Εισήγηγη Λίτσας Φτακλάκη στην ημερίδα για τον Τουρισμό

Με μεγάλη μου χαρά, σας καλω­σο­ρίζω στην Επι­στη­μο­νική Διη­με­ρίδα με θέμα «Τουρισμός- Πολι­τι­σμός και Μ.Μ.Ε.», που συν­διορ­γα­νώ­νουμε ως Διεύ­θυνση Του­ρι­σμού της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου μαζί με το Α.Π.Θ., τη Σχολή Οικο­νο­μι­κών και Πολι­τι­κών Επι­στη­μών. Ευχα­ρι­στώ θερ­μό­τατα την καθη­γή­τρια του Α.Π.Θ., Τέσσα Δουλ­κέρη για την πρω­το­βου­λία της να διορ­γα­νω­θεί στη Ρόδο η παρούσα επι­στη­μο­νική Διη­με­ρίδα καθώς φυσικά και τον Δημο­σιο­γράφο Δημήτρη Γκαρ­τζώνη για τη συμβολή του σε όλη τη φάση της διορ­γά­νω­σης της διη­με­ρί­δας και σαφώς σε όσους συνε­τέ­λε­σαν σε αυτήν.

Πρώτα απ’ όλα θέλω να σας πω ότι χαί­ρο­μαι ιδιαί­τερα για την ευκαι­ρία να είμαι μέρος αυτού του δια­λό­γου, ενός δια­λό­γου που πρέπει όχι μόνο να προ­γραμ­μα­τί­σει αλλά και να ενερ­γο­ποι­ή­σει της αλλαγή της κουλ­τού­ρας μας σε όλα τα επίπεδα.

Τρία είναι κατά τη γνώμη μου τα κομβικά σημεία του προ­βλη­μα­τι­σμού που απαι­τούν οι περι­στά­σεις για να απο­τε­λέ­σουν τη βάση ενός δημιουρ­γι­κού δια­λό­γου μεταξύ δυνά­μεων που δεν έχουν παραι­τη­θεί από την πίστη, πως το πραγ­μα­τικό νόημα της πολι­τι­κής είναι να σχε­διά­ζεις ένα μέλλον και να το καθι­στάς εφικτό.

– Το πρώτο κομβικό σημείο αφορά το όραμα. Ίσως μέσα στις δυσκο­λίες και τις αντι­ξο­ό­τη­τες της κρίσης, η λέξη όραμα να ακού­γε­ται κάπως βαρύ­γδουπη. Δεν είναι όμως καθόλου έτσι. Αν δεν ορα­μα­τι­στούμε το μέλλον, δεν θα μπο­ρέ­σουμε και να το δημιουρ­γή­σουμε.

– Το δεύτερο κομβικό σημείο λοιπόν, έχει να κάνει με τη δημιουρ­γι­κό­τητα. Τις ικα­νό­τη­τες εφαρ­μο­γής ιδεών και προ­τά­σεων, τις δυνα­τό­τη­τες υλο­ποί­η­σης, τις δεξιό­τη­τες στην πράξη για την επί­τευξη στόχων.

– Το τρίτο κομβικό σημείο έχει να κάνει με τις αξίες που υπη­ρε­τούμε. Ναι, έχουμε ένα όραμα. Ναι, οφεί­λουμε να επι­δεί­ξουμε βούληση απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας. Αλλά όλα αυτά πρέπει να είναι κάτω από έναν αστε­ρι­σμό αξιών. Διότι μόνον ό,τι υπη­ρε­τεί αξίες, αξίζει πραγ­μα­τικά. Καμιά πολι­τική, κοι­νω­νική και οικο­νο­μική ανά­πτυξη δεν μπορεί να έχει νόημα αν δεν τοπο­θε­τεί­ται στα πλαίσια μιας ευρύ­τε­ρης πολι­τι­στι­κής ανά­πτυ­ξης.

