Μ. Καραμαλέγκου: Το αποτέλεσμα των πανελλαδικών δεν καθορίζει ούτε εμποδίζει την κατάκτηση του στόχου

Πο­λύ­τι­μες πλη­ρο­φο­ρί­ες αλλά και χρή­σι­μες συμ­βου­λές για τους υπο­ψη­φί­ους των πα­νελ­λα­δι­κών εξε­τά­σε­ων δίνει στην πολύ εν­δια­φέ­ρου­σα συ­νέ­ντευ­ξή της στη «δη­μο­κρα­τι­κή» η κ. Μαρία Κα­ρα­μα­λέ­γκου MEd, MSc, ει­δι­κή παι­δα­γω­γός -σχο­λι­κή ψυ­χο­λό­γος, πι­στο­ποι­η­μέ­νη σύμ­βου­λος επαγ­γελ­μα­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού Ariston Phycometric Series.

Στη συ­νέ­ντευ­ξή της μιλά για τη δια­χεί­ρι­ση του άγ­χους των υπο­ψη­φί­ων από την ημέρα έναρ­ξης των εξε­τά­σε­ων μέχρι την ανα­κοί­νω­ση των βαθ­μο­λο­γιών και τη συ­μπλή­ρω­ση του μη­χα­νο­γρα­φι­κού δελ­τί­ου, ενώ επι­ση­μαί­νει τον πο­λύ­τι­μο ρόλο του οι­κο­γε­νεια­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος αλλά και τη χρη­σι­μό­τη­τα των εναλ­λα­κτι­κών επι­λο­γών.

Πα­ραλ­λή­λως ανα­φέ­ρε­ται στα ψυ­χο­με­τρι­κά ερ­γα­λεία και πώς οι υπο­ψή­φιοι μπο­ρούν ου­σια­στι­κά να βοη­θη­θούν με την κα­θο­δή­γη­ση κα­ταρ­τι­σμέ­νων επι­στη­μό­νων, ανα­κα­λύ­πτο­ντας νέους επαγ­γελ­μα­τι­κούς ορί­ζο­ντες που ται­ριά­ζουν στις ανά­γκες αλλά και στην προ­σω­πι­κό­τη­τά τους με μια επί­σκε­ψη ακόμα και λίγο πριν τη συ­μπλή­ρω­ση του μη­χα­νο­γρα­φι­κού τους δελ­τί­ου.

• Κυρία Κα­ρα­μα­λέ­γκου, ολο­κλη­ρώ­θη­κε αυτή η δύ­σκο­λη πε­ρί­ο­δος των πα­νελ­λα­δι­κών εξε­τά­σε­ων που θε­ω­ρεί­ται ορό­ση­μο στη ζωή όχι μόνο των μα­θη­τών αλλά και του οι­κο­γε­νεια­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος, η οποία κλο­νί­ζει τα παι­διά και τους γο­νείς. Θα ήθελα να ξε­κι­νή­σου­με τη συ­νέ­ντευ­ξη ρω­τώ­ντας σας πώς αντι­με­τω­πί­ζε­ται αυτή η πίεση και το άγχος από την ημέρα που ξε­κι­νούν οι εξε­τά­σεις μέχρι και την ανα­κοί­νω­ση των βαθ­μο­λο­γιών και των βά­σε­ων.

Αρ­χι­κά να πούμε ότι αυτό είναι λο­γι­κό να συμ­βαί­νει και στους γο­νείς και στα παι­διά, γιατί οι πα­νελ­λή­νιες εξε­τά­σεις είναι μια εξ’ ορι­σμού αντα­γω­νι­στι­κή δια­δι­κα­σία που αφορά στη συ­μπλή­ρω­ση θέ­σε­ων στα Ανώ­τε­ρα και Ανώ­τα­τα Εκ­παι­δευ­τι­κά Ιδρύ­μα­τα.

Αυτό που πρέ­πει να έχουν και οι γο­νείς και τα παι­διά κατά νου, είναι ότι πρό­κει­ται για μια δο­κι­μα­σία η οποία είναι μεν αντα­γω­νι­στι­κή αλλά δεν είναι τόσο κα­θο­ρι­στι­κή όσο φα­ντά­ζει. Όποιο και να είναι το απο­τέ­λε­σμα, δεν μπο­ρεί στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα αυτό να εμπο­δί­σει κά­ποιον ορι­στι­κά από το να κα­τα­κτή­σει το στόχο που θα βάλει στη ζωή του.

