Ε. Καλαμπουκίδου: «Για να ανέβει το επίπεδο των τουριστών μας και να έχουμε απαιτήσεις, θα πρέπει πρώτα να ανέβει το δικό μας επίπεδο»

Κυρία Καλα­μπου­κί­δου, πόσο νευ­ραλ­γική είναι η θέση του ξεναγού; Ανα­γνω­ρί­ζε­ται πραγ­μα­τικά ό ρόλος του επαγ­γελ­μα­τία ξεναγού στην Ελλάδα, όπως σε άλλες Ευρω­παϊ­κές χώρες που τιμούν τους ξενα­γούς δημο­σίως;

Ο επαγ­γελ­μα­τίας ξεναγός χαρα­κτη­ρί­ζε­ται εδώ και δεκα­ε­τίες ως ο «πρε­σβευ­τής μιας χώρας» προς τους επι­σκέ­πτες της, επειδή είναι το άτομο που έρχεται σε απευ­θείας επαφή – συχνά σε πολυ­ή­με­ρες εκδρο­μές – με τον του­ρί­στα, είτε αυτός βρί­σκε­ται σε γκρουπ, είτε μεμο­νω­μένα και ταξι­δεύει σε μια χώρα για διά­φο­ρους λόγους, όπως για αναψυχή, επαγ­γελ­μα­τικό ταξίδι, σχολική εκδρομή, συνέ­δριο, fam trip ή με οποιον­δή­ποτε άλλο σκοπό. Ο ξεναγός είναι αυτός που θα παρου­σιά­σει και θα ερμη­νεύ­σει μια χώρα στον ταξι­διώτη, τον πολι­τι­σμό, την φύση, τα ήθη και έθιμα, τη σύγ­χρονη ζωή της. Αυτός που θα κάνει αξέ­χα­στη μια εμπει­ρία για τον επι­σκέ­πτη μας.

Λυπάμαι που το λέω, αλλά τα τελευ­ταία 10 περίπου χρόνια το ελλη­νικό κράτος όχι μόνο δεν επέν­δυσε στο κεφά­λαιο που λέγεται «επαγ­γελ­μα­τίας πιστο­ποι­η­μέ­νος και σωστά εκπαι­δευ­μέ­νος ξεναγός» αλλά – μέσω κατα­στρο­φι­κής νομο­θε­σίας, αδρά­νειας και αδια­φο­ρίας – έκανε ό,τι μπο­ρούσε για να μας εξα­φα­νί­σει ως επάγ­γελμα. Βλέ­πουμε σε άλλες χώρες η προ­σφορά των ξεναγών που προ­σφέ­ρουν στον κλάδο, στον εκσυγ­χρο­νι­σμό της εκπαί­δευ­σης του ξεναγού και στην προβολή ενός προ­ο­ρι­σμού να ανα­γνω­ρί­ζε­ται δημο­σίως με τιμη­τι­κές δια­κρί­σεις. Στην Μεγάλη Βρε­τα­νία οι πρώην πρό­ε­δροι της Ευρω­παϊ­κής και της Παγκό­σμιας Σωμα­τείων Ομο­σπον­δίας Ξεναγών τιμή­θη­καν με το μετάλ­λιο Order of the British Empire και Member of the British Empire από την ίδια την βασί­λισσα, όπως επίσης τιμή­θη­καν στην Ιρλαν­δία από τον πρω­θυ­πουργό της χώρας για την προ­σφορά τους στην του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία και στην εκπαί­δευση του ξεναγού.

Στην Ελλάδα όμως έχει απα­ξιω­θεί τελείως το επάγ­γελμα που εμείς θεω­ρούμε λει­τούρ­γημα για τη χώρα. Δεν περι­μέ­νουμε τιμές και δια­κρί­σεις. Τήρηση των νόμων και των αυτο­νό­η­των από τις αρμό­διες αρχές ζητούμε μόνον.

Η επα­να­λει­τουρ­γία της Σχολής Ξεναγών της Αθήνας ήταν πάντα ένα από τα βασικά αιτή­ματα της ΠΟΞΕΝ που σήμερα γίνεται πραγ­μα­τι­κό­τητα. Πώς βλέπετε τελικά αυτή την απόφαση του Υπουρ­γείου;

Η ΠΟΞΕΝ πάντοτε ζητούσε από όλες τις κυβερ­νή­σεις την ανελ­λιπή λει­τουρ­γία των Σχολών Ξεναγών σε διά­φο­ρες περιο­χές της χώρας. Παρα­κο­λου­θούμε στενά την εκπαί­δευσή μας, γιατί μας ενδια­φέ­ρει να συνε­χί­σει να υπάρχει υψηλή ποιό­τητα και άριστοι επαγ­γελ­μα­τίες ξεναγοί στην Ελλάδα, αφού είμαστε πρότυπο για άλλες χώρες.

Χωρίς αμφι­βο­λία είναι πολύ σημα­ντικό το βήμα της επα­να­λει­τουρ­γίας της Σχολής Ξεναγών της Αθήνας από την Υπουργό Του­ρι­σμού, Έλενα Κου­ντουρά, η οποία είχε δεσμευ­τεί δημόσια γι’ αυτό από την αρχή της ανά­λη­ψης των καθη­κό­ντων της.

Οι Σχολές Ξεναγών είναι (δεν θέλω να πω «ήταν», αλλά ο χρόνος θα δείξει) ένα δια­μά­ντι της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης για τη χώρα μας, με επι­βρά­βευση από τον CEDEFOP στο παρελ­θόν για την άρτια προ­ε­τοι­μα­σία που προ­σφέ­ρουν στον μελ­λο­ντικό ξεναγό της Ελλάδας. Αυτό μπορεί να σας το δια­βε­βαιώ­σει όποιος απο­φοί­τησε από τις σχολές αυτές, που ο CEDEFOP θεώρησε ως πρότυπο για εξαγωγή τεχνο­γνω­σίας σε άλλες χώρες. Η «μεταρ­ρύθ­μιση» προη­γού­με­νων κυβερ­νή­σεων, οι πολι­τι­κές απο­φά­σεις να δια­λυ­θεί ο ΟΤΕΚ (Οργα­νι­σμός Του­ρι­στι­κής Εκπαί­δευ­σης και Κατάρ­τι­σης) και να κρα­τού­νται επί 7 χρόνια κλει­στές οι σχολές ξεναγών, δηλαδή από το 2010 που απο­φοί­τη­σαν οι τελευ­ταίοι συνά­δελ­φοι, ήταν κατα­στρο­φι­κές και πρω­το­φα­νείς όχι μόνο για τον κλάδο μας, αλλά και για το σύνολο της του­ρι­στι­κής εκπαί­δευ­σης και της εικόνας της χώρας μας. Σε χώρες όπως η Γερ­μα­νία, η Ολλαν­δία, η Μεγάλη Βρε­τα­νία, όπου δεν υπήρχε καν προη­γου­μέ­νως επαγ­γελ­μα­τική εκπαί­δευση ξεναγού βλέ­πουμε όλοι μας τα 10 τελευ­ταία χρόνια να κάνουν τερά­στια βήματα προς αυτή την κατεύ­θυνση και να πιστο­ποιού­νται σιγά-σιγά οι σχολές τους σύμφωνα με το Ευρω­παϊκό πρότυπο ΕΝ15565:2008 για την εκπαί­δευση και πιστο­ποί­ηση των ξεναγών τους, τη στιγμή που εμείς κάναμε συνεχώς βήματα προς τα πίσω.