Με βάση αυτή τη συλ­λο­γι­στική, η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου ανέλαβε την πρω­το­βου­λία να ανα­κη­ρύ­ξει το 2014 ως Έτος Πολι­τι­σμού και να κατα­στή­σει αυτή την πρω­το­βου­λία ένα λει­τουρ­γικό εργα­λείο για την επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

Το όραμά μας είναι να δώσουμε πνοή και ανά­πτυξη στον τόπο μας

Ευη­με­ρία και εισό­δημα στους νησιώ­τες.

Προ­ο­πτι­κές στην νέα γενιά για να μην εγκα­τα­λεί­ψει τον τόπο της αλλά να έχει τις ευκαι­ρίες που δικαιού­ται για να κάνει πράξη τα όνειρά της

Στρε­φό­μα­στε στον του­ρι­σμό. Είναι αδιαμ­φι­σβή­τητα η μεγάλη δύναμη που έχουμε στα χέρια μας για να κάνουμε πράξη το όραμά μας. Ο του­ρι­σμός για τα νησιά του Ν. Αιγαίου δεν είναι απλά μια επιλογή ανάμεσα σε άλλες. Είναι η μόνη ρεα­λι­στική βάση πάνω στην οποία μπο­ρούμε να χτί­σουμε ένα νέο ανα­πτυ­ξιακό πρότυπο για τα νησιά μας που θα βασί­ζε­ται στον ποιο­τικό του­ρι­σμό και θα δια­συν­δέ­ε­ται οργα­νικά και με άλλους κλάδους της παρα­γω­γής, όπως για παρά­δειγμα τον πρω­το­γενή τομέα. Άρα, ο του­ρι­σμός είναι «η επιλογή»!

Αλλά ένας του­ρι­σμός που ανα­δει­κνύει αξίες. Ένας του­ρι­σμός άμεσα συν­δε­δε­μέ­νος με τον πολι­τι­σμό μας. Αλλά κι ένας του­ρι­σμός ο οποίος δια­σφα­λί­ζει για το προϊόν του την υψηλή προ­στι­θέ­μενη αξία του ελλη­νι­κού πολι­τι­σμού στη δια­χρο­νική του εξέλιξη.

Όραμα η ανά­πτυξη, Δύναμη ο του­ρι­σμός, Αξία ο πολι­τι­σμός μας από την κλασ­σική αρχαιό­τητα μέχρι τη σύγ­χρονη καλ­λι­τε­χνική δημιουρ­γία

Η σύνδεση του Πολι­τι­σμού με τον Του­ρι­σμό δείχνει τον δρόμο προς μια νέα και δυνα­μική κατεύ­θυνση

Με τον Πολι­τι­σμό δίνουμε μια πιο ισχυρή ταυ­τό­τητα στον Του­ρι­σμό μας

Με τον Του­ρι­σμό δίνουμε μια νέα ανα­πτυ­ξιακή στην αξιο­ποί­ηση του πολι­τι­σμι­κού απο­θέ­μα­τος του τόπου μας.

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου λοιπόν μπαίνει στην πρώτη γραμμή για να συμ­βά­λει δημιουρ­γικά στην προ­σπά­θεια μετα­στρο­φής της οικο­νο­μίας από κατα­να­λω­τική και κρατικά επι­χο­ρη­γού­μενη σε δημιουρ­γική, παρα­γω­γική, και­νο­τόμα, η οποία πραγ­μα­τικά επεν­δύει στα συγκρι­τικά πλε­ο­νε­κτή­ματα του τόπου μας. Και δεν θα κου­ρα­στούμε να λέμε πως είναι ο πολι­τι­σμός μας, η φύση και οι άνθρω­ποί της.

Γι αυτό και η Περι­φέ­ρεια, ως ένα στρα­τη­γείο για την Περι­φε­ρειακή Ανά­πτυξη έχει καθήκον και υπο­χρέ­ωση να τα συν­δυά­ζει όλα αυτά με τον καλύ­τερο και παρα­γω­γι­κό­τερο τρόπο.

Η σύζευξη αυτή επι­χει­ρεί­ται με γνώμονα τις εξής παρα­δο­χές.

