Τουριστική ανάπτυξη με ρεκόρ επισκεπτών το 2023 και κενό στο χωροταξικό σχεδιασμό

Το ρεκόρ επι­σκε­πτών που ανα­μέ­νε­ται και για το καλο­καίρι του 2023 με το brand Ελλάδα να βρί­σκε­ται στο νούμερο 5 παγκο­σμίως, αυξάνει – όπως είναι λογικό – το ενδια­φέ­ρον επεν­δυ­τών από διε­θνείς κολοσ­σούς του του­ρι­στι­κού κλάδου, αλλά και εγχώ­ριων επεν­δυ­τών.

Η αύξηση αυτή του επεν­δυ­τι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος, ωστόσο, δημιουρ­γεί ανη­συ­χία για τη βιώσιμη του­ρι­στική ανά­πτυξη με τον ίδιο, μάλιστα, τον Υπουργό Του­ρι­σμού, Βασίλη Κικίλια, να χαρα­κτη­ρί­ζει σε συνε­ντεύ­ξεις του τον βιώσιμο του­ρι­σμό ως τη μεγάλη πρό­κληση του 2023.

Ο δρόμος προς τη βιω­σι­μό­τητα του του­ρι­σμού φαί­νε­ται να ανοίγει σιγά – σιγά μέσα από σημα­ντι­κές πρω­το­βου­λίες όπως το Rhodes Co-Lab στη Ρόδο, το ASTYBUS στην Αστυ­πά­λαια, το Just Go Zero στην Τήλο, το Gr-eco Islands στη Χάλκη, το Aegean Neorion Innovation Center στη Σύρο και το Naxos Smart Island στη Νάξο. Στο ίδιο πλαίσιο, το Υπουρ­γείο Του­ρι­σμού μαζί με τον ΕΟΤ υπέ­γραψε, πρό­σφατα, Σύμφωνο Συνερ­γα­σίας με την Common Seas για τη μείωση των πλα­στι­κών μίας χρήσης στις ξενο­δο­χεια­κές μονάδες και στα κατα­λύ­ματα με την εφαρ­μογή του ψηφια­κού προ­γράμ­μα­τος PlasTICK, ενώ συνε­χί­ζε­ται και η συνερ­γα­σία με τη Google για την εκπαί­δευση πάνω από 2.000 ξενο­δό­χων και τη δημιουρ­γία εκπαι­δευ­τι­κού προ­γράμ­μα­τος για τις μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις σε συνερ­γα­σία και με το Παγκό­σμιο Συμ­βού­λιο Αει­φό­ρου Του­ρι­σμού.

Παράλ­ληλα, σε μια προ­σπά­θεια ενί­σχυ­σης των υπο­δο­μών, τη φετινή σεζόν ανα­μέ­νε­ται να αξιο­ποι­η­θούν πόροι από το Ταμείο Ανά­πτυ­ξης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας, οι οποίοι θα κατευ­θυν­θούν για την προ­ώ­θηση πρα­κτι­κών κυκλι­κής οικο­νο­μίας με έμφαση στη δια­χεί­ριση απο­βλή­των και υδά­τι­νων πόρων, την ηλε­κτρο­κί­νηση και τη βιώσιμη αστική κινη­τι­κό­τητα, την απο­συμ­φό­ρηση των χερ­σαίων πυλών εισόδου, των αερο­δρο­μίων και των λιμα­νιών, την ενερ­γειακή ανα­βάθ­μιση, τη στροφή σε ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας αλλά και την προ­στα­σία της βιο­ποι­κι­λό­τη­τας.

Οι στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις καλύ­πτουν το κενό του χωρο­τα­ξι­κού σχε­δια­σμού

Κι ενώ το σχέδιο Χωρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού για τον Του­ρι­σμό στη βάση των αρχών της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης, φαί­νε­ται ότι ακόμα καθυ­στε­ρεί, δεδο­μέ­νης της πολυ­πλο­κό­τη­τας του εγχει­ρή­μα­τος εξαι­τίας των πολύ δια­φο­ρε­τι­κών αναγκών των του­ρι­στι­κών προ­ο­ρι­σμών, θερινών, χει­με­ρι­νών και της νησιω­τι­κό­τη­τας της χώρας, η προσοχή στρέ­φε­ται στην ανα­θε­ώ­ρηση του Περι­φε­ρεια­κού Χωρο­τα­ξι­κού Σχε­δια­σμού για το Ν. Αιγαίο. Το Σχέδιο, σύμφωνα με καλά πλη­ρο­φο­ρη­μέ­νες πηγές, βρί­σκε­ται ήδη στα συρ­τά­ρια του αρμό­διου Υφυ­πουρ­γού Ν. Ταγαρά, ωστόσο είναι εξαι­ρε­τικά αμφί­βολο, αν θα προ­λά­βει να εκδοθεί η Υπουρ­γική Απόφαση πριν τις εκλογές.