Θα πρέπει να κατα­λά­βουν οι αρμό­διοι στα Υπουρ­γεία Του­ρι­σμού και Παι­δείας ότι η εκπαί­δευση του ξεναγού είχε πάντοτε και θα πρέπει να συνε­χί­σει να έχει καθαρά επαγ­γελ­μα­τικό προ­σα­να­το­λι­σμό, με πολλές ημέρες υπο­χρε­ω­τι­κής πρα­κτι­κής άσκησης και εκπαι­δευ­τι­κές εκδρο­μές ανά τη χώρα σε μουσεία, μνημεία, αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς, μνημεία της φύσης και άσκηση σε τεχνι­κές ξενά­γη­σης.

Δεν είναι απλά οι ακα­δη­μαϊ­κές θεω­ρη­τι­κές γνώσεις ενός ΑΕΙ ή ενός ΙΕΚ που κάνουν τον σωστό επαγ­γελ­μα­τία ξεναγό. Σήμερα πάνω από το 70% των συνα­δέλ­φων μας κάτω των 50 ετών είναι παράλ­ληλα και κάτοχοι κάθε είδους πτυχίων ΑΕΙ, μετα­πτυ­χια­κών και διδα­κτο­ρι­κών τίτλων. Όμως όλοι ανε­ξαι­ρέ­τως παρα­δέ­χο­νται ότι αν δεν είχαν απο­φοι­τή­σει από την Σχολή Ξεναγών δεν θα είχαν απο­κτή­σει τα απα­ραί­τητα εφόδια και τις δεξιό­τη­τες, ώστε να είναι σε θέση να ασκή­σουν με αυτο­πε­ποί­θηση και με τόσο μεγάλο εύρος γνώσεων το επάγ­γελμα του ξεναγού, να κρατούν το ενδια­φέ­ρον του επι­σκέ­πτη σε πολυ­ή­με­ρες εκδρο­μές ανά την Ελλάδα και να δημιουρ­γούν επα­να­λη­πτι­κούς επι­σκέ­πτες και πραγ­μα­τι­κούς φίλους για τη χώρα μας. Δεν μπορούν τα ΑΕΙ και να κάνουν την δουλειά που κάνουν οι επαγ­γελ­μα­τι­κές σχολές (vocational schools) και πιο συγκε­κρι­μένα στις ειδι­κό­τη­τες των του­ρι­στι­κών σπουδών που χρειά­ζε­ται πρα­κτική άσκηση, όσο κατα­ξιω­μέ­νους εκπαι­δευ­τι­κούς κι αν έχουν. Είναι σαν να συγκρί­νουμε ανόμοια πράγ­ματα. Κι αν επι­χει­ρή­σουν να την κάνουν, όπως ακού­γε­ται, τότε θα πρέπει να υιο­θε­τή­σουν το μοντέλο και το πρό­γραμμα σπουδών της επαγ­γελ­μα­τι­κής εκπαί­δευ­σης, με πρα­κτική άσκηση και φυσικά τα ανάλογα έξοδα στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό τους. Το τονίζω αυτό, επειδή βλέπω μια τάση από την σημε­ρινή κυβέρ­νηση να υπα­χθούν τα πάντα στο Υπ. Παι­δείας και στα ΑΕΙ με τα χιλιά­δες ως γνωστόν προ­βλή­ματα που αυτά ήδη έχουν να επι­λύ­σουν, λες και αυτό θα είναι η πανά­κεια για την εκπαί­δευση της χώρας μας. Όλες οι άλλες χώρες που έχουν επαγ­γελ­μα­τι­κές σχολές προ­φα­νώς δεν ξέρουν τι τους γίνεται!

Η ΠΟΞΕΝ, δίνει πάντα έμφαση στη χρήση και πιστο­ποί­ηση ξένων γλωσσών… Ποια η σημασία της πιστο­ποί­η­σης άριστης γνώσης ξένων γλωσσών από τους ξενα­γούς;

Η πιστο­ποί­ηση της άριστης χρήσης των ξένων γλωσσών από τον ξεναγό είναι για μας – ανά την Ευρώπη κι από όλους τους ειδι­κούς – κανόνας κοινά απο­δε­κτός, αφού η γλώσσα απο­τε­λεί το σημα­ντι­κό­τερο εργα­λείο για την άσκηση του επαγ­γέλ­μα­τός μας. Ως το 2014 και επί δεκα­ε­τίες υπήρχαν οι ειδικές εξε­τά­σεις πιστο­ποί­η­σης της ξένης γλώσσας, με έμφαση στα προ­φο­ρικά εννο­εί­ται, για την εισα­γωγή των υπο­ψή­φιων σπου­δα­στών στις σχολές ξεναγών και με βάση το 16 στα 20. Έτσι επι­λέ­γο­νταν οι καλύ­τε­ροι και μοριο­δο­τού­νταν περισ­σό­τερο οι λεγό­με­νες «σπάνιες» ξένες γλώσσες για να σπου­δά­σουν στην σχολή ξεναγών. Το ίδιο ίσχυε και για τους ήδη επαγ­γελ­μα­τίες ξενα­γούς της χώρας μας: όποιος ήθελε να προ­σθέ­σει στην άδειά άσκησης του επαγ­γέλ­μα­τος μια νέα ξένη γλώσσα, έπρεπε υπο­χρε­ω­τικά να περάσει από εξε­τά­σεις κυρίως προ­φο­ρι­κές στο αντί­στοιχο ανα­γνω­ρι­σμένο ινστι­τούτο ή της πρε­σβεία της χώρας της γλώσσας που ήθελε να ξεναγεί. Αυτή η πιστο­ποί­ηση δεν στοί­χιζε στο κράτος, γιατί ο ίδιος ο εξε­τα­ζό­με­νος κατέ­βαλε τα εξέ­τα­στρα που θα ζητούσε κάθε φορά το ινστι­τούτο ή η πρε­σβεία.

Από τη στιγμή που καταρ­γή­θηκε η σχετική διάταξη, αρκεί ένα δίπλωμα ανα­γνω­ρι­σμέ­νου ινστι­τού­του της κάθε χώρας, για να χρηστεί από το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού κάποιος ξεναγός σε μια νέα ξένη γλώσσα, ασχέτως αν δεν μπορεί να την μιλήσει καλά. Κι εγώ η ίδια έχω κάνει 4 τάξεις εντα­τικά μαθή­ματα τουρ­κι­κών σε ανα­γνω­ρι­σμένο ινστι­τούτο, αλλά δεν πήγα με το δίπλωμά μου να ζητήσω από το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού να με χρήσουν αυτό­ματα τουρ­κό­φωνη ξεναγό, γιατί δεν έχω εξα­σκή­σει την γλώσσα και ξέρω ότι δεν είμαι σε θέση να ξενα­γήσω σ’ αυτήν. Έχουμε άπειρα τέτοια παρα­δείγ­ματα. Υπο­ψή­φιοι και ήδη ξεναγοί που ενώ δεν μπο­ρού­σαν προη­γου­μέ­νως να περά­σουν τις προ­φο­ρι­κές εξε­τά­σεις για ξενα­γούς σε μια ξένη γλώσσα στα ανα­γνω­ρι­σμένα ινστι­τούτα, με το που άλλαξε η νομο­θε­σία ξαφνικά απέ­κτη­σαν άδεια να ξενα­γούν και σ’ αυτήν τη γλώσσα, προ­σκο­μί­ζο­ντας απλά ένα δίπλωμα στο Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού. Είναι σαν να γίνομαι πιστο­ποι­η­μέ­νος μεταφραστής-διερμηνέας σε μια γλώσσα μ’ ένα Proficiency κι επειδή έλυσα σωστά τις ασκή­σεις κι έγραψα μια έκθεση, για να το κατα­λά­βετε καλύ­τερα. Αυτό είναι αδια­νό­ητο.

Σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. υπάρ­χουν ειδικές εξε­τά­σεις για ξενα­γούς στις γλώσσες στα προ­φο­ρικά κυρίως. Έχουμε προ πολλού κατα­θέ­σει γι’ αυτό στοι­χεία στο Υπουρ­γείο, με σκοπό να γίνει ξανά σωστή και δίκαια για όλους η δια­δι­κα­σία εξέ­τα­σης. Φαί­νε­ται ότι προς το παρόν, δυστυ­χώς για τη χώρα και για τους του­ρί­στες μας, επι­κρά­τησε η με συνο­πτι­κές δια­δι­κα­σίες ανα­γνώ­ριση διπλω­μά­των, χωρίς καθόλου εξε­τά­σεις, ούτε καν εισα­γω­γι­κές για την φοίτηση στη Σχολή Ξεναγών για να προ­χω­ράει στα γρήγορα η πιστο­ποί­ηση και χωρίς πολύ δουλειά και ευθύνες από την πλευρά του δημο­σίου. Η Ομο­σπον­δία μας και τα σωματεία-μέλη της όμως δεν στα­μα­τούν να ζητούν την επα­να­φορά της ειδικής εξέ­τα­σης στις ξένες γλώσσες για ξενα­γούς και για υπο­ψή­φιους σπου­δα­στές από τη πρώτη στιγμή που αυτή καταρ­γή­θηκε. Και θα συνε­χί­σουμε να το ζητούμε, γιατί είναι για μας αυτο­νό­ητο να θέλουμε την υψηλή ποιό­τητα υπη­ρε­σιών ξενά­γη­σης, όταν μάλιστα δεν κοστί­ζει τίποτε στο κράτος.

Ποιος ο ρόλος της ΠΟΞΕΝ όσον αφορά στην επι­μόρ­φωση των ξεναγών;

Η ΠΟΞΕΝ έχει διορ­γα­νώ­σει από το 1999 και μετά πολλά επι­μορ­φω­τικά συνέδρια-σεμινάρια κατά τους χει­με­ρι­νούς μήνες ανά την Ελλάδα με δια­λέ­ξεις από ειδι­κούς επι­στή­μο­νες, ξενα­γούς, με εκπαι­δευ­τι­κές εκδρομές-επισκέψεις σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, πόλεις και μουσεία μας. Τα τελευ­ταία χρόνια όμως λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης και της αδυ­να­μίας των σωμα­τείων μας και πιθανών τοπικών χορηγών να μας υπο­στη­ρί­ξουν μόνον τα κατά τόπους σωματεία-μέλη μας διορ­γα­νώ­νουν ετήσια επι­μορ­φω­τικά σεμι­νά­ρια ή ημε­ρί­δες ξεναγών το χειμώνα. Στα σεμι­νά­ρια αυτά έχουν την ευκαι­ρία να ενη­με­ρω­θούν οι συνά­δελ­φοι για νέα ευρή­ματα, θεωρίες και εξε­λί­ξεις που αφορούν στην εργασία μας. Θα πρέπει να πω ότι το επάγ­γελμα του ξεναγού είναι αυτό που κατε­ξο­χήν χρειά­ζε­ται συνεχή δια βίου μάθηση. Δεν μπορεί ο ξεναγός να μένει σε όσα διδά­χθηκε κάποτε στη σχολή, αφού οι ανα­κα­λύ­ψεις που γίνο­νται κάθε χρόνο μας αφορούν άμεσα. Ακόμα και μόνος του να ερευνά και να μελε­τάει, είναι κι αυτό δια βίου μάθηση (self-study), ειδικά με την άμεση πλη­ρο­φό­ρηση που έχουμε μέσω του δια­δι­κτύου. Επίσης οι περισ­σό­τε­ρες νέες αγορές που εξε­λίσ­σο­νται στο του­ρι­σμό μας αφορούν, γιατί πλέον δεν πουλάμε μόνο θάλασσα, ήλιο και αρχαιό­τη­τες. Επι­μόρ­φωση στον τομέα «Ξεναγός και περι­βάλ­λον», με θέματα πεζο­πο­ρι­κού του­ρι­σμού, αγρο­του­ρι­σμού, παρα­τή­ρη­σης χλω­ρί­δας και πανίδας, οινο­του­ρι­σμού και γαστρο­νο­μίας, ξενα­γή­σεις σε ΑΜΕΑ και σε άτομα με μαθη­σια­κές δυσκο­λίες είναι ήδη στα ενδια­φέ­ρο­ντα των ξεναγών προς επι­μόρ­φωση και μας απα­σχο­λούν τα τελευ­ταία χρόνια.

Ένα από τα μεγάλα προ­βλή­ματα του κλάδου είναι και οι παρά­νο­μες ξενα­γή­σεις. Υπάρ­χουν πολλές σχε­τι­κές ανα­φο­ρές για τη Ρόδο χωρίς ωστόσο να αντι­με­τω­πί­ζε­ται το ζήτημα από τις αρμό­διες Αρχές. Από πού ξεκι­νάει τελικά το πρό­βλημα και με ποιο τρόπο μπορεί να αντι­με­τω­πι­στεί; Πώς μπορεί να δια­σφα­λι­στούν εν ολίγοις τα συμ­φέ­ρο­ντα του επαγ­γελ­μα­τία ξεναγού;

Το πρό­βλημα ξεκί­νησε από την κατάρ­γηση της παρά­νο­μης ξενά­γη­σης ως ποι­νι­κού αδι­κή­μα­τος από το κράτος και εντά­θηκε τα τελευ­ταία χρόνια με την έλλειψη ελέγχων από τις αρμό­διες αρχές. Προ­βλέ­πε­ται μεν από τη νομο­θε­σία επιβολή προ­στί­μου 1.000-5.000 ευρώ για ξενά­γηση από ανει­δί­κευτα άτομα, Έλληνες και αλλο­δα­πούς, δεν επι­βάλ­λε­ται όμως από το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού όπως οφείλει. Η Του­ρι­στική Αστυ­νο­μία όπως ξέρετε, είναι σχεδόν ανύ­παρ­κτη κι έχει πλήρως υπο­βαθ­μι­στεί, οι τοπικές ΠΥΤ (πρώην υπη­ρε­σίες ΕΟΤ) πετούν το μπαλάκι των ελέγχων και της επι­βο­λής προ­στί­μων στο Υπουρ­γείο, το Υπουρ­γείο λέει ότι υπάρχει κενό νόμου και δεν επι­βάλ­λει τα πρό­στιμο και εν τέλει ο νόμος δεν εφαρ­μό­ζε­ται από καμία «αν-αρμόδια» αρχή. Με την κατάρ­γηση λοιπόν του ποι­νι­κού, την έλλειψη ελέγχων και τη μη επιβολή προ­στί­μων, πλέον δεν φοβάται κανένας μην τον συλ­λά­βουν, παρά­νο­μοι διορ­γα­νω­τές τουρ, οδηγοί ταξί, βαν, free walking tours, λεω­φο­ρεία ανοι­χτού τύπου, τραι­νά­κια, ανοί­γουν μια ιστο­σε­λίδα και πουλούν ό,τι θέλουν. Οι πάντες οργιά­ζουν στο ξέφραγο αμπέλι του του­ρι­σμού της χώρας μας, αφού είσαι ό,τι δηλώ­σεις. Δεν μπο­ρούμε να μιλούμε μόνον για συμ­φέ­ρο­ντα του κλάδου των ξεναγών. Να σκε­φτούμε και την φορο­δια­φυγή, την εισφο­ρο­δια­φυγή, τα θέματα ασφα­λείας και υγείας του καταναλωτή-επισκέπτη μας, την δυσφή­μιση στην εικόνα της χώρας και εν τέλει την απώλεια θέσεων εργα­σίας που δημιουρ­γεί­ται σε ξενα­γούς, του­ρι­στικά πρα­κτο­ρεία και νόμιμες εται­ρείες μετα­φο­ράς και διορ­γά­νω­σης εκδρο­μών.