Ο Πολι­τι­σμός ανα­γνω­ρί­ζε­ται ως ανα­πτυ­ξιακό εργα­λείο, το οποίο έχει πολλά να προ­σφέ­ρει σε πολ­λα­πλά επίπεδα, ιδιαί­τερα σε ότι αφορά την περι­φε­ρειακή ανά­πτυξη.

– Οι τόποι ανα­μορ­φώ­νο­νται με επί­κε­ντρο την δια­χρο­νική πολι­τι­στική δημιουρ­γία και την αισθη­τική ποιό­τητα των υλικών αγαθών και των υπη­ρε­σιών που συνι­στούν ουσια­στικό κεφά­λαιο.

Η χρήση των πολι­τι­στι­κών αγαθών επιδρά όχι μόνον στις συμ­βο­λι­κές αξίες, αλλά και στις πραγ­μα­τι­κές αξίες ανά­πτυ­ξης των περιο­χών, δηλαδή στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία τους.

– Το πολι­τι­στικό απόθεμα συμ­βάλ­λει καθο­ρι­στικά και στην ανά­πτυξη βιώ­σι­μων του­ρι­στι­κών επεν­δύ­σεων. Μνημεία και αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι αλλά και θεσμοί πολι­τι­στι­κής δημιουρ­γίας απο­τε­λούν πόλους γύρω από τους οποίους ανα­πτύσ­σο­νται σημα­ντι­κές οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες.

Η βάση αυτών των οικο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των βασί­ζε­ται στο γεγονός ότι απο­τε­λούν πόλους έλξης επι­σκε­πτών σε τοπικό, περι­φε­ρειακό, εθνικό και διεθνές επίπεδο. Αυτή καθ’αυτή η ύπαρξη και ανά­δειξη του πολι­τι­σμι­κού πλούτου απο­τε­λεί τη βάση σημα­ντι­κών οικο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των.

«2014 – έτος Πολι­τι­σμού» είναι, αγα­πη­τοί φίλοι, η απά­ντηση του Νοτίου Αιγαίου στις προ­κλή­σεις του σήμερα και τα στρα­τη­γικά ζητού­μενα του αύριο. Είναι σαφές πως κάθε επέν­δυση που κάνουμε στον Πολι­τι­σμό είναι ταυ­τό­χρονα και μια μεγάλη επέν­δυση στον Του­ρι­σμό.

Γιατί μας βοηθάει να πετύ­χουμε μία σειρά από επι­μέ­ρους στόχους που ενι­σχύ­ουν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά μας και τονώ­νουν την τοπική οικο­νο­μία:

τη δια­φο­ρο­ποί­ηση και τον εμπλου­τι­σμό του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος,

την άμβλυνση της επο­χι­κό­τη­τας του του­ρι­σμού,

την ισόρ­ροπη ενδο­πε­ρι­φε­ρειακή ανά­πτυξη.

Άξονες στρα­τη­γι­κής για τον του­ρι­σμό της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου:

ολο­κλη­ρω­μένα σχέδια δράσης στα νησιά για την ανά­δειξη και αξιο­ποί­ηση των ειδικών μορφών του­ρι­σμού

Δημιουρ­γία ταυ­τό­τη­τας προ­ο­ρι­σμού ανά νησί

Σύγ­χρονα εργα­λεία marketing και επι­κοι­νω­νίας για την ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος

Μηχα­νι­σμοί επι­στη­μο­νι­κής στή­ρι­ξης του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, όπως είναι:

1. το περι­φε­ρειακό συμ­βού­λιο του­ρι­σμού

2. το παρα­τη­ρη­τή­ριο βιώ­σι­μού του­ρι­σμού

3. το του­ρι­στικό πορταλ

4. ο μηχα­νι­σμός ηλε­κτρο­νι­κής δικτύ­ω­σης φορέων τουρισμού- πολι­τι­σμού

5. το αιγαιακό σήμα ποιό­τη­τας (Aegean cuisine)

Η πρω­το­βου­λία για το Έτος Πολι­τι­σμού διαρ­θρώ­νε­ται στους εξής άξονες:

