Ελλάδα και ακόμη 6 κράτη μέλη της Ε.Ε. θέλουν νομιμοποίηση της παρακολούθησης δημοσιογράφων για «λόγους εθνικής ασφαλείας»

Επτά κράτη μέλη της ΕΕ – ανά­με­σά τους η Ελ­λά­δα και η Κύ­προς – θέ­λουν να νο­μι­μο­ποι­ή­σουν την πα­ρα­κο­λού­θη­ση δη­μο­σιο­γρά­φων για «λό­γους ασφα­λεί­ας», σύμ­φω­να με εσω­τε­ρι­κά έγ­γρα­φα που είναι δια­θέ­σι­μα στις ερευ­νη­τι­κές ομά­δες Investigate Europe, Disclose και Follow the Money και είναι σε γνώση της αυ­στρια­κής εφη­με­ρί­δας Der Standard.

«Γαλ­λία, Φιν­λαν­δία, Ελ­λά­δα, Ιτα­λία, Μάλτα, Σου­η­δία και Κύ­προς θέ­λουν να νο­μι­μο­ποι­ή­σουν την πα­ρα­κο­λού­θη­ση δη­μο­σιο­γρά­φων, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της χρή­σης λο­γι­σμι­κού κα­τα­σκο­πεί­ας στα τη­λέ­φω­να, εάν οι αρχές ασφα­λεί­ας τους κρί­νουν απα­ραί­τη­το να «προ­στα­τέ­ψουν την εθνι­κή ασφά­λεια», γρά­φει η αυ­στρια­κή εφη­με­ρί­δα και προ­σθέ­τει: «Η νο­μο­θε­σία της ΕΕ για την προ­στα­σία της ελευ­θε­ρί­ας των μέσων ενη­μέ­ρω­σης, η οποία δεν έχει ακόμη ορι­στι­κο­ποι­η­θεί, κιν­δυ­νεύ­ει να απο­τύ­χει λόγω της δια­μά­χης σχε­τι­κά με τη χρήση λο­γι­σμι­κού κα­τα­σκο­πεί­ας για σκο­πούς «εθνι­κής ασφά­λειας».

Η «τύχη» της πρω­το­βου­λί­ας των «επτά» θα κρι­θεί σε συ­νά­ντη­ση την Πα­ρα­σκευή ανά­με­σα σε εκ­προ­σώ­πους του Συμ­βου­λί­ου της ΕΕ, της Κο­μι­σιόν και του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου. Οι τρεις θε­σμοί της ΕΕ δια­πραγ­μα­τεύ­ο­νται εδώ και 15 μήνες την εκ­πό­νη­ση ενός κοι­νού κει­μέ­νου με στόχο τη δια­μόρ­φω­ση του κα­νο­νι­σμού για την Ελευ­θε­ρία των Μέσων Ενη­μέ­ρω­σης (EMFA).

Αντι­δρούν οι ορ­γα­νώ­σεις ΜΜΕ

Το Διε­θνές Ιν­στι­τού­το Τύπου (IPI) σε κοινή  πα­ρέμ­βα­σή του με άλλες 16 Ευ­ρω­παϊ­κές ορ­γα­νώ­σεις για τα Μέσα Μα­ζι­κής Ενη­μέ­ρω­σης, κά­λε­σε τα θε­σμι­κά όρ­γα­να της ΕΕ να κα­το­χυ­ρώ­σουν ισχυ­ρές δια­τά­ξεις στον κα­νο­νι­σμό EMFA, ώστε να προ­στα­τευ­θεί απο­τε­λε­σμα­τι­κά την ανε­ξαρ­τη­σία των ΜΜΕ σε ολό­κλη­ρη την ΕΕ.