Περι­μέ­νουμε εδώ κι έναν χρόνο το περί­φημο οργα­νό­γραμμα του Υπουρ­γείου Του­ρι­σμού, που υπο­τί­θε­ται ότι θα δώσει λύση στον γόρδιο δεσμό των αρμο­διο­τή­των των διευ­θύν­σεων, τμη­μά­των και υπη­ρε­σιών του και θα καθο­ρί­σει ποιος είναι υπεύ­θυ­νος για τι. Ελπί­ζουμε όλοι μας να εκδοθεί σύντομα το πολυα­να­με­νό­μενο ΦΕΚ και κυρίως το νέο οργα­νό­γραμμα να είναι λει­τουρ­γικό. Εκτός αυτού, ζητούμε εδώ και χρόνια να επα­νέλ­θει το ποινικό αδίκημα για τις παρά­νο­μες ξενα­γή­σεις και να στε­λε­χω­θεί επαρκώς η Του­ρι­στική Αστυ­νο­μία με προ­σω­πικό και μέσα για να μπορεί να κάνει τη δουλειά της επι­τέ­λους. Δεν μπορεί να απα­σχο­λού­νται οι αστυ­νο­μι­κοί της να φυλάσ­σουν γήπεδα και υψηλά πρόσωπα, να είναι χωρίς περι­πο­λικά και μηχανές ή ανταλ­λα­κτικά για τα οχήματά τους, όταν η παρα­νο­μία σε όλους τους τομείς του του­ρι­σμού οργιά­ζει.

Ένα μεγάλο κεφά­λαιο για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό απο­τε­λούν οι αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι… Κατά πόσο αντα­πο­κρί­νο­νται οι αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι στις προσ­δο­κίες των επι­σκε­πτών και πόσο ζημιώ­νουν την του­ρι­στική εικόνα του προ­ο­ρι­σμού οι κλει­στοί αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι λόγω έλλει­ψης προ­σω­πι­κού, απερ­γίες κλπ;

Η έναρξη του θερινού ωραρίου επι­σκέ­ψεων στους περισ­σό­τε­ρους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και μουσεία μας οφείλω να πω ότι γίνεται εγκαί­ρως τα τελευ­ταία δύο χρόνια από το ΥΠΠΟΑ. Αυτό είχε ξανα­συμ­βεί μόνον το 2004, χρονιά των Ολυ­μπια­κών Αγώνων στην Αθήνα, θυμάμαι, γιατί το παρα­κο­λου­θούμε το θέμα επι­στα­μένα. Η Ελλάδα μας έχει χιλιά­δες χώρους, μνημεία και μουσεία και χρειά­ζε­ται επίσης χιλιά­δες άτομα προ­σω­πικό για να λει­τουρ­γή­σουν όλα αυτά με πλήρες ωράριο, δηλ. 8.00-20.00 στην υψηλή σεζόν. Αυτό πρέπει να παρα­δε­χτούμε ότι δεν είναι εύκολο, ειδικά σε χώρους που δέχο­νται ελά­χι­στους επι­σκέ­πτες. Δεν έχει νόημα και είναι κατά τη γνώμη μου σπατάλη κρα­τι­κών πόρων να λει­τουρ­γούν όλα τα αξιο­θέ­ατα όλη την ημέρα. Ένα σωστό βήμα ήταν η «ανε­ξαρ­τη­το­ποί­ηση» των κατά τόπου Εφοριών Αρχαιο­τή­των του ΥΠΠΟΑ που συμ­βαί­νει τελευ­ταίως, ώστε να μπορεί να κρίνει ο εκά­στοτε προϊ­στά­με­νος αν ένα μουσείο ή ένας χώρος θα ανοίξει στις 9.00 ή στις 10.00 το πρωί και αν θα κλείσει αργό­τερα, ανάλογα με την κίνηση και τα στα­τι­στικά στοι­χεία που έχει στη διάθεσή του. Συνήθως οι ξεναγοί φρο­ντί­ζουν εγκαί­ρως να επι­σκε­φθούν οι του­ρί­στες μέχρι τις 15.00 τα μέρη που ξέρουν πως κλεί­νουν νωρί­τερα και να αφήσουν για αργό­τερα ή για άλλη μέρα όσα είναι ανοιχτά όλη την ημέρα. Για να δια­μορ­φω­θεί όμως ένα πρό­γραμμα και να που­λη­θεί σωστά από τον διορ­γα­νωτή, χωρίς παρά­πονα πελατών και απρό­ο­πτα ακυ­ρώ­σεων – ειδικά όταν πρό­κει­ται για πολυ­ή­μερη εκδρομή με δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις σε δια­φο­ρε­τικά μέρη – χρειά­ζε­ται έγκαιρη ανα­κοί­νωση και σταθερή πολι­τική στα ωράρια λει­τουρ­γίας από το ΥΠΠΟΑ, γιατί τα πακέτα εκδρο­μών πωλού­νται μήνες νωρί­τερα στο εξω­τε­ρικό.

Απρό­ο­πτα, όπως απερ­γίες του προ­σω­πι­κού φύλαξης συμ­βαί­νουν, αφού όλοι οι εργα­ζό­με­νοι έχουμε το δικαί­ωμα στην απεργία και θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε επιει­κείς στο θέμα. Δημιουρ­γεί ανα­στά­τωση μεν, αλλά αντι­με­τω­πί­ζε­ται με αλλαγή του προ­γράμ­μα­τος όσο αυτό είναι εφικτό, αφού οι απερ­γίες προ­γραμ­μα­τί­ζο­νται και ανα­κοι­νώ­νο­νται εγκαί­ρως.

Ανα­κοι­νώ­σεις όμως της τελευ­ταίας στιγμής, όπως το φετινό φαι­νό­μενο να κλεί­νουν ξαφνικά αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι «λόγω καύσωνα» για την προ­στα­σία της υγείας του προ­σω­πι­κού φύλαξης και μάλιστα χωρίς καμία προη­γού­μενη επίσημη ανα­κοί­νωση στα ΜΜΕ από το ΥΠΠΟΑ ή τις Εφο­ρείες Αρχαιο­τή­των, δεν μας βρί­σκουν σύμ­φω­νους και δεν δικαιο­λο­γού­νται εύκολα στον επι­σκέ­πτη που μέχρι την προη­γού­μενη μέρα ή ακόμα και το πρωί της ίδιας μέρας της εκδρο­μής είναι σίγου­ρος ότι θα επι­σκε­φθεί την Ακρό­πολη ή τους Δελφούς. ‘Εχει συμβεί φέτος τον Ιούλιο να κλεί­σουν εντελώς αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι από τις 14.00 και για την υπό­λοιπη ημέρα, βγά­ζο­ντας απλά μια ανα­κοί­νωση στην είσοδο του χώρου (λες και ο επι­σκέ­πτης θα είναι εκεί από πριν για να την δει), επειδή έφτασε η θερ­μο­κρα­σία τους 40 βαθμούς, ενώ τον Αύγου­στο κάποιοι απο­φά­σι­σαν να κλεί­σουν με 38 βαθμούς στις 13.00-17.00 και να ξανα­νοί­ξουν αργό­τερα. Τα γκρουπ που έμειναν ξαφνικά έξω από την πόρτα στις 13.00 κοί­τα­ζαν τη θερ­μο­κρα­σία στα κινητά τους που έδει­χναν 36 και 37 βαθμούς, πράγμα φυσιο­λο­γικό για τέτοιους μήνες στην Ελλάδα. Πείτε μου εσείς, πώς να δικαιο­λο­γη­θεί ο ξεναγός ή ο του­ρι­στι­κός πρά­κτο­ρας εκείνη τη στιγμή που απροει­δο­ποί­ητα κάποιοι του­ρί­στες «έφαγαν πόρτα» χωρίς λόγο;

