Σχέδιο επί χάρτου για τα αδέσποτα της Ρόδου: Επικοινωνιακά πυροτεχνήματα χωρίς ουσία

Η δια­χεί­ριση των αδέ­σπο­των ζώων απο­τε­λεί ανέ­κα­θεν έναν από τους πλέον αδιά­ψευ­στους δείκτες πολι­τι­σμού μιας τοπικής κοι­νω­νίας. Για την Ρόδο, έναν διεθνή του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό πρώτης γραμμής, το ζήτημα αυτό ξεπερνά τα όρια της ηθικής υπο­χρέ­ω­σης: συν­δέ­ε­ται άμεσα με τη δημόσια υγεία, την κοι­νω­νία αλλά και τη εικόνα του νησιού προς τα έξω. Ωστόσο, το πολυ­δια­φη­μι­σμένο Επι­χει­ρη­σιακό Πρό­γραμμα Δια­χεί­ρι­σης Αδέ­σπο­των Ζώων Συντρο­φιάς, το οποίο εγκρί­θηκε πρό­σφατα από το δημο­τικό συμ­βού­λιο Ρόδου, απο­δει­κνύ­ε­ται κατώ­τερο των περι­στά­σεων και ανε­δα­φικό.   Πίσω από τους τίτλους, τις επι­κοι­νω­νια­κές εξαγ­γε­λίες και έναν προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό ύψους 566.019 ευρώ, απο­κα­λύ­πτε­ται μία πρόταση που με προ­χει­ρό­τητα. Αντί για μια συνε­κτική, εφαρ­μό­σιμη στρα­τη­γική,  προ­σαρ­μο­σμένη στη νησιω­τική πραγ­μα­τι­κό­τητα, η δημο­τική αρχή παρου­σί­ασε ένα συνον­θύ­λευμα γενι­κο­τή­των, μετα­τρέ­πο­ντας ένα κρίσιμο πρό­βλημα σε άσκηση εντυ­πώ­σεων.

Το «copy-paste» από την ηπει­ρω­τική Ελλάδα και η αποκοπή από την πραγ­μα­τι­κό­τητα

Το πρώτο σοβαρό πλήγμα στην αξιο­πι­στία του σχε­δια­σμού εντο­πί­ζε­ται στην ίδια την πηγή της έμπνευ­σής του. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, για τη σύνταξη του προ­γράμ­μα­τος αξιο­ποι­ή­θη­καν επι­χει­ρη­σιακά σχέδια από δήμους όπως το Βελ­βε­ντό και η Ορε­στιάδα.

Η επιλογή αυτή γεννά εύλογα ερω­τή­ματα. Πώς είναι δυνατόν ένα μεγάλο νησί με έντονη του­ρι­στική επο­χι­κό­τητα και χαρα­κτήρα, εκτε­τα­μέ­νες απο­στά­σεις και χιλιά­δες αδέ­σποτα ζώα στις πόλεις και τα χωριά να αντι­με­τω­πί­ζε­ται με μεθό­δους που αφορούν ηπει­ρω­τι­κές, αγρο­τι­κές περιο­χές της Βόρειας Ελλάδας; Η προ­χει­ρό­τητα απο­τυ­πώ­νε­ται ακόμη και στην ορο­λο­γία. Το κείμενο ανα­φέ­ρε­ται σε «διά­σπαση και έλεγχο αγελών», παρα­πέ­μπο­ντας σε αγέλες ποι­με­νι­κών σκύλων της υπαί­θρου. Στη Ρόδο, το μείζον ζήτημα εντο­πί­ζε­ται στις αποι­κίες των γατών και στα εγκα­τα­λε­λειμ­μένα ζώα συντρο­φιάς ή κυνη­γό­σκυλα τα οποία εντο­πί­ζο­νται σε συγκε­κρι­μέ­νες περιο­χές. Η αντι­γραφή ξένων μοντέ­λων μαρτυρά έλλειψη επι­τό­πιας έρευνας και (προ­φα­νώς) άγνοια για τα πραγ­μα­τικά δεδο­μένα και τις ανάγκες του νησιού.