«Η Ευ­ρω­παϊ­κή Ενωση  ήταν ανέ­κα­θεν προ­πύρ­γιο της ελευ­θε­ρί­ας των μέσων ενη­μέ­ρω­σης και του πλου­ρα­λι­σμού, αλλά σή­με­ρα αυτές οι κε­ντρι­κές αξίες βρί­σκο­νται σε πα­ρακ­μή. Όπου υπο­νο­μεύ­ε­ται το κρά­τος δι­καί­ου, η ελευ­θε­ρία των μέσων ενη­μέ­ρω­σης είναι συχνά το πρώτο θύμα», ανα­φέ­ρουν οι 19 Ευ­ρω­παϊ­κές ορ­γα­νώ­σεις. «Η συ­νά­ντη­ση της Πα­ρα­σκευ­ής θα είναι το πιο δύ­σκο­λο κομ­μά­τι στον αγώνα για αυτό το νο­μι­κό κεί­με­νο», λέει η Ρου­μά­να ευ­ρω­βου­λευ­τής Ρα­μό­να Στρου­γκά­ριου από την Ομάδα των Φι­λε­λευ­θέ­ρων (Renew), που είναι ει­ση­γή­τρια για τον Ευ­ρω­παϊ­κό Νόμο για την Ελευ­θε­ρία των Μέσων Ενη­μέ­ρω­σης (EMFA).

Η πα­ρέμ­βα­ση του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου

Στις 3 Οκτω­βρί­ου, το Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο ψή­φι­σε ένα νο­μι­κό κεί­με­νο, με με­γά­λη πλειο­ψη­φία, που θέτει αυ­στη­ρά όρια στην κρα­τι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση δη­μο­σιο­γρά­φων στο άρθρο 4 του κα­νο­νι­σμού. Σύμ­φω­να με την από­φα­ση μπο­ρεί να υπο­κλα­πούν ή να ερευ­νη­θούν χρη­σι­μο­ποιώ­ντας λο­γι­σμι­κό κα­τα­σκο­πεί­ας, υπό τις εξής προ­ϋ­πο­θέ­σεις:

Αν η πα­ρα­κο­λού­θη­ση δεν έχει καμία σχέση με τις επαγ­γελ­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες των δη­μο­σιο­γρά­φων, δεν αφορά ούτε απο­κα­λύ­πτει πρό­σβα­ση σε πηγές, δι­καιο­λο­γεί­ται σε με­μο­νω­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση για την πρό­λη­ψη ή τη δίωξη σο­βα­ρού εγκλή­μα­τος και δια­τάσ­σε­ται από ανε­ξάρ­τη­τη και αμε­ρό­λη­πτη δι­κα­στι­κή αρχή, που θα επα­νε­ξε­τά­ζει τα­κτι­κά την πα­ρα­κο­λού­θη­ση.

Προη­γου­μέ­νως, ωστό­σο, στις 21 Ιου­νί­ου, το Συμ­βού­λιο της ΕΕ, υπό την πίεση της γαλ­λι­κής κυ­βέρ­νη­σης και τε­λι­κά με τη συ­γκα­τά­θε­ση όλων των κυ­βερ­νή­σε­ων εκτός από αυτές της Ουγ­γα­ρί­ας και της Πο­λω­νί­ας, πρό­σθε­σε μια αμ­φι­λε­γό­με­νη πα­ρά­γρα­φο στο άρθρο περί  απα­γό­ρευ­σης της πα­ρα­κο­λού­θη­σης  δη­μο­σιο­γρά­φων: «Το άρθρο δεν επη­ρε­ά­ζει την ευ­θύ­νη των κρα­τών μελών να προ­στα­τεύ­ουν την εθνι­κή ασφά­λεια».