Άλλο πρό­βλημα που έχει προ­κύ­ψει από πέρυσι το φθι­νό­πωρο και εντά­θηκε φέτος άνευ προη­γου­μέ­νου είναι οι τερά­στιες ουρές ανα­μο­νής στην Ακρό­πολη, που συχνά φτάνουν μέχρι κάτω στον πεζό­δρομο της Διο­νυ­σίου Αρε­ο­πα­γί­του. Αυξή­θη­καν τόσο οι επι­σκέ­πτες μας, θα πείτε; Όχι. Οι λόγοι είναι διά­φο­ροι:

δεν έχει λει­τουρ­γή­σει σε κανέναν αρχαιο­λο­γικό χώρο ή μουσείο το περί­φημο ηλε­κτρο­νικό εισι­τή­ριο για κρα­τή­σεις και έκδοση μέσω δια­δι­κτύου, 2) δεν λει­τούρ­γη­σαν ποτέ οι αυτό­μα­τοι πωλητές εισι­τη­ρίων στην είσοδο που αγο­ρά­στη­καν πριν από χρόνια, 3) δεν λει­τούρ­γη­σαν ποτέ σωστά τα μηχα­νή­ματα σκα­να­ρί­σμα­τος εισι­τη­ρίων στις εισό­δους όλων των σημα­ντι­κών χώρων και μου­σείων που εδώ και χρόνια έχουν πρό­βλημα με την πολύ ζέστη, το πολύ κρύο και γενικώς μπλο­κά­ρουν με το παρα­μι­κρό, 4) τα ταμεία για την έκδοση εισι­τη­ρίων στην Ακρό­πολη είναι ελά­χι­στα μπροστά στον όγκο των επι­σκε­πτών ειδικά τα πρωινά, 5) οι επι­σκέ­πτες φτά­νο­ντας στο ταμείο μετά από πολύωρη αναμονή, έχουν ένα σωρό ερω­τή­σεις για το ενιαίο και το μεμο­νω­μένο εισι­τή­ριο, για τα μειω­μένα με έκπτωση και τα δωρεάν εισι­τή­ρια, απα­σχο­λώ­ντας τον ταμία επί ώρα, αντί να υπάρχει ξεχω­ρι­στό γραφείο πλη­ρο­φο­ριών ή εμφανής πινα­κίδα πριν το ταμείο με όλες τις απα­ραί­τη­τες πλη­ρο­φο­ρίες, 6) εκτο­πί­στη­καν οι ξεναγοί κι οι υπάλ­λη­λοι των του­ρι­στι­κών πρα­κτο­ρείων, οι οποίοι μέχρι πέρυσι έβγαζαν τα εισι­τή­ρια για τα γκρουπ από όλα τα ταμεία της εισόδου και μάλιστα προη­γού­νταν στην σειρά των μεμο­νω­μέ­νων. Ανα­γκα­στικά λοιπόν όλοι εκδί­δουν τα εισι­τή­ρια και παίρ­νουν χει­ρό­γραφη από­δειξη εξόδων – ακόμα και για ξενά­γηση σε 2 άτομα – από ένα άλλο συγκε­κρι­μένο ταμείο κάτω στο πάρκιγκ, μακριά από την είσοδο της Ακρό­πο­λης, χωρίς να λαμ­βά­νει κανείς αρμό­διος υπόψη του ότι στην Ακρό­πολη μπορεί να ανέβεις με τους επι­σκέ­πτες και από την πλευρά της Αρχαίας Αγοράς κι όχι από το πάρκιγκ, 7) συχνό­τατα έχουμε άτομα με κινη­τι­κές δυσκο­λίες, ηλι­κιω­μέ­νους με μπα­στού­νια, οικο­γέ­νειες με μωρά σε καρό­τσια, άτομα σε ανα­πη­ρικά αμα­ξί­δια. Απο­κλεί­ο­νται όλοι αυτοί από το μπουν πρώτα στο Θέατρο του Διο­νύ­σου και μετά να ανεβούν από την ράμπα στην Ακρό­πολη με το ίδιο ισχύον εισι­τή­ριο των 20 ευρώ. Γιατί; Επειδή το εισι­τή­ριο τους ακυ­ρώ­θηκε από το σκάνερ στο Θέατρο και δεν μπορεί το ίδιο να ξανα­σκα­να­ρι­στεί επάνω στην Ακρό­πολη! Ο μόνος τρόπος (αν το γνω­ρί­ζουν φυσικά) είναι πρώτα να ανεβούν ως την Ακρό­πολη και μετά, αφού δεν μπορούν να κατε­βούν προς στο Θέατρο του Διό­νυ­σου από τα εκεί απότομα μονο­πά­τια, να ξανα­κα­τε­βούν όλη τη δια­δρομή μέχρι κάτω και να κάνουν τον κύκλο για να πάνε στο Θέατρο. Αυτή είναι η αντι­με­τώ­πιση προς τα ΑΜΕΑ, αλλά και προς όλους τους επι­σκέ­πτες, οι οποίοι αν δεν έχουν ξεναγό να τους πλη­ρο­φο­ρή­σει για την τρα­γε­λα­φική αυτή δια­δι­κα­σία, είτε θα ανα­γκα­στούν να μην επι­σκε­φθούν έναν από τους δύο χώρους για τους οποίους πλή­ρω­σαν ή θα πρέπει να ξέρουν και να παρα­κα­λέ­σουν τον φύλακα να τους βάλει σφρα­γίδα στο εισι­τή­ριο για να τους επι­τρα­πεί η είσοδος και στους δύο χώρους, 8) τα περισ­σό­τερα πωλη­τή­ρια και κυλι­κεία του ΤΑΠ παρα­μέ­νουν κλειστά 1-2 χρόνια τώρα κι οι επι­σκέ­πτες ανα­ζη­τούν να αγο­ρά­σουν μια κάρτα κι ένα βιβλίο, ένα μπου­κάλι νερό και μας ρωτούν «καλά δεν θέλει έσοδα το κράτος σας με την κρίση;»

Εν μέσω Αυγού­στου και εκα­τέ­ρω­θεν προ­βλη­μά­των, καταγ­γε­λιών και παρα­πό­νων, σήμερα μαθαί­νουμε ότι η Υπουρ­γός Πολι­τι­σμού απολύει σύσσωμο το ΔΣ του ΤΑΠ και διο­ρί­ζει και­νού­ριους για να βάλουν προ­φα­νώς τάξη. Για να μπει τάξη όμως θέλει καλή γνώση των εσω­τε­ρι­κών θεμάτων και πολι­τική πυγμή που ως τώρα δεν φάνηκε να έχει κανείς. Θα έχουμε μάλλον ραγδαίες εξε­λί­ξεις στο εγγύς μέλλον επάνω στο θέμα και εδώ θα είμαστε στο τέλος της σεζόν να τα ξανα­πούμε, αν αλλάξει κάτι μ’ αυτήν την κατά­σταση.