Τα μαθη­μα­τικά παρά­δοξα του προ­γράμ­μα­τος

Οι εκτι­μή­σεις του Δήμου Ρόδου για τον πλη­θυ­σμό των αδέ­σπο­των, μαρ­τυ­ρούν έλλειψη αντί­λη­ψης. Σύμφωνα με την επίσημη εισή­γηση, στο νησί υπάρ­χουν περίπου 150 μη κατα­γε­γραμ­μένα αδέ­σποτα σκυλιά (πέραν των περίπου 450 που φιλο­ξε­νού­νται στο δημο­τικό κυνο­κο­μείο) και μόλις… 3.000 αδέ­σπο­τες γάτες. Τα στοι­χεία αυτά δεν αντέ­χουν σε καμία λογική και επι­στη­μο­νική ανάλυση: Αυθαί­ρετη υπο­ε­κτί­μηση: Με βάση συγκρι­τικά δεδο­μένα από άλλα νησιά και επι­στη­μο­νι­κές πλη­θυ­σμια­κές ανα­γω­γές, ο αριθμός των 3.000 γατών αντι­στοι­χεί ενδε­χο­μέ­νως σε λίγες μόνο γει­το­νιές της πόλης της Ρόδου και όχι σε ολό­κληρο το νησί.

Αυτο­α­ναι­ρού­με­νοι ισχυ­ρι­σμοί: Το ίδιο το πρό­γραμμα ανα­φέ­ρει ότι τη διετία 2024-2025 πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν 2.542 στει­ρώ­σεις γατών. Εάν ο συνο­λι­κός πλη­θυ­σμός ήταν όντως 3.000, τότε το πρό­βλημα θα είχε ουσια­στικά…. εξα­λει­φθεί (!) Η καθη­με­ρινή εικόνα με ανε­ξέ­λεγ­κτες γεν­νή­σεις σε γει­το­νιές (και όχι μόνον) απο­δει­κνύει ακριβώς το αντί­θετο.

Απουσία μεθο­δο­λο­γίας: Δεν παρου­σιά­στηκε καμία έρευνα πεδίου ή επι­στη­μο­νική κατα­γραφή που να δικαιο­λο­γεί τα συγκε­κρι­μένα νούμερα, απο­κα­λύ­πτο­ντας έναν σχε­δια­σμό πολύ πρό­χειρο.

Υπο­δο­μές «φαντά­σματα» και οικειο­ποί­ηση του μόχθου των εθε­λο­ντών

Ιδιαί­τερη αμη­χα­νία προ­κα­λεί ο ισχυ­ρι­σμός του Δήμου για την ύπαρξη 50 αυτο­μα­το­ποι­η­μέ­νων σταθμών σίτισης και ποτί­σμα­τος, καθώς και δικτύου κατα­φυ­γίων σε περιο­χές όπως το Μαν­δράκι, οι Καλυ­θιές, το Παρα­δείσι, η Λαχανιά και η Σάλακος. Όσοι δρα­στη­ριο­ποιού­νται καθη­με­ρινά στο πεδίο ανα­ζη­τούν αυτές τις υπο­δο­μές. Οι εθε­λο­ντές σε όλο το νησί και η φιλο­ζω­ϊκή κοι­νό­τητα, γνω­ρί­ζουν καλά ότι τα περισ­σό­τερα σπι­τά­κια και οι ταΐ­στρες έχουν τοπο­θε­τη­θεί με προ­σω­πικά τους έξοδα ή άλλες πρω­το­βου­λίες.

Η δημο­τική αρχή εμφα­νί­ζε­ται να οικειο­ποιεί­ται το έργο τρίτων:

1.    Στει­ρώ­σεις: Οι χιλιά­δες επεμ­βά­σεις πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν κυρίως χάρη στην οργά­νωση Flying Cats και σε εθε­λο­ντές κτη­νιά­τρους.

2.    Φρο­ντίδα και περι­συλ­λογή: Η καθη­με­ρινή σίτιση, οι δια­σώ­σεις και η μετα­φορά ζώων στη­ρί­ζο­νται απο­κλει­στικά στην προ­σω­πική παρέμ­βαση των εθε­λο­ντών (πιστο­ποι­η­μέ­νων και μη).