Καλό θα ήταν λοι­πόν και οι γο­νείς και τα παι­διά να έχουν κι ένα δεύ­τε­ρο πλάνο σε πε­ρί­πτω­ση που δεν ευο­δω­θεί η προ­σπά­θεια της ει­σα­γω­γής μέσω των πα­νελ­λα­δι­κών εξε­τά­σε­ων, να έχουν εξε­τά­σει κά­ποιες εναλ­λα­κτι­κές επι­λο­γές ούτως ώστε να μπο­ρέ­σουν να ισορ­ρο­πή­σουν αυτό που συμ­βαί­νει.

Πι­στεύω ότι τα παι­διά έχουν άγχος γιατί αυτό τους με­τα­δί­δουν και οι γο­νείς τους, άθελά τους. Υπάρ­χουν κά­ποια πράγ­μα­τα τα οποία οι γο­νείς είναι καλό να απο­φεύ­γουν όπως οι συ­γκρί­σεις, οι απει­λές, η κα­τα­στρο­φο­λο­γία, η μα­ζο­χι­στι­κή προ­βο­λή του εαυ­τού, η υπερ­βο­λι­κή και αδι­καιο­λό­γη­τη αι­σιο­δο­ξία, η έλ­λει­ψη κα­τα­νό­η­σης του άγ­χους, ο υπερ­βο­λι­κός έλεγ­χος, οι ελεγ­κτι­κές ερω­τή­σεις…

Ο ρόλος των γο­νέ­ων πρέ­πει να είναι υπο­στη­ρι­κτι­κός, να επαι­νούν την προ­σπά­θεια, να κα­τα­λα­βαί­νουν, να έχουν μια συ­γκα­τα­βα­τι­κή διά­θε­ση, να λένε στα παι­διά ότι τα αγα­πά­νε και θα τα αγα­πούν ανε­ξαρ­τή­τως απο­τε­λέ­σμα­τος, να έχουν με­λε­τή­σει και με­ρι­μνή­σει για τα εναλ­λα­κτι­κά πλάνα για το μέλ­λον των παι­διών τους. Επί­σης θα πρέ­πει να φρο­ντί­ζουν να τρέ­φο­νται σωστά τα παι­διά τους, να κοι­μού­νται καλά, να τους δί­νουν την αί­σθη­ση πως οτι­δή­πο­τε θέ­λουν να τους πουν σε αυτή την εξαι­ρε­τι­κά δύ­σκο­λη πε­ρί­ο­δο που περ­νά­νε θα είναι δίπλα τους και θα είναι ανοι­κτοί να μι­λή­σουν, να ακού­σουν και να είναι συ­μπο­νε­τι­κοί…

• Τα παι­διά τι πρέ­πει να γνω­ρί­ζουν για αυτή την πε­ρί­ο­δο που βιώ­νουν;

Τα παι­διά θα πρέ­πει να ξέ­ρουν ότι κά­ποια από τα συμ­πτώ­μα­τα του άγ­χους αξιο­λό­γη­σης είναι η αύ­ξη­ση του καρ­δια­κού παλ­μού και της ανα­πνο­ής, οι “πε­τα­λού­δες” στο στο­μά­χι, η εφί­δρω­ση… Υπάρ­χει πε­ρί­πτω­ση ακόμα να τρέ­μουν τα χέρια τους και τα πόδια τους ή η φωνή τους, να βιώ­σουν μια προ­σω­ρι­νή απώ­λεια μνή­μης, αδυ­να­μία συ­γκέ­ντρω­σης, από­σπα­ση προ­σο­χής, αρ­νη­τι­κές σκέ­ψεις…

• Τι μπο­ρούν να κά­νουν σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση;

Πρέ­πει να ξέ­ρουν ότι πρό­κει­ται για κάτι φυ­σιο­λο­γι­κό και να θυ­μού­νται ότι δεν είναι οι μόνοι που τα βιώ­νουν αυτά. Σε αυτή την πε­ρί­πτω­ση πρέ­πει να βρουν κά­ποιες θε­τι­κές φρά­σεις τις οποί­ες θα επα­να­λαμ­βά­νουν για αυ­το­εν­δυ­νά­μω­ση, να κά­νουν θε­τι­κές σκέ­ψεις όπως ωραί­ες ει­κό­νες, να φα­ντά­ζο­νται για τον εαυτό τους στο μέλ­λον και να ανα­τρέ­χουν σε αυτές όταν τους κα­τα­κλύ­ζει το άγχος..

