Η έκθεση του Μουσείου Μπενάκη “ICARO-ΙΚΑΡΟΣ” , στη Ρόδο

Ρόδος, Πα­λά­τι του Με­γά­λου Μα­γί­στρου

Διάρ­κεια: 27 Ιου­νί­ου έως 31 Δε­κεμ­βρί­ου 2018

 Η έκ­θε­ση που πα­ρου­σί­α­σε για πρώτη φορά στο Μου­σείο Μπε­νά­κη το φθι­νό­πω­ρο του 2017, τη μο­να­δι­κή στο είδος της συλ­λο­γή κε­ρα­μι­κών του Γιάν­νου Θ. Ιω­αν­νί­δη και την επι­στα­μέ­νη έρευ­να του για το ερ­γο­στά­σιο κε­ρα­μι­κών της Ρόδου ICARO-ΙΚΑ­ΡΟΣ με­τα­φέ­ρε­ται στη Ρόδο, στο γε­νέ­θλιο τόπο της ιστο­ρι­κής βιο­μη­χα­νί­ας. Ως χώρος φι­λο­ξε­νί­ας της έκ­θε­σης επι­λέ­χθη­κε το Πα­λά­τι του Με­γά­λου Μα­γί­στρου ― ένα από τα εμ­βλη­μα­τι­κό­τε­ρα μνη­μεία του νη­σιού ― και ει­δι­κό­τε­ρα η επι­βλη­τι­κή αί­θου­σα της βο­ρειο­δυ­τι­κής πτέ­ρυ­γας του ορό­φου του πα­λα­τιού.

Η ορ­γά­νω­ση της έκ­θε­σης φέρει την σφρα­γί­δα του Υπουρ­γεί­ου Πο­λι­τι­σμού – Εφο­ρεία Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου, της Πε­ρι­φέ­ρειας Ν. Αι­γαί­ου, του Δήμου Ρόδου – Μου­σείο Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Τέ­χνης και του Μου­σεί­ου Μπε­νά­κη.

Η εται­ρεία ICARO ιδρύ­θη­κε από τους Ιτα­λούς την 19η Δε­κεμ­βρί­ου 1928, στο πλαί­σιο ενός φι­λό­δο­ξου σχε­δί­ου για την εκ­βιο­μη­χά­νι­ση και την ανά­πτυ­ξη της Δω­δε­κα­νή­σου. Σκο­πός της ήταν η κα­τα­σκευή καλ­λι­τε­χνι­κών κε­ρα­μι­κών, και πιο συ­γκε­κρι­μέ­να αντι­γρά­φων των πε­ρι­ζή­τη­των κε­ρα­μι­κών Ιζνίκ, τα οποία υπήρ­χαν σε με­γά­λες πο­σό­τη­τες στα αρ­χο­ντι­κά της Λίν­δου, σε βαθμό που μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα θε­ω­ρού­νταν προ­ϊ­ό­ντα της ρο­δια­κής κε­ρα­μι­κής τέ­χνης. Η πα­ρα­γω­γή κε­ρα­μι­κών της εται­ρί­ας ICARO ακ­μά­ζει τη δε­κα­ε­τία 1930-1940 και κα­τορ­θώ­νει να επι­βιώ­σει την πε­ρί­ο­δο του Β’ Πα­γκο­σμί­ου Πο­λέ­μου. Με την εν­σω­μά­τω­ση της Δω­δε­κα­νή­σου στην Ελ­λά­δα και την απο­χώ­ρη­ση των Ιτα­λών, η εται­ρία πω­λεί­ται στον ρόδιο επι­χει­ρη­μα­τία Κων­στα­ντί­νο Δ. Χα­τζη­κω­στα­ντή. Ο νέος ιδιο­κτή­της εκ­με­ταλ­λεύ­ε­ται την αύ­ξη­ση του του­ρι­σμού και την ανά­πτυ­ξη του νη­σιού δη­μιουρ­γώ­ντας, υπό την επω­νυ­μία ΙΚΑ­ΡΟΣ, το δεύ­τε­ρο με­γα­λύ­τε­ρο ερ­γο­στά­σιο κε­ρα­μι­κών στην Ελ­λά­δα μετά τον ΚΕ­ΡΑ­ΜΕΙ­ΚΟ στην Αθήνα. Στα 40 χρό­νια της ελ­λη­νι­κής πε­ριό­δου που λει­τούρ­γη­σε το ερ­γο­στά­σιο (1948-1988) πε­ρί­που 400-500 Ρό­διοι, κυ­ρί­ως νέα παι­διά, θα δου­λέ­ψουν στο σχέ­διο, στο χρώμα, ή σε κά­ποια άλλη φάση της πα­ρα­γω­γι­κής δια­δι­κα­σί­ας. Η πα­ρα­γω­γή καλ­λι­τε­χνι­κών κε­ρα­μι­κών γί­νε­ται από τις βα­σι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στο νησί. Ο ΙΚΑ­ΡΟΣ γί­νε­ται ση­μείο ανα­φο­ράς στη συ­νεί­δη­ση των κα­τοί­κων της Δω­δε­κα­νή­σου, ενώ το ερ­γο­στά­σιο θα λει­τουρ­γή­σει μέχρι το τέλος της ζωής του Χα­τζη­κω­στα­ντή  το 1987, οπότε και η εται­ρία θα δια­κό­ψει ορι­στι­κά τη λει­τουρ­γία της (1988).