Ποια είναι η εικόνα που έχετε για την εξέλιξη της του­ρι­στι­κής σεζόν φέτος; Γίνεται λόγος για κατάρ­ριψη κάθε προη­γού­με­νου ρεκόρ αφίξεων… Στη Ρόδο πάντως επι­κρα­τεί κατή­φεια για την ποιό­τητα των του­ρι­στών δεδο­μέ­νου ότι πρό­κει­ται για επι­σκέ­πτες περιο­ρι­σμέ­νης οικο­νο­μι­κής δυνα­τό­τη­τας που δεν κινούν την αγορά… Έχουμε τελικά στην Ελλάδα το επίπεδο των του­ρι­στών που θα προσ­δο­κού­σαμε;

Η φετινή του­ρι­στική σεζόν είναι καλύ­τερη σε γενικές γραμμές από τις προη­γού­με­νες, ειδικά τις τελευ­ταίες χρονιές της οικο­νο­μι­κής κρίσης. Αν υπήρχαν οι απα­ραί­τη­τοι και συντο­νι­σμέ­νοι έλεγχοι και η επιβολή προ­στί­μων σε όποιον παρά­νομο διορ­γα­νώ­νει εκδρο­μές, μετα­φο­ρές, ξενα­γή­σεις, νοι­κιά­ζει δωμάτια και σπίτια, σκάφη, κάνει παρά­νομο κάμπιγκ, πουλάει μαιμού-προϊόντα στους δρόμους και στις παρα­λίες και οδηγεί όλους εμάς στην ανεργία, τα πράγ­ματα θα ήταν τελείως δια­φο­ρε­τικά. Δεν αρκεί να κυνηγάς τον εστιά­τορα και το beach bar αν κόβει από­δειξη, η παρα­νο­μία είναι παντού στον του­ρι­σμό.

Όσο για το μαζικό του­ρι­σμό, καλώς ή κακώς, αυτός πάντοτε θα θρέφει το μεγα­λύ­τερο μέρος των επαγ­γελ­μα­τιών του του­ρι­σμού και δεν πρό­κει­ται να εκλεί­ψει από καμία χώρα, γιατί να απο­τε­λέ­σουμε εξαί­ρεση εμείς; Φαντά­ζο­νται μήπως κάποιοι ότι θα ζούμε ξαφνικά όλοι μας απο­κλει­στικά από τους κροί­σους Σαου­δά­ρα­βες, Κινέ­ζους και Ρώσους; Με τι προ­σό­ντα, αν δεν μάθουμε να προ­σφέ­ρουμε ποιό­τητα σε όλες τις υπη­ρε­σίες μας και μονα­δικά προ­ϊ­ό­ντα που δεν βρί­σκουν πουθενά αλλού; Και ο φθηνός του­ρι­σμός των τσάρτερ θα συνε­χί­σει να υπάρχει και οι επι­σκέ­πτες που αφήνουν σημα­ντικό συνάλ­λαγμα με τα ναυ­λω­μένα γιώτ και τα ελι­κό­πτερα θα υπάρ­χουν, άσχετα αν πολλοί δεν τους βλέπουν καν. Όσο για την κατή­φεια ορι­σμέ­νων επαγ­γελ­μα­τιών στον του­ρι­σμό ανά την Ελλάδα, λυπάμαι που το λέω, αλλά δε θα πρέπει να έχουν και πολλές απαι­τή­σεις όταν συνε­χί­ζουν αγέ­λα­στοι να πετούν μισή μερίδα μουσακά και μια χωριά­τικη με μια ελιά στον πελάτη σε εστια­τό­ρια αισθη­τι­κής ‘60s, να δυσα­να­σχε­τούν όταν κάποιος παραγ­γέλ­νει μόνον έναν καφέ, να έχουν βρώ­μι­κες ή και καθόλου τουα­λέ­τες, να πουλούν τα ίδια κινέ­ζικα τσο­λια­δά­κια που δια­θέ­τουν χιλιά­δες άλλα μαγαζιά δίπλα τους, να απαι­τούν 70 ευρώ για μια κούρσα ταξί για από­σταση 1 χιλιο­μέ­τρου. Για να ανέβει το επίπεδο των του­ρι­στών μας και να έχουμε απαι­τή­σεις, πρώτα θα πρέπει να ανέβει το δικό μας επίπεδο.

Έχετε επι­σκε­φθεί τη Ρόδο στο πρό­σφατο παρελ­θόν και έχετε πάντα μία καλή επι­κοι­νω­νία με τον τοπικό σωμα­τείο διπλω­μα­τού­χων ξεναγών. Ποια η εικόνα που έχετε σχη­μα­τί­σει για το νησί και για τον του­ρι­σμό του;

Η Ρόδος είναι ένας τόπος όπου έχω έρθει πολλές φορές, για επαγ­γελ­μα­τικά συνέ­δρια, εργασία με ξενα­γή­σεις και για δια­κο­πές. Έχει μονα­δι­κής ομορ­φιάς τόπους και κάθε φορά ανα­κα­λύ­πτω και κάτι και­νού­ριο στις επι­σκέ­ψεις μου. Τα τελευ­ταία χρόνια πηγαίνω σε όσα από τα Δωδε­κά­νησα μπορώ κι είναι όλα τους πανέ­μορφα.

Δυστυ­χώς πολλά από τα μέρη μας, όπως η Ρόδος, όπου ανα­πτύ­χθηκε από πολύ νωρίς ο του­ρι­σμός, έχουν χαλάσει την εικόνα τους σε ορι­σμένα σημεία με την κατα­σκευή ήδη από νωρίς τερά­στιων ξενο­δο­χεια­κών συγκρο­τη­μά­των αμφί­βο­λης αισθη­τι­κής και την πλήρη εμπο­ρευ­μα­το­ποί­ηση π.χ. της παλιάς πόλης της Ρόδου ή της Λίνδου που θα μπο­ρούσε να προ­στα­τευ­θεί από την κακο­γου­στιά ορι­σμέ­νων κατα­στη­μά­των, από το παρά­νομο πάρκιγκ, τους ζητιά­νους που κυνη­γούν επίμονα τους του­ρί­στες. Του­λά­χι­στον τα τελευ­ταία μπορούν ακόμα να αλλά­ξουν, ποτέ δεν είναι αργά, αρκεί να προ­σπα­θή­σουν όλοι μαζί οι Ροδίτες και οι εκτός Ρόδου που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο νησί, όπως έχει γίνει σε άλλους προ­στα­τευό­με­νους παρα­δο­σια­κούς οικι­σμούς, όπου επι­βλή­θη­καν και τηρού­νται οι κανόνες.

Ειδι­κό­τερα μου αρέσουν κάποιες μικρές και κρυμ­μέ­νες πλα­τείες στην παλιά πόλη μακριά από την πολυ­κο­σμία, η Μονή της Φιλε­ρή­μου, η Κοσκι­νού, αλλά και η μη του­ρι­στική πλευρά του νησιού με τα κατα­πρά­σινα δάση του Αττά­βυ­ρου.

Γίνεται συχνά λόγος για την ανά­πτυξη ειδικών μορφών του­ρι­σμού στην Ελλάδα, χωρίς να βλέ­πουμε απτά απο­τε­λέ­σματα. Πόσο ανα­γκαίες είναι οι τελικά οι νέες μορφές του­ρι­σμού λόγω του αυξα­νό­με­νου αντα­γω­νι­σμού και ποιες είναι αυτές στις οποίες θα έπρεπε να επεν­δύ­σει άμεσα η Ελλάδα;

Δεν μπορούν όλες οι περιο­χές της Ελλάδας να ανα­πτύ­ξουν όλα τα είδη «ειδικών μορφών του­ρι­σμού» και είναι κρίμα να ξοδεύ­ο­νται άδικα πόροι από τους ΟΤΑ για να δείξουν ότι κάνουν έργο. Το κάθε μέρος έχει τα συγκρι­τικά του πλε­ο­νε­κτή­ματα κι αυτά θα πρέπει να ανα­κα­λύ­ψει, να ανα­δεί­ξει και να επεν­δύ­σει επάνω τους.