Βοη­θά­ει πολύ να μπο­ρούν τα παι­διά να μοι­ρα­στούν το άγχος τους με αν­θρώ­πους που αγα­πούν, όπως παπ­πού­δες, για­γιά­δες, αδέλ­φια… Είναι εξαι­ρε­τι­κά ανα­κου­φι­στι­κό να μπο­ρεί το παιδί να εκ­φρά­σει το άγχος που αι­σθά­νε­ται και τα όποια άλλα συ­ναι­σθή­μα­τά του.

Επί­σης να ξέ­ρε­τε ότι βοη­θά­ει αρ­κε­τά το χιού­μορ ακόμα και ο αυ­το­σαρ­κα­σμός. Άλ­λω­στε οι εξε­τά­σεις αυτές αφο­ρούν μια πρό­σκαι­ρη αξιο­λό­γη­ση των γνώ­σε­ών τους και δεν απο­τε­λούν πό­ρι­σμα για ολό­κλη­ρη τη ζωή τους!

• Από την εμπει­ρία σας, θα λέ­γα­τε ότι το άγχος, η πίεση και όλα αυτά τα συμ­πτώ­μα­τα που μας πε­ρι­γρά­ψα­τε αφο­ρούν στην πλειο­νό­τη­τα των υπο­ψη­φί­ων;

Είναι γε­γο­νός ότι οι 9 στους 10 μα­θη­τές βιώ­νουν την πε­ρί­ο­δο των πα­νελ­λα­δι­κών εξε­τά­σε­ων πολύ δύ­σκο­λα. Να θυ­μί­σου­με ότι είναι μια δια­δι­κα­σία που ξε­κί­νη­σε το 1964 για την ει­σα­γω­γή των απο­φοί­των του Λυ­κεί­ου στα ανώ­τε­ρα και ανώ­τα­τα εκ­παι­δευ­τι­κά ιδρύ­μα­τα της χώρας λόγω της ύπαρ­ξης πλη­θώ­ρας υπο­ψη­φί­ων και των πε­ριο­ρι­σμέ­νων θέ­σε­ων.

Δύο φορές συ­ζη­τή­θη­κε το εν­δε­χό­με­νο να κα­ταρ­γη­θούν, το 1981 επί ΠΑΣΟΚ και τε­λευ­ταία επί κυ­βέρ­νη­σης ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, όμως είναι 2022 και ακόμα τα παι­διά δια­γω­νί­ζο­νται με το ίδιο σύ­στη­μα.

Ενί­ο­τε γί­νο­νται κά­ποιες αλ­λα­γές παρά το ό,τι η βάση πα­ρα­μέ­νει η ίδια και οι αλ­λα­γές αυτές είναι εξαι­ρε­τι­κά στρε­σο­γό­νες για τα παι­διά, διότι προ­ε­τοι­μά­ζο­νται χρό­νια για μια συ­γκε­κρι­μέ­νη συν­θή­κη και τε­λι­κά κα­λού­νται να δια­γω­νι­στούν σε δια­φο­ρε­τι­κή.

• Το άγχος πά­ντως των πα­νελ­λα­δι­κών εξε­τά­σε­ων βα­ραί­νει τα παι­διά ίσως και από το Γυ­μνά­σιο.

Εν­νο­εί­ται αυτό. Η πε­ρί­ο­δος από Γ’ Γυ­μνα­σί­ου έως και 1η Λυ­κεί­ου είναι ένα εξαι­ρε­τι­κά κομ­βι­κό ση­μείο για τα παι­διά που κα­λού­νται να απο­φα­σί­σουν για την κα­τεύ­θυν­ση που θα ακο­λου­θή­σουν. Όμως από πάρα πολύ νωρίς τα παι­διά μπαί­νουν στη δια­δι­κα­σία των φρο­ντι­στη­ρί­ων και των ιδιαί­τε­ρων μα­θη­μά­των.