3.    Υπο­στε­λέ­χωση: Ο Δήμος δια­θέ­τει μόλις μία μόνιμη κτη­νί­α­τρο, γεγονός που καθιστά ανέ­φι­κτη την ουσια­στική υλο­ποί­ηση των φιλό­δο­ξων εξαγ­γε­λιών χωρίς εξω­τε­ρική βοήθεια.

Το ερώτημα παρα­μέ­νει χωρίς καμία επίσημη απά­ντηση μέχρι και σήμερα: Από τα 566.019 ευρώ του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, ποιο ακριβώς ποσό κατευ­θύ­νε­ται σε νέες στει­ρώ­σεις, ποιο σε ιατρο­φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη και ποιο σε διοι­κη­τι­κές ή άλλες δαπάνες;

Το «Γαλάζιο Πατούσι» και η επι­κοι­νω­νιακή υπο­βάθ­μιση του προ­βλή­μα­τος

Απο­κο­ρύ­φωμα της επι­κοι­νω­νια­κής τακτι­κής απο­τε­λεί η παρου­σί­αση του προ­γράμ­μα­τος «Γαλάζιο Πατούσι». Η ιδέα της απο­νο­μής πιστο­ποί­η­σης σε ξενο­δο­χεία και επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης που είναι φιλικές προς τα ζώα πλα­σά­ρε­ται ως η «κορυ­φαία και­νο­το­μία» του σχε­δια­σμού. Όπως έχουν επι­ση­μά­νει κατ επα­νά­ληψη εκπρό­σω­ποι της φιλο­ζω­ι­κής και άλλων οργα­νώ­σεων, η επι­βρά­βευση της επι­χει­ρη­μα­τι­κής ευαι­σθη­σίας είναι θεμιτή, αλλά δεν μπορεί να προ­βάλ­λε­ται ως η κεντρική λύση σε ένα χρόνιο κοι­νω­νικό πρό­βλημα. Η επι­νό­ηση τίτλων και σημάτων πιστο­ποί­η­σης θυμίζει περισ­σό­τερο έκθεση ιδεών παρά ώριμο επι­χει­ρη­σιακό σχέδιο.

Ώρα για πράξεις, όχι για σχέδια επί χάρτου

Η Ρόδος δεν έχει ανάγκη από άλλα ευχο­λό­για. Το ζήτημα με τα αδέ­σποτα ζώα συντρο­φιάς παρα­μέ­νει ανοιχτό, χωρίς ουσια­στι­κές προ­τά­σεις για λύσεις. Για να υπάρξει πραγ­μα­τική αλλαγή, απαι­τού­νται:

Άμεση, ρεα­λι­στική και επι­στη­μο­νική κατα­γραφή των πλη­θυ­σμών των ζώων.

Πλήρης δια­φά­νεια στην κατα­νομή των 566.000 ευρώ, με έμφαση στις μαζικές στει­ρώ­σεις.

Ουσια­στική στε­λέ­χωση των δημο­τι­κών κτη­νια­τρι­κών υπη­ρε­σιών με μόνιμο προ­σω­πικό.

Αυστη­ροί έλεγχοι για τα δεσπο­ζό­μενα ζώα και κυρίως για τα κυνη­γό­σκυλα στις ορεινές περιο­χές.

Ειλι­κρι­νής συνερ­γα­σία και έμπρα­κτη στήριξη στους εθε­λο­ντές που σηκώ­νουν το βάρος στο πεδίο.

Οποια­δή­ποτε άλλη προ­σέγ­γιση απλώς ανα­κυ­κλώ­νει το πρό­βλημα, χωρίς να δίδο­νται ουσια­στι­κές απα­ντή­σεις με πλήρη στοι­χεία για την πραγ­μα­τική κατά­σταση και αριθ­μούς των αδέ­σπο­των ενώ, αφήνει στην τύχη τους, όλους τους πολίτες που εθε­λο­ντικά δίνουν την μάχη, καθη­με­ρινά για να βοη­θή­σουν τα ανυ­πε­ρά­σπι­στα πλά­σματα στο νησί μας.