Α. Πολι­τι­στι­κές Δια­δρο­μές στο Νότιο Αιγαίο

με άξονα τα αρχαία θέατρα

με άξονα τα μονα­στή­ρια σε συνερ­γα­σία με τις Ιερές Μητρο­πό­λεις

με άξονα αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και όχι μόνο, και συνερ­γα­σία με αρχαιο­λο­γι­κές σχολές της Ελλάδας και του εξω­τε­ρι­κού για την ανά­δειξή τους

με άξονα τα παρα­δο­σιακά καφε­νεία

με άξονα τα μουσεία, τις πινα­κο­θή­κες, τα θέατρα και εν γένει τους χώρους σύγ­χρο­νου πολι­τι­σμού

ανά­δειξη μονο­πα­τιών και δημιουρ­γία δικτύου

ανά­δειξη παρα­δο­σια­κών χωριών

δημιουρ­γία Πολι­τι­στι­κών Δια­δρο­μών πχ. Μεσαιω­νι­κές δια­δρο­μές, δρόμοι κρασιού, δρόμοι του Οδυσσέα, δρόμοι λου­κου­μιού κτλ.

Β. Ανά­δειξη του λαϊκού πολι­τι­σμού

κατα­γραφή και ανά­δειξη τοπικών πανη­γυ­ριών και

δημιουρ­γία οδηγού λαϊκών δρώ­με­νων ως πολι­τι­στικό καλα­ντάρι

Γ. Διεκ­δί­κηση διορ­γά­νω­σης mega-events και απο­νο­μής ευρω­παϊ­κών τίτλων

Ρόδος: Ευρω­παϊκή πρω­τεύ­ουσα Νεο­λαίας 2017 και Πολι­τι­στική Πρω­τεύ­ουσα 2021

Σύρος: Πολι­τι­στική πρω­τεύ­ουσα Ευρώπης 2021

Δ. Προβολή και του­ρι­στική αξιο­ποί­ηση φεστι­βάλ

Σύσταση δικτύου φεστι­βάλ

Ανά­πτυξη ηλε­κτρο­νι­κού κόμβου για φεστι­βάλ ως ενότητα του portal του­ρι­στι­κής προ­βο­λής www.aegeanislands.gr

Δημιουρ­γία οδηγού πολι­τι­στι­κών φεστι­βάλ για την του­ρι­στική αξιο­ποί­ησή τους -πολιτιστικό καλε­ντάρι

Ε. Δικτύ­ωση και επι­μόρ­φωση πολι­τι­στι­κών φορέων

ΣΤ. Προ­ώ­θηση δημιουρ­γι­κής βιο­μη­χα­νίας (creative industry)

Προ­σέλ­κυση και προ­ώ­θηση κινη­μα­το­γρα­φι­κών ταινιών και ντο­κι­μα­ντέρ που γυρί­ζο­νται ή αφορούν τις Κυκλά­δες ή τα Δωδε­κά­νησα

Προ­ώ­θηση εκδό­σεων που αφορούν τις Κυκλά­δες ή τα Δωδε­κά­νησα και των συγ­γρα­φέων και δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην επι­κρά­τεια της περι­φέ­ρειας

Προ­ώ­θηση συνερ­γα­σιών με σχε­δια­στές, αρχι­τέ­κτο­νες που εμπνέ­ο­νται ή δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο νότιο Αιγαίο (π.χ. φωτι­στι­κές εγκα­τα­στά­σεις)

Προ­ώ­θηση συνερ­γα­σιών με επι­χει­ρή­σεις της δημιουρ­γι­κής βιο­μη­χα­νίας που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στην περιοχή του νοτίου Αιγαίου ή ανα­πτύσ­σουν προ­ϊ­ό­ντα που σχε­τί­ζο­νται με το νότιο Αιγαίο ως προς το περιε­χό­μενό τους

Ζ. Ανά­πτυξη των μύθων των νησιών.

Μέσα από τις νησιώ­τι­κες ιστο­ρίες μυθο­λο­γίας προ­βάλ­λε­ται όχι μόνο η πολι­τι­στική φυσιο­γνω­μία των νησιών της Περι­φέ­ρειας μας αλλά και η πολι­τι­σμική μας ταυ­τό­τητα.