Οι ειδικοί του του­ρι­σμού θεωρούν ότι σε συν­δυα­σμό με τον χωρο­τα­ξικό σχε­δια­σμό, λύση για την προ­ώ­θηση περι­βαλ­λο­ντικά φιλικών του­ρι­στι­κών επεν­δύ­σεων είναι η προ­ώ­θηση των στρα­τη­γι­κών επεν­δύ­σεων. Το ισχύον ρυθ­μι­στικό πλαίσιο για τις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις υπο­χρε­ώ­νει τους ενδια­φε­ρό­με­νους επεν­δυ­τές σε σύνταξη Ειδικού Σχεδίου Χωρικής Ανά­πτυ­ξης Στρα­τη­γι­κής Επέν­δυ­σης (ΕΣΧΑΣΕ) και σε Στρα­τη­γική Μελέτη Περι­βαλ­λο­ντι­κών Επι­πτώ­σεων (ΣΜΠΕ) τα οποία κατα­τί­θε­νται για δημόσια δια­βού­λευση, γνω­μο­δό­τηση από τις αρμό­διες Δημό­σιες Υπη­ρε­σίες, και επε­ξερ­γα­σία από το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας και την εν τέλει τρο­πο­ποί­ηση ή και έγκρισή τους με την έκδοση Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος. Η ιδιαί­τερα απαι­τη­τική αυτή δια­δι­κα­σία ελέγχων που ισχύει για τις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις εξα­σφα­λί­ζει ότι οι του­ρι­στι­κές επεν­δύ­σεις που εγκρί­νο­νται ικα­νο­ποιούν τις βέλ­τι­στες περι­βαλ­λο­ντι­κές προ­δια­γρα­φές και τα προ­βλε­πό­μενα από την ελλη­νική περι­βαλ­λο­ντική νομο­θε­σία στο πλαίσιο της βιώ­σι­μης του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης με σεβασμό στο περι­βάλ­λον και τις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των νησιών. Επι­πλέον με την έκδοση Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος υπάρχει δέσμευση στον ύψιστο βαθμό για την κατά γράμμα υλο­ποί­ηση αυτών των επεν­δύ­σεων.

Η Ίος με τον Όμιλο Calilo δείχνει τον δρόμο

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα στρα­τη­γι­κής επέν­δυ­σης στις Κυκλά­δες, το νησί της Ίου με τις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις του Ομίλου CALILO. Ο Όμιλος προ­χώ­ρησε σε τρο­πο­ποί­ηση επεν­δυ­τι­κού σχεδίου του ενταγ­μέ­νου στις στρα­τη­γι­κές επεν­δύ­σεις, λαμ­βά­νο­ντας υπ’ όψιν νέες περι­βαλ­λο­ντι­κές μελέτες, καθώς και μελέτη για τη φέρουσα ικα­νό­τητα του νησιού, για τη μείωση του απο­τυ­πώ­μα­τος στο φυσικό και ανθρω­πο­γε­νές περι­βάλ­λον του νησιού. Η στρα­τη­γική αυτή επέν­δυση περιο­ρί­ζε­ται οικειο­θε­λώς από την ύπαρξη περι­βαλ­λο­ντι­κών όρων, περιο­ρι­σμών δόμησης, και ιδίως με την επιβολή ιδιαί­τερα χαμηλού συντε­λε­στή δόμησης. Στις επεν­δύ­σεις του Ομίλου, ο σχε­δια­σμός των του­ρι­στι­κών υπο­δο­χέων του προ­βλέ­πει έως 75% χαμη­λό­τερο του ισχύ­ο­ντος συντε­λε­στή δόμησης που κυμαί­νε­ται από 0,06 έως 0,04, ο οποίος αντι­στοι­χεί στο 50% του Συντε­λε­στή Δόμησης (0,1) που ισχύει στην εκτός σχεδίου περιοχή στην  Ίο.