Εκρηκτική η κατάσταση στο Αιγαίο-Σκηνικό έντονης αντιπαράθεσης με την Τουρκία

Οι χαμηλές πτήσεις τουρ­κι­κών αερο­σκα­φών και ελι­κο­πτέ­ρων πάνω από ελλη­νικά νησιά κατά τη διάρ­κεια της περα­σμέ­νης εβδο­μά­δας, έφεραν και πάλι στο προ­σκή­νιο την επι­κίν­δυνη αντι­πα­ρά­θεση Ελλάδας και Τουρ­κίας στο Αιγαίο. Το γεγονός δε πως δεν έχει υπάρξει, όχι ένα, αλλά πολ­λα­πλά θερμά επει­σό­δια, οφεί­λε­ται στην αυτο­συ­γκρά­τηση των ελλη­νι­κών Ενόπλων Δυνά­μεων.

Δεκάδες δια­βή­ματα, ρημα­τι­κές δια­κοι­νώ­σεις, δια­μαρ­τυ­ρίες και έντονες επι­ση­μά­νεις της ελλη­νι­κής διπλω­μα­τίας «πετά­γο­νται» κυριο­λε­κτικά από το τουρ­κικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών, το οποίο απο­δέ­χε­ται πλήρως την εκά­στοτε επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία των τουρ­κι­κών Ενόπλων Δυνά­μεων. Ωστόσο, σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις, οι Τούρκοι διπλω­μά­τες σε κατ’ ιδίαν συζη­τή­σεις δια­φο­ρο­ποιού­νται. Προ­κει­μέ­νου να κατα­στεί διαυγής η εικόνα που επι­κρα­τεί στο Αιγαίο και να αφυ­πνι­στεί το πολι­τικό σύστημα της χώρας, παρου­σιά­ζουμε σήμερα ορι­σμένα μόνο επει­σό­δια κάνο­ντας σχετική χρήση εγγρά­φων.

Στην άσκηση του Μαΐου

Κατά τη διάρ­κεια της τουρ­κι­κής άσκησης Deniz Kurdu, από 14 έως 28 Μαΐου, εκδη­λώ­θηκε μια άκρως επι­κίν­δυνη και με καται­γι­στικό ρυθμό παρα­βί­αση των ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων, σε όλα τα μήκη και πλάτη του Αιγαίου. Παράλ­ληλα επι­χεί­ρη­σαν να ελέγ­ξουν «το σύνολο των στενών του Αιγαίου από τα Κύθηρα έως τη Ρόδο». Οπως ανα­φέ­ρε­ται σε σχετικό έγγραφο, «τουρ­κι­κές ναυ­τι­κές μονάδες προ­έ­βη­σαν σε μεγάλης κλί­μα­κας παρα­βιά­σεις ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων σε όλο το εύρος του Αιγαίου και διήλθαν σε πολλές περι­πτώ­σεις σε πολύ μικρή από­σταση από τις ελλη­νι­κές ακτές, ακόμη και ηπει­ρω­τι­κές, π.χ. Πελο­πον­νή­σου, Αττικής, Χαλ­κι­δι­κής και εκτέ­λε­σαν επι­χει­ρη­σιακά σενάρια εντός ελλη­νι­κών χωρικών υδάτων στην περιοχή των Κυκλά­δων, πράγμα που συνιστά κατά­φωρη παρα­βί­αση ελλη­νι­κής κυριαρ­χίας».

Οπως ανα­φέ­ρουν στην «Κ» πηγές με υψηλό επίπεδο αξιο­πι­στίας, οι τουρ­κι­κές Ενοπλες Δυνά­μεις δεν αντα­πο­κρί­θη­καν στις κλήσεις των ελλη­νι­κών μονάδων να εγκα­τα­λεί­ψουν τα χωρικά ύδατα και προ­σθέ­τουν ότι «η αποφυγή σοβα­ρό­τε­ρων επει­σο­δίων έγινε λόγω αυτο­συ­γκρά­τη­σης της ελλη­νι­κής πλευράς».