Η. Χρήση νέων τεχνο­λο­γιών για τη δημιουρ­γία ψηφια­κών μου­σείων.

Κλεί­νο­ντας, θα ήθελα να θέσω ένα ακόμη ζήτημα το οποίο κατά την γνώμη μου έχει ειδική βαρύ­τητα και σημασία στην εποχή μας.

Για την Ελλάδα, μια χώρα της οποίας η ταυ­τό­τητα και η ιστο­ρική δια­δρομή έχει προσ­διο­ρι­στεί αλλά και έχει δομικά προσ­διο­ρί­σει το πιο έντονο μωσαϊκό πολι­τι­σμών που έχει υπάρξει – αυτό της Μεσο­γείου – ο διά­λο­γος μεταξύ δια­φο­ρε­τι­κών πολι­τι­σμι­κών ανα­φο­ρών, οι οποίες επι­πλέον βρί­σκο­νται σε τόσο μεγάλη γεω­γρα­φική εγγύ­τητα, έχει στρα­τη­γικό χαρα­κτήρα. Συν­δέ­ε­ται με μεγάλες προ­κλή­σεις και ευκαι­ρίες.

Οι προ­κλή­σεις αφορούν στη ανάγκη κατα­πο­λέ­μη­σης του εξτρε­μι­σμού, και στην ανά­πτυξη της δια­πο­λι­τι­σμι­κής ανοχής, κατα­νό­η­σης και συνερ­γα­σίας. Αυτές οι προ­κλή­σεις ορίζουν την εποχή μας και καθο­ρί­ζουν ήδη την σημε­ρινή ιστο­ρική συγκυ­ρία.

Οι ευκαι­ρίες αφορούν στην ανάδυση ενός νέου δια­πο­λι­τι­σμι­κού αφη­γή­μα­τος το οποίο από τη μια θα ενι­σχύει την συνα­ντί­ληψη, την αλλη­λο­κα­τα­νό­ηση και την συνερ­γα­σία και από την άλλη θα προ­στα­τεύει και θα ανα­δει­κνύει τις ξεχω­ρι­στές πολι­τι­σμι­κές ταυ­τό­τη­τες ως κινη­τή­ριες δυνά­μεις εθνικής, περι­φε­ρεια­κής και διε­θνούς ανά­πτυ­ξης.

Για τους Έλληνες – αλλά και για τους άλλους λαούς της περιο­χής μας – αυτές οι προ­κλή­σεις και αυτές οι ευκαι­ρίες θα πρέπει να αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως επι­τα­γές δράσης. Και σε αυτή την κατεύ­θυνση λοιπόν πιστεύω πως με την πολι­τική μας έχουμε θετική συνει­σφορά. Διότι η Ελλάδα – όντας ταυ­τό­χρονα Μεσο­γειακή και Ευρω­παϊκή χώρα – είναι προ­ση­λω­μένη στην προ­α­γωγή και ενί­σχυση των σχέσεων μεταξύ δια­φο­ρε­τι­κών πολι­τι­σμών και λαών.

Ουσια­στικά, λόγω της συνε­χούς επι­κοι­νω­νίας και συνύ­παρ­ξης με άλλους πολι­τι­σμούς – απο­τέ­λε­σμα, κυρίως, των εμπο­ρι­κών και θαλασ­σίων δρα­στη­ριο­τή­των, στις οποίες οι Έλληνες διέ­πρε­ψαν δια­χρο­νικά – υπάρχει βαθειά κατα­νό­ηση των άλλων πολι­τι­σμών. Αυτό είναι ένα χαρα­κτη­ρι­στικό που έχει δια­μορ­φώ­σει το χαρα­κτήρα και την ταυ­τό­τητά μας.

