα­ντι­στών.

Οπως λένε συν­δι­κα­λι­στι­κοί εκπρό­σω­ποι του Λιμε­νι­κού, «σπάνια δεχό­μα­στε τόσο αυξη­μέ­νες πιέσεις στο Αιγαίο και μας απο­γοη­τεύει που δεν γίνο­νται κινή­σεις από καμία πλευρά για άμεσες λύσεις». Γιατί συμ­βαί­νει αυτό; Απά­ντηση σαφής δεν υπάρχει, παρά μόνο εκτι­μή­σεις. Σύμφωνα με μια εκτί­μηση, «ενδε­χο­μέ­νως οι δια­κι­νη­τές θεωρούν πως με τη νέα κυβέρ­νηση που αντι­με­τω­πί­ζει δια­φο­ρε­τικά τους μετα­νά­στες πλέον άνοιξαν οι “πόρτες” προς την Ελλάδα, αλλά όπως δια­πι­στώ­νουν, δεν είμαστε ξέφραγο αμπέλι».

Τη Μεγάλη Τρίτη, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, στο ΓΕΕΘΑ έγινε σύσκεψη σε επίπεδο αρχηγών με τη συμ­με­τοχή εκπρο­σώ­πων της ΕΛ.ΑΣ., του Λιμε­νι­κού και των Ενόπλων Δυνά­μεων όπου για πολ­λο­στή φορά συζη­τή­θηκε το πλαίσιο της συνερ­γα­σίας και του συντο­νι­σμού των υπη­ρε­σιών για την αντι­με­τώ­πιση των μετα­να­στών, χωρίς ωστόσο να ληφθούν συγκε­κρι­μέ­νες απο­φά­σεις προς άμεση υλο­ποί­ηση.

Στους δια­δρό­μους του αρχη­γείου του Λιμε­νι­κού στην Ακτή Βασι­λειάδη ουκ ολίγοι εκφρά­ζουν τη δυσα­ρέ­σκεια και παράλ­ληλα την απορία τους γιατί δεν γίνο­νται δια­βή­ματα προς την τουρ­κική πλευρά καθώς δια­πι­στώ­νε­ται ότι όσα δια­μεί­βο­νται στις συνα­ντή­σεις κυρίως σε επίπεδο αρχηγών των δύο ακτο­φυ­λα­κών μένουν στα χαρτιά κυρίως για την πλευρά των γει­τό­νων. Και μέσα σε όλα, αρμόδια στελέχη του ΛΣ να ζητούν από τον ευρω­παϊκό οργα­νι­σμό Frontex να δει με περισ­σό­τερη προσοχή το ζήτημα και να σταλούν ενι­σχύ­σεις σε προ­σω­πικό και μέσα.

Η ελπίδα και το κέρδος

Η νέα κυβέρ­νηση προ­σπα­θεί, όπως έχει ακου­στεί από χείλη επί­ση­μων παρα­γό­ντων, να αντι­με­τω­πί­σει με σεβασμό στα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα αλλά και παράλ­ληλα αυστηρή φύλαξη των θαλασ­σίων ελλη­νο­τουρ­κι­κών συνόρων τα διαρκώς αυξα­νό­μενα κύματα των μετα­να­στών. Δεν είναι και λίγοι ωστόσο όσοι κατη­γο­ρούν τη νέα κυβέρ­νηση ότι ουσια­στικά δεν έχει συγκε­κρι­μένη μετα­να­στευ­τική πολι­τική τη στιγμή που ανα­μέ­νε­ται «τσου­νάμι» μετα­να­στών καθώς έχουν βελ­τιω­θεί οι και­ρι­κές συν­θή­κες και ενώ βρι­σκό­μα­στε στις παρα­μο­νές της φετινής καλο­και­ρι­νής – του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Οι μετα­νά­στες στην πλειο­νό­τητά τους προ­σπα­θούν καθη­με­ρινά να περά­σουν στην Ελλάδα ανα­ζη­τώ­ντας ακο­λού­θως τρόπο να κατευ­θυν­θούν προς την Ιταλία και από εκεί στις χώρες της επαγ­γε­λίας που ονει­ρεύ­ο­νται στην Κεντρική και τη Δυτική Ευρώπη. Πριν από μερικές ημέρες η ΕΛ.ΑΣ. εξάρ­θρωσε δύο σπείρες που δρα­στη­ριο­ποιού­νταν στην παρά­νομη δια­κί­νηση μετα­να­στών. Τα κυκλώ­ματα έχουν στραφεί προς αυτήν, την οποία θεωρούν πλέον επι­κερδή. Με βάση μαρ­τυ­ρίες τους, οι μετα­νά­στες πλη­ρώ­νουν ποσά περί τις 3.000 – 6.000 ευρώ το κεφάλι – το κόστος για το σύνολο του ταξι­διού τους εξαρ­τά­ται από τη χώρα προ­έ­λευ­σής τους.

Οσο για το πώς δρουν, οι δια­κι­νη­τές, όπως έχει δια­πι­στω­θεί, χρη­σι­μο­ποιούν ξανά κατά κύριο λόγο φου­σκωτά σκάφη τα οποία σκί­ζο­νται πιο εύκολα και έτσι ρίχνουν στη θάλασσα τους δια­κι­νού­με­νους μετα­νά­στες ώστε να γίνει επι­χεί­ρηση έρευνας-διάσωσης.

Το ΒΗΜΑ