Ενα ακόμη σκληρό επει­σό­διο στο οποίο είχε δοθεί και μεγάλη δημο­σιό­τητα, αλλά χωρίς να έχει γίνει γνωστό το παρα­σκή­νιο, ήταν η είσοδος του κατα­σκο­πευ­τι­κού πλοίου «Τσα­νταρλί» στο πεδίο βολής Ανδρου κατά τη διάρ­κεια της άσκησης «Καται­γίς», στις 9 Ιουνίου, που προ­κά­λεσε μεγάλη ένταση στο ΓΕΕΘΑ. Το εν λόγω πλοίο είχε απο­χω­ρή­σει μετά από έντονες προει­δο­ποι­ή­σεις του ελλη­νι­κού ναυ­τι­κού. Στο έντονο διάβημα της Αθήνας, το τουρ­κικό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών δεν έδωσε καμία απά­ντηση, ωστόσο δια­μαρ­τυ­ρή­θηκε γιατί ελλη­νική φρεγάτα που κατε­δί­ωξε το τουρ­κικό πλοίο, το εγκλώ­βισε στο ραντάρ της βορειο­α­να­το­λικά της Ικαρίας και για δεύτερη φορά νότια της Ικαρίας. Οι Τούρκοι δια­μαρ­τύ­ρο­νται ότι τα ελλη­νικά πολε­μικά αερο­σκάφη εγκλω­βί­ζουν τουρ­κικά και κατα­γρά­φηκε έντονο περι­στα­τικό όταν τουρ­κικό αερο­σκά­φος προ­κει­μέ­νου να δια­φύ­γει εκτό­ξευσε φωτο­βο­λίδα, ενέρ­γεια που προ­κά­λεσε ελλη­νικό διάβημα.

Τα περι­στα­τικά αυτά, προ­κα­λούν έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό. Το τελευ­ταίο επει­σό­διο με τις χαμηλές πτήσεις πάνω από το Φαρ­μα­κο­νήσι και το Κου­νε­λο­νήσι προ­κά­λεσε νέα δια­βή­ματα. Σε κάθε επει­σό­διο, η ελλη­νική διπλω­μα­τία εμφα­νί­ζει χάρτες, επι­κα­λεί­ται τα ΜΟΕ, το διεθνές δίκαιο, την ανάγκη απο­φυ­γής επει­σο­δίων. Προ­φα­νώς και πολλοί Τούρκοι αξιω­μα­τού­χοι αντι­λαμ­βά­νο­νται τους κιν­δύ­νους, ωστόσο οι αντι­δρά­σεις κατα­δει­κνύ­ουν ότι υπάρχει δυσκο­λία άμβλυν­σης των εντά­σεων.

Τα απορ­ρί­πτουν

Η τουρ­κική πλευρά, κατά πάγια τακτική, απορ­ρί­πτει τα ελλη­νικά δια­βή­ματα, ενίοτε με εντελώς ανυ­πό­στα­τες δικαιο­λο­γίες π.χ. περί αβλα­βούς διέ­λευ­σης, ενώ ιδιαί­τερη πολι­τική και διπλω­μα­τική αξία έχει το επι­χεί­ρημα της Αγκυρας ότι δεν εξε­τά­ζο­νται καταγ­γε­λίες της Ελλάδας για παρα­βιά­σεις χωρικών υδάτων «που αφορούν γεω­γρα­φι­κούς σχη­μα­τι­σμούς που δεν παρα­χω­ρή­θη­καν στην Ελλάδα με βάση διε­θνείς συν­θή­κες».

Δηλαδή επι­κα­λού­νται τη θεωρία γκρίζων ζωνών, που είναι νομικά αβάσιμη και πολι­τικά ατε­λέ­σφορη καθώς τέτοια εκδοχή απο­τε­λεί περι­φρό­νηση του διε­θνούς δικαίου και των συν­θη­κών.

Ο διπλω­μα­τι­κός και πολι­τι­κός διά­λο­γος Ελλάδας-Τουρκίας έχει παρα­λύ­σει καθώς δεν έχει σχη­μα­τι­στεί ακόμη κυβέρ­νηση στην Αγκυρα, αλλά αυτό δεν απο­τε­λεί σοβαρό λόγο για την κλι­μά­κωση στο Αιγαίο.

Καθη­με­ρινή