Επειδή το “brand” εκπρο­σω­πεί την εικόνα ενός προ­ϊ­ό­ντος, στην περί­πτωση του του­ρι­σμού η εικόνα αυτή συνιστά στην ουσία την εικόνα μιας χώρας, ενός λαού. Στην εποχή της παγκο­σμιο­ποί­η­σης όμως, οι εικόνες, όπως και οι πλη­ρο­φο­ρίες, είναι δια­θέ­σι­μες στο κοινό προς χρήση και επε­ξερ­γα­σία. Οι στε­ρε­ό­τυ­ποι χαρα­κτη­ρι­σμοί που την αντι­προ­σω­πεύ­ουν στη συνεί­δηση της κοινής γνώμης, δύσκολα αλλά­ζουν, και απαι­τεί­ται κάτι πολύ περισ­σό­τερο από μια καλο­πλη­ρω­μένη δια­φη­μι­στική καμπά­νια για να την πείσει να αλλάξει άποψη.

Θέλουμε, δεν θέλουμε, το brand «Ελλάδα» απο­τε­λεί­ται από όλα εκείνα τα στοι­χεία της ελλη­νι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας που συν­θέ­τουν την κουλ­τούρα της, που επη­ρε­ά­ζουν την οικο­νο­μική της δρα­στη­ριό­τητα, που δια­μορ­φώ­νουν την σχέση με τους εταί­ρους και τους γεί­το­νές της και που την καθι­στούν αξιό­πι­στη ή μη συνο­μι­λητή σε όλα τα επίπεδα των σχέσεων στον σύγ­χρονο κόσμο.

Το στοί­χημα για την Ελλάδα είναι να κατα­φέ­ρει να συν­δέ­σει την εικόνα της με ανα­νε­ω­μένα χαρα­κτη­ρι­στικά που θα περι­γρά­φουν την ικα­νό­τητά της να κάνει «θαύματα». Είτε πρό­κει­ται για τα «θαύματα» της κλασ­σι­κής αρχαιό­τη­τας, είτε πρό­κει­ται για τα «θαύματα» της βυζα­ντι­νής κατά­νυ­ξης, είτε πρό­κει­ται για τα «θαύματα» του λαϊκού πολι­τι­σμού και της σύγ­χρο­νης καλ­λι­τε­χνι­κής δημιουρ­γίας.  

Ως Έλληνες έχουμε το πολι­τι­σμικό απόθεμα που μας δίνει τη δύναμη και την αυτο­πε­ποί­θηση να ορα­μα­τι­ζό­μα­στε. Έχουμε την ευφυία να μετα­τρέ­ψουμε το όραμα σε πραγ­μα­τι­κό­τητα. Η Ελλάδα που τα κατα­φέρ­νει και ξεπερ­νάει τις δυσκο­λίες, η Ελλάδα που ξέρει να νικάει και να κάνει θαύματα, μπορεί και πρέπει να απο­τε­λέ­σει τη νέα εικόνα για μια Νέα Ελλάδα και ταυ­τό­χρονα να γίνει το όχημα για την προβολή της μονα­δι­κό­τη­τας του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος της.

Αλλά και ανάποδα. Κάθε του­ρι­στική εμπει­ρία στην Ελλάδα θα πρέπει να συνει­σφέ­ρει στην υπέρ­βαση των στε­ρε­ο­τύ­πων και στην ανά­δειξη του σύγ­χρο­νου προ­σώ­που μιας νέας Ελλάδας που επεν­δύει στην ποιό­τητα, που επεν­δύει στις υπο­δο­μές, που επεν­δύει στους ανθρώ­πους, που επεν­δύ­σει στον πολι­τι­σμό της.

Χαί­ρο­μαι και είμαι αληθινά περή­φανη καθώς η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου πρω­το­πο­ρεί σε αυτή τη μεγάλη εθνική συλ­λο­γική προ­σπά­θεια και αντα­πο­κρι­νό­μενη στα μηνύ­ματα των καιρών βάζει τη δική της σφρα­γίδα. Τη σφρα­γίδα του απέ­ρα­ντου γαλά­ζιου και του φωτός, φυσικού και νοη­τι­κού. Πιστεύ­ουμε στην προ­σπά­θειά μας κι έχουμε τη βεβαιό­τητα πως ακο­λου­θούμε το σωστό δρόμο για ένα μέλλον φωτεινό, για την διέξοδο ελπίδας και προ­ο­πτι­κής που ως χώρα και λαός, έχουμε ανάγκη.