Επι­τρο­πή Libe

Το Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο συ­νέ­στη­σε ήδη την επι­τρο­πή Libe, ει­δι­κά για το θέμα και ζή­τη­σε να απα­γο­ρευ­τεί η πώ­λη­ση λο­γι­σμι­κού κα­τα­σκο­πεί­ας έως ότου ορι­στεί νο­μι­κά με σα­φή­νεια σε ποιες εξαι­ρε­τι­κές πε­ρι­πτώ­σεις μπο­ρεί να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει το κρά­τος. «Ανη­συ­χού­με βα­θύ­τα­τα για το ανα­τρι­χια­στι­κό απο­τέ­λε­σμα που θα μπο­ρού­σε να προ­κύ­ψει εάν το τε­λι­κό κεί­με­νο θε­σπί­σει προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την απο­κά­λυ­ψη των πηγών», ανέ­φε­ραν στην ανοι­κτή τους επι­στο­λή οι 17 ευ­ρω­παϊ­κές ορ­γα­νώ­σεις Μέσων Ενη­μέ­ρω­σης.

Η δια­τύ­πω­ση αυτή «δεν προ­σθέ­τει τί­πο­τα και­νούρ­γιο, αλλά ανα­φέ­ρε­ται μόνο σε ό,τι ήδη ισχύ­ει βάσει της Συν­θή­κης της ΕΕ», υπο­στή­ρι­ξε ο Μάρ­τιν Πέρ­σον, υπεύ­θυ­νος στο σου­η­δι­κό Υπουρ­γείο Πο­λι­τι­σμού, του οποί­ου η κυ­βέρ­νη­ση προ­ε­δρεύ­ει των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων στο Συμ­βού­λιο. Το ίδιο ισχυ­ρί­στη­κε και η Γερ­μα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση. «Είναι απλώς μια διευ­κρί­νι­ση που δεν απο­σκο­πεί στη δη­μιουρ­γία νέων τρό­πων πα­ρέμ­βα­σης στις δη­μο­σιο­γρα­φι­κές ελευ­θε­ρί­ες», δή­λω­σε εκ­πρό­σω­πος της «Πρά­σι­νης υπουρ­γού Πο­λι­τι­σμού, Κλα­ού­ντια Ροθ, τον Ιού­νιο.

Ο Γερ­μα­νός ευ­ρω­βου­λευ­τής των Πρα­σί­νων Ντά­νιελ Φρόιντ,ο οποί­ος είναι μέλος της επι­τρο­πής Libe, λέει πά­ντως ότι «οι κυ­βερ­νή­σεις δεν έχουν θέση στα τη­λέ­φω­να των δη­μο­σιο­γρά­φων. Έχου­με προ­βλέ­ψει για αυτό στο Ευ­ρω­παϊ­κό Κοι­νο­βού­λιο. Δεν μπο­ρούν τώρα τα κράτη μέλη να επα­να­φέ­ρουν αυτήν την κα­τα­σκο­πευ­τι­κή πα­ρά­γρα­φο από την πίσω πόρτα».

Ευ­θύ­νη των κρα­τών

Η Ρε­νά­τε Σρέ­ντερ, επι­κε­φα­λής της Ευ­ρω­παϊ­κής Ομο­σπον­δί­ας Δη­μο­σιο­γρά­φων, πι­στεύ­ει όμως ότι αυτό είναι πα­ρα­πλα­νη­τι­κό. «Αυτή η ασα­φής δια­τύ­πω­ση θα έφερ­νε μαζί της τον κίν­δυ­νο πι­θα­νής πα­ρά­καμ­ψης της επι­διω­κό­με­νης προ­στα­σί­ας των πηγών των δη­μο­σιο­γρά­φων», προει­δο­ποιεί η Σρέ­ντερ.

Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, σύμ­φω­να με τη συν­θή­κη της ΕΕ, η προ­στα­σία της εθνι­κής ασφά­λειας απο­τε­λεί απο­κλει­στι­κή ευ­θύ­νη των εθνι­κών κρα­τών. Ομως το Ευ­ρω­παϊ­κό Δι­κα­στή­ριο έχει απο­φαν­θεί πολ­λές φορές ότι η επί­κλη­ση αυτής της αρχής δεν δι­καιο­λο­γεί την πα­ρα­βί­α­ση της νο­μο­θε­σί­ας της ΕΕ.