Ειδικά η Ρόδο και τα Δωδε­κά­νησα, λόγω της πλού­σιας ιππο­τι­κής και ιτα­λι­κής, αλλά και παρα­δο­σια­κής αρχι­τε­κτο­νι­κής στα μικρό­τερα τριγύρω νησιά, θα μπο­ρούσε να εξε­λι­χθεί σε άριστο κέντρο κινη­μα­το­γρά­φη­σης ταινιών, όπως η Μάλτα που εκμε­ταλ­λεύ­τηκε αυτή την ευκαι­ρία. Αυτό μπορεί να γίνει αν η πολι­τεία μας νομο­θε­τή­σει σωστά για την προ­σέλ­κυση κινη­μα­το­γρα­φι­κών και τηλε­ο­πτι­κών παρα­γω­γών με φορο­α­παλ­λαγή, πράγμα που θα βοη­θή­σει και στην αύξηση των θέσεων εργα­σίας και στην προ­σέλ­κυση νέων του­ρι­στών, μέσω της προ­βο­λής της από τις ταινίες. Ακόμα λέμε στους του­ρί­στες για τα γυρί­σματα της ταινίας «Τα Κανόνια του Ναβα­ρόνε» του 1961 στη Ρόδο, αλλά οι νέοι δεν τα έχουν ακούσει καν γι’ αυτά! Δεν είναι καιρός να μιλούμε για νέες διά­ση­μες παρα­γω­γές που γυρί­στη­καν στη Ρόδο και στα Δωδε­κά­νησα, ώστε να έρθει κόσμος για να δει τους τόπους που έγιναν τα γυρί­σματα; Ανα­ρω­τη­θή­κατε ποτέ πώς μ’ ένα καθη­με­ρινό απλοϊκό τούρ­κικο σήριαλ με γυρί­σματα στη Σύμη, πόσοι του­ρί­στες μας ήρθαν τα τελευ­ταία χρόνια από την Τουρκία; Πόσες χιλιά­δες του­ρί­στες πηγαί­νουν στην Κροατία ή στην Ιρλαν­δία και στην Σκωτία σε συγκε­κρι­μένα μέρη επειδή εκεί γυρί­στη­καν οι ταινίες του Harry Potter ή επει­σό­δια από το Game of Thrones; Είναι πανεύ­κολο για τη Ρόδο και για όλα τα Δωδε­κά­νησα να πετύ­χουν το ίδιο, όταν δημιουρ­γη­θεί το απα­ραί­τητο νομικό πλαίσιο. Οι επεν­δύ­σεις θα έρθουν.

Επίσης η Νότια Ρόδος και το Πρα­σο­νήσι έχουν γίνει παγκο­σμίως γνωστά για το θαλάσ­σιο του­ρι­σμό και συγκε­ντρώ­νουν ερα­σι­τέ­χνες και αθλητές από όλον τον κόσμο για wind surfing, και kite surfing, όπως και ο Αφιάρ­της στην Κάρπαθο. Άρα εδώ το brand name ήδη υπάρχει, δεν θέλει προ­σπά­θεια. Υπο­δο­μές χρειά­ζο­νται κι επεν­δύ­σεις σε ήπια μορφή.

Ο αθλη­τι­κός του­ρι­σμός όμως γενικά, θα μπο­ρούσε να είναι ένα μεγάλο ατού της Ρόδου λόγω του καλού κλί­μα­τος της τον χειμώνα. Θα μπο­ρού­σαν σε κατάλ­λη­λες εγκα­τα­στά­σεις να προ­πο­νού­νται ομάδες και μεμο­νω­μέ­νοι αθλητές από όλη την Ευρώπη, όπως κάνουν στην Τουρκία όταν οι και­ρι­κές συν­θή­κες στις βόρειες χώρες όπως η Ρωσία, είναι τελείως δια­φο­ρε­τι­κές.

 Κυρία Καλα­μπου­κί­δου τυχαί­νει να είστε και πρό­ε­δρος και της Ευρω­παϊ­κής Ομο­σπον­δίας Σωμα­τείων Ξεναγών. Η πρω­το­βου­λία του European Tourism Manifesto παρου­σιά­ζει ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον. Ποια η στό­χευση της Ευρω­παϊ­κής Ομο­σπον­δίας και κατά πόσο μπορεί μέσα απ΄ αυτή να προ­ω­θη­θούν ζητή­ματα που έχουν να κάνουν με τον ελλη­νικό του­ρι­σμό;

Έχω την τιμή να εκπρο­σωπώ τον κλάδο των ξεναγών σε πανευ­ρω­παϊκό επίπεδο. Η Ευρω­παϊκή Ομο­σπον­δία Σωμα­τείων Ξεναγών (FEG) παρα­κο­λου­θεί στενά εδώ και χρόνια τις εξε­λί­ξεις που μας αφορούν στον του­ρι­σμό, πολι­τι­σμό, εκπαί­δευση και επι­μόρ­φωση και συμ­με­τέ­χουμε σε ευρω­παϊ­κές συσκέ­ψεις και φόρα όσο μπο­ρούμε συχνό­τερα, ώστε ο λόγος μας να ακού­γε­ται στην Ε.Ε. Έξω τα πάμε καλά, μας συμ­βου­λεύ­ο­νται για όλα τα του­ρι­στικά θέματα και μας προ­σκα­λούν ως ομι­λη­τές στα θέματα που μας αφορούν και που μπο­ρούμε να συμ­βάλ­λουμε ως επαγ­γελ­μα­τίες ξεναγοί. Μια σημα­ντική πρω­το­βου­λία που ξεκί­νησε το Δεκέμ­βριο του 2015 με την υπο­στή­ριξη της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής Του­ρι­σμού (European Travel Commission) από όλους τους του­ρι­στι­κούς φορείς της Ευρώπης, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της FEG , είναι το European Tourism Manifesto. Οι συμ­με­τέ­χο­ντες πανευ­ρω­παϊ­κοί του­ρι­στι­κοί φορείς συνεχώς αυξά­νο­νται και αυτή τη στιγμή είναι 41.

Στόχος είναι ενω­μέ­νοι όλοι μαζί οι του­ρι­στι­κοί φορείς να μπορούν να διεκ­δι­κή­σουν από την Ε.Ε., την Κομι­σιόν ή τους ευρω­βου­λευ­τές και την πολι­τική ατζέντα θέματα κοινού ενδια­φέ­ρο­ντος για τον του­ρι­σμού, να αυξη­θούν τα κον­δύ­λια που δια­τί­θε­νται για τον του­ρι­σμό και για την προβολή της Ευρώπης ως κοινού προ­ο­ρι­σμού για τους εκτός Ευρώπης του­ρί­στες, να προ­ω­θη­θεί η επαγ­γελ­μα­τική εκπαί­δευση και κατάρ­τιση στον του­ρι­σμό, ώστε εν τέλει να επω­φε­λη­θούμε όλοι μας, χωρίς να προ­σπα­θεί ο κάθε φορέας χωριστά να προ­ω­θή­σει τις θέσεις του. Οι φορείς του Manifesto, οι οποίοι συμ­με­τέ­χουμε στην πρω­το­βου­λία αυτή, συζη­τούμε και κατα­λή­γουμε σε κείμενα ή επι­στο­λές μόνο με κοινή συναί­νεση όλων μας για το συνο­λικό καλό του του­ρι­σμού στην Ευρώπη, αφή­νο­ντας έξω κλαδικά, τοπικά ή εθνικά συμ­φέ­ρο­ντα στα οποία ποτέ δεν πρό­κει­ται να υπάρξει απόλυτη ομο­φω­νία. Αυτή είναι η βασική αρχή της συνέ­νω­σης των φορέων και ως τώρα λει­τουρ­γεί καλά. Ένα βασικό θέμα, ας πούμε, που απα­σχο­λεί όλους τους φορείς του του­ρι­σμού και ζητεί­ται η επίλυσή του είναι η δια­δι­κα­σία της βίζας για πολίτες τρίτων χωρών που έρχο­νται για του­ρι­σμό στην Ευρώπη. Οτι­δή­ποτε συζη­τεί­ται και απο­φα­σί­ζε­ται στις Βρυ­ξέλ­λες επη­ρε­ά­ζει φυσικά και τον ελλη­νικό του­ρι­σμό έμμεσα ή άμεσα.