Η βιο­μη­χα­νία καλ­λι­τε­χνι­κών κε­ρα­μι­κών ΙΚΑ­ΡΟΣ απο­τέ­λε­σε έναν ση­μα­ντι­κό πυ­λώ­να για την οι­κο­νο­μία της Ρόδου, τόσο κατά την πε­ρί­ο­δο της Ιτα­λο­κρα­τί­ας, όσο και μετά την εν­σω­μά­τω­ση του νη­σιού με την Ελ­λά­δα. Πα­ρέ­μει­νε σε συ­νε­χή λει­τουρ­γία για σχε­δόν 60 έτη, πα­ρά­γο­ντας μια τε­ρά­στια ποι­κι­λία κε­ρα­μι­κών προ­ϊ­ό­ντων, όπως δια­κο­σμη­τι­κά πιάτα, βάζα, κα­νά­τια, σερ­βί­τσια, αγαλ­μα­τί­δια, γυ­ναι­κεί­ες φι­γού­ρες με πα­ρα­δο­σια­κές φο­ρε­σιές, ζω­ό­μορ­φα μπι­μπε­λό κ.ά. Συν­δέ­θη­κε στενά με την το­πι­κή κοι­νω­νία, μέσω της απορ­ρό­φη­σης ση­μα­ντι­κού ερ­γα­τι­κού δυ­να­μι­κού, αλλά και μέσω της πα­ρα­γω­γής προ­ϊ­ό­ντων, τα οποία απο­τε­λούν χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά δείγ­μα­τα της εγ­χώ­ριας βιο­μη­χα­νι­κής πα­ρα­γω­γής κατά τη διάρ­κεια του πε­ρα­σμέ­νου αιώνα.

Η έκ­θε­ση «ICARO – ΙΚΑ­ΡΟΣ» πε­ρι­λαμ­βά­νει κε­ρα­μι­κά και αδη­μο­σί­ευ­το αρ­χεια­κό υλικό που δια­τρέ­χουν όλη την πε­ρί­ο­δο λει­τουρ­γί­ας του ερ­γο­στα­σί­ου. Απο­τε­λεί την πρώτη ου­σια­στι­κή προ­σπά­θεια να ανα­δει­χθεί η συ­νο­λι­κή ιστο­ρία του ΙΚΑ­ΡΟΥ, η οποία είναι άρ­ρη­κτα συν­δε­δε­μέ­νη με το νησί της Ρόδου.

Στην πα­ρου­σί­α­σή της στη Ρόδο η έκ­θε­ση εμπλου­τί­ζε­ται με κε­ρα­μι­κά από τη συλ­λο­γή του Μου­σεί­ου Μπε­νά­κη, της Εφο­ρεί­ας Αρ­χαιο­τή­των Δω­δε­κα­νή­σου και ιδιω­τι­κές συλ­λο­γές. Ιδιαί­τε­ρης ση­μα­σί­ας είναι και η πα­ρου­σί­α­ση από το Μου­σείο Νε­ο­ελ­λη­νι­κής Τέ­χνης του Δήμου Ρόδου της πε­ρί­φη­μης «συλ­λο­γής Πα­να­γιώ­τη Ιω­αν­νί­δη», μία από τις τρεις διά­ση­μες συλ­λο­γές κε­ρα­μι­κών ιζνίκ της Ρόδου, η οποία αγο­ρά­στη­κε το 1973 από το Δήμο Ρο­δί­ων.  Πα­ρου­σιά­ζε­ται εδώ για πρώτη φορά μετά το 1988, όταν, κατά τη Διά­σκε­ψη Κο­ρυ­φής των ηγε­τών της Ευ­ρω­παϊ­κής Ένω­σης, μέρος αυτής εκτέ­θη­κε στον προ­μα­χώ­να Καρ­ρέτ­το.

Η έκ­θε­ση εγκαι­νιά­ζε­ται την Τε­τάρ­τη 27 Ιου­νί­ου 2018 στις 20:00 , στο Πα­λά­τι του Με­γά­λου Μα­γί­στρου.