Για τον λόγο αυτό, τον Οκτώ­βριο του 2020, οι δι­κα­στές, ανα­φε­ρό­με­νοι στην οδη­γία για την προ­στα­σία δε­δο­μέ­νων στις ηλε­κτρο­νι­κές επι­κοι­νω­νί­ες, απα­γό­ρευ­σαν στις γαλ­λι­κές αρχές να ανα­γκά­ζουν τους πα­ρό­χους δια­δι­κτύ­ου να απο­θη­κεύ­ουν εκ των προ­τέ­ρων τα δε­δο­μέ­να των πε­λα­τών τους. «Το γε­γο­νός και μόνο ότι ελή­φθη ένα εθνι­κό μέτρο για την προ­στα­σία της εθνι­κής ασφά­λειας δεν μπο­ρεί να απαλ­λά­ξει τα κράτη μέλη από την απα­ραί­τη­τη τή­ρη­ση του δι­καί­ου της Ένω­σης», κα­τέ­στη­σαν σαφές τότε οι δι­κα­στές.

Πρω­το­στα­τεί η Γαλ­λία

Η Γαλ­λία βρί­σκε­ται στην πρώτη γραμ­μή υπέρ της θέ­σπι­σης του  ει­δι­κού άρ­θρου για την εθνι­κή ασφά­λεια στον Ευ­ρω­παϊ­κό κα­νο­νι­σμό, όπως δεί­χνουν έγ­γρα­φα του Συμ­βου­λί­ου της Ε.Ε. Ήδη από τις 21 Οκτω­βρί­ου 2022, η κυ­βέρ­νη­ση της Ελί­ζα­μπεθ Μπορν υπο­στή­ρι­ξε μια «ρητή ρήτρα απο­κλει­σμού» για ολό­κλη­ρο τον Νόμο για την Ελευ­θε­ρία των Μέσων Ενη­μέ­ρω­σης εάν θι­γό­ταν η εθνι­κή ασφά­λεια.

Τόσο η Γαλ­λία όσο και άλλες χώρες ,θέ­λουν να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν αυτό το πρό­σθε­το άρθρο του Κα­νο­νι­σμού για να δια­σφα­λί­σουν ότι τα εθνι­κά δι­κα­στή­ρια δεν θα υπο­βάλ­λουν καν τις πι­θα­νές δια­φο­ρές στο Ευ­ρω­παϊ­κό Δι­κα­στή­ριο. «Αυτό ση­μαί­νει ότι θα μπο­ρούν οι χώρες μέλη να απο­φα­σί­ζουν μόνες τους πότε η προ­στα­σία των δη­μο­σιο­γρά­φων από πα­ρα­κο­λου­θή­σεις, «επη­ρε­ά­ζει» την ευ­θύ­νη τους για την εθνι­κή ασφά­λεια – και ως εκ τού­του μπο­ρεί να πα­ρα­καμ­φθεί» ,

Ο κε­ντρο­δε­ξιός Γάλ­λος Ευ­ρω­βου­λευ­τής Ζοφρά Ντι­ντιέ, ο οποί­ος ηγή­θη­κε των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων για το EMFA για την Επι­τρο­πή Εσω­τε­ρι­κής Αγο­ράς, κά­λε­σε  μά­λι­στα ρητά την κυ­βέρ­νη­ση Μα­κρόν «να εγκα­τα­λεί­ψει το σχέ­διό της για νό­μι­μες υπο­κλο­πές δη­μο­σιο­γρά­φων. Αυτός ο ευ­ρω­παϊ­κός κα­νο­νι­σμός πρέ­πει να προ­στα­τεύ­ει τον πλου­ρα­λι­σμό και να μην επι­τρέ­πει την κα­τα­σκο­πεία», τό­νι­σε ο Γάλ­λος Ευ­ρω­βου­λευ­τής του ΕΛΚ.

Πηγή naftemporiki.gr