Πρό­σφατα εστάλη μια ανοιχτή επι­στολή προς τον Jean Claude Juncker, πρόεδρο της Κομι­σιόν κι έγινε συνά­ντηση με ευρω­βου­λευ­τές και τον πρόεδρο του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου Antonio Tajani για την στρα­τη­γική πολι­τική του του­ρι­σμού για το 2018 και την ανα­θε­ώ­ρηση του προ­γράμ­μα­τος του 2010 για τον του­ρι­σμό, στην οποία συμ­με­τεί­χαμε ως FEG.

 Κλεί­νο­ντας Κυρία Καλα­μπου­κί­δου, πιστεύ­ετε ότι υπάρχει (στιβαρή) εθνική στρα­τη­γική για τον Του­ρι­σμό και κατά πόσο πρέπει να υπάρχει συνερ­γα­σία μεταξύ της Κεντρι­κής Διοί­κη­σης με τους επι­μέ­ρους φορείς ανά την Ελλάδα;

Έχω την αίσθηση ότι ο του­ρι­σμός δεν είναι στις προ­τε­ραιό­τη­τες της κυβέρ­νη­σης. Δεν εννοώ το τωρινό Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού, που πολύ σωστά και ανε­ξαρ­τη­το­ποι­ή­θηκε πάλι. Μιλώ γενικά για τις προ­τε­ραιό­τη­τες της εκά­στοτε κυβέρ­νη­σης, εδώ και αρκετά χρόνια. Είτε δεν υπάρ­χουν κατάλ­ληλα εκπαι­δευ­μένα στελέχη και γνώστες της του­ρι­στι­κής αγοράς για να επαν­δρω­θούν τα νευ­ραλ­γικά πόστα, είτε τους αγνοούν συστη­μα­τικά, παρόλο που απο­δε­δειγ­μένα ο του­ρι­σμός δίνει τόσες θέσεις εργα­σίας και συμ­βά­λει στο ΑΕΠ της χώρας μας τόσο πολύ. Εργα­ζό­μα­στε σ’ έναν πολύ ευαί­σθητο τομέα που επη­ρε­ά­ζε­ται εύκολα από τις διε­θνείς συγκυ­ρίες, π.χ. τρο­μο­κρα­τικά, μετα­να­στευ­τικό, πόλεμοι στη γει­το­νιά μας, απερ­γίες, δυσφή­μιση από τα ΜΜΕ και ταξι­διω­τι­κές οδηγίες, φυσικές κατα­στρο­φές, όπως γνω­ρί­ζουν πολύ καλά όλοι οι του­ρι­στι­κοί φορείς. Οποιοι­δή­ποτε πανη­γυ­ρι­σμοί για μια καλή χρονιά δεν θα πρέπει να μας καθη­συ­χά­ζουν, αλλά να προ­σπα­θούμε πάντοτε να βελ­τιω­θούμε και να πάμε ακόμα καλύ­τερα την επόμενη χρονιά.

Για να πάρουμε τα πράγ­ματα από την αρχή, οι παι­δι­κές αρρώ­στιες τη πολι­τι­κής μας ζωής θα πρέπει να ξεπε­ρα­στούν, προτού να γίνει εθνικός στρα­τη­γι­κός του­ρι­στι­κός σχε­δια­σμός. Θα πω κάποιες αλή­θειες σε όλους γνωστές, που θα πρέπει να εξα­λει­φθούν κι ας θεωρηθώ ρομα­ντική: Οι πολι­τι­κοί μας λει­τουρ­γούν με κανόνες ψηφο­θη­ρίας, έχουν μόνιμο τον φόβο του ανα­σχη­μα­τι­σμού ακόμα και οι πιο πετυ­χη­μέ­νοι στη θέση τους, επι­λέ­γο­νται για σημα­ντικά πόστα όχι οι άριστοι στον τομέα τους, αλλά όσοι απέ­τυ­χαν να εκλε­γούν βου­λευ­τές, αλλά­ζουμε Υπουρ­γούς και Γενι­κούς Γραμ­μα­τείς με συχνό­τητα 2 χρόνων, τους βάζουν τρι­κλο­πο­διές οι ίδιοι οι υφι­στά­με­νοί τους για να λου­φά­ρουν ή επειδή ανήκουν σε άλλο κόμμα, οπότε αντι­λαμ­βά­νε­στε ότι όποια στρα­τη­γική για τον του­ρι­σμό και να έχει κάποιος, ουσια­στικό απο­τέ­λε­σμα δεν μπορεί να υπάρξει. Θα γίνο­νται όλο προ­χει­ρο­δου­λειές για το θεα­θή­ναι και για την συλλογή ψήφων. Αν ανα­τρέ­ξετε σε παλαιό­τε­ρες δηλώ­σεις του­ρι­στι­κών φορέων, θα δείτε πόσοι και πόσες φορές ζήτησαν να υπάρχει πολυ­ε­τής σχε­δια­σμός και να μην αλλά­ζουν συνεχώς οι Γενικοί Γραμ­μα­τείς του Υπουρ­γείου Του­ρι­σμού και να παρα­μεί­νει κάποιος κοινά απο­δε­κτός στη θέση αυτή αρμό­διος.

Η σημε­ρινή Υπουρ­γός Του­ρι­σμού πιστεύω ότι κάνει φιλό­τι­μες προ­σπά­θειες και κινεί­ται όσο της επι­τρέ­πουν η ατε­λεί­ωτη γρα­φειο­κρα­τία, οι συναρ­μο­διό­τη­τες άλλων Υπουρ­γείων και οι χρόνιες αγκυ­λώ­σεις του διοι­κη­τι­κού προ­σω­πι­κού της, με κάποια θετικά απο­τε­λέ­σματα ήδη να φαί­νο­νται σε αρκε­τούς τομείς αρμο­διό­τη­τάς της. Μένουν ακόμα πολλά να επι­λυ­θούν κι ελπίζω να έχει την πολι­τική βούληση και το χρόνο να τα κάνει, γιατί σ’ αυτή τη χώρα ποτέ δεν ξέρουμε πότε θα ξημε­ρώ­σουμε με νέο Υπουργό.

Εννο­εί­ται αυτό που λέτε, ότι δηλαδή οι επι­μέ­ρους φορείς του του­ρι­σμού πρέπει να είναι σε συνεχή επι­κοι­νω­νία με την του­ρι­στική ηγεσία μας. Όχι φυσικά για να προ­ω­θού­νται τα μικρο­συμ­φέ­ρο­ντά του κάθε κλάδου και συγκε­κρι­μέ­νων επι­χει­ρή­σεων, αλλά για να πάει μπροστά το σύνολο του του­ρι­σμού. Έχει πολλά να κερ­δί­σει η ηγεσία, αν ακούσει προ­σε­κτικά τις τεκ­μη­ριω­μέ­νες προ­τά­σεις και τα προ­βλή­ματά μας και δώσει λύσεις. Δεν γίνεται άλλο ο κάθε νέος Υπουρ­γός να ανα­κα­λύ­πτει τον τροχό, υπάρ­χουν και οι ειδικοί στον τομέα τους που θα πρέπει να εισα­κου­στούν.