• Τα παι­διά σε αυτή την ηλι­κία κυρία Κα­ρα­μα­λέ­γκου, είναι σε θέση, έχουν την ωρι­μό­τη­τα να πά­ρουν μια τόσο σο­βα­ρή από­φα­ση και μά­λι­στα χωρίς το σχο­λι­κό πε­ρι­βάλ­λον να είναι υπο­στη­ρι­κτι­κό, χωρίς να τους δίνει ερ­γα­λεία για το πώς θα επι­λέ­ξουν τις σχο­λές φοί­τη­σης, το επάγ­γελ­μά τους ου­σια­στι­κά στην ενή­λι­κη ζωή τους;

Σε καμία πε­ρί­πτω­ση. Κα­νέ­να παιδί δεν είναι έτοι­μο για κάτι τέ­τοιο. Ευ­τυ­χώς έχει προ­χω­ρή­σει η ψυ­χο­με­τρία, υπάρ­χουν τα ψυ­χο­με­τρι­κά ερ­γα­λεία όπως κά­ποια τεστ σαν αυτά που διε­ξά­γω εγώ και διά­φο­ροι άλλοι συ­νά­δελ­φοι τα οποία είναι πι­στο­ποι­η­μέ­να κι αυτό είναι ένα ση­μείο στο οποίο οι γο­νείς θα πρέ­πει να είναι ιδιαί­τε­ρα προ­σε­κτι­κοί.Τα τεστ αυτά μπο­ρούν να βοη­θή­σουν τα παι­διά να δουν ποιες είναι οι δε­ξιό­τη­τες, οι ικα­νό­τη­τές τους, ποια είναι η ερ­γα­σια­κή τους προ­σω­πι­κό­τη­τα… Μέσα από αυτά τα τεστ μπο­ρούν να πά­ρουν χρή­σι­μες πλη­ρο­φο­ρί­ες για την κα­τεύ­θυν­ση που θα ακο­λου­θή­σουν στο Λύ­κειο αλλά και πώς θα συ­μπλη­ρώ­σουν το μη­χα­νο­γρα­φι­κό τους και μά­λι­στα με ποια ιε­ραρ­χι­κή σειρά.

Ευ­τυ­χώς υπάρ­χουν πλέον πολλά χρή­σι­μα ερ­γα­λεία κι αυτό είναι εν­θαρ­ρυ­ντι­κό και πα­ρη­γο­ρη­τι­κό για τα παι­διά.

• Σε ποια ηλι­κία θα πρέ­πει να γί­νο­νται αυτά τα τεστ;

Η ιδα­νι­κή ηλι­κία θεωρώ ότι είναι με­τα­ξύ 3ης Γυ­μνα­σί­ου με 1ης Λυ­κεί­ου, ώστε να είναι ξε­κά­θα­ρο στο παιδί σε ποια μα­θή­μα­τα θα πρέ­πει να δώσει βάση και να κάνει φρο­ντι­στή­ριο.

Τα παι­διά εξου­θε­νώ­νο­νται από την αγω­νία των γο­νέ­ων στα φρο­ντι­στή­ρια ήδη από την 1η Γυ­μνα­σί­ου για να μην σας πω από το δη­μο­τι­κό σχο­λείο. Πλέον, απο­τε­λεί δια­πί­στω­ση ότι τα πολλά παι­διά εγ­γρά­φο­νται σε φρο­ντι­στή­ρια από το δη­μο­τι­κό σχο­λείο.

Στο Γυ­μνά­σιο, όπου ακόμα τα παι­διά δεν έχουν απο­φα­σί­σει ξε­κά­θα­ρα ποια κα­τεύ­θυν­ση θα ακο­λου­θή­σουν και ποια είναι η κλίση τους, πα­ρα­τη­ρεί­ται το φαι­νό­με­νο να εξα­ντλού­νται κά­νο­ντας φρο­ντι­στή­ρια σε όλα σχε­δόν τα μα­θή­μα­τα κι αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να εξου­θε­νώ­νο­νται σω­μα­τι­κά, ψυ­χι­κά, πνευ­μα­τι­κά.

Όσο νω­ρί­τε­ρα λοι­πόν γί­νουν αυτά τα τεστ, τόσο πιο ου­σια­στι­κή είναι η βο­ή­θεια προς το παιδί να είναι γα­λή­νιο, να έχει στο­χο­προ­σή­λω­ση και να έχει ηρε­μία και αι­σιο­δο­ξία αφού θα ξέρει για ποιο πράγ­μα μπο­ρεί να ελ­πί­ζει, θα ξέρει τι του ται­ριά­ζει.

• Αν όμως ένα παιδί δεν έκανε εγκαί­ρως αυτά τα τεστ μπο­ρεί να τα κάνει τώρα, πριν από τη συ­μπλή­ρω­ση του μη­χα­νο­γρα­φι­κού του δελ­τί­ου, θα βοη­θού­σε;

Δεν θα βοη­θού­σε απλώς, θα ήταν σω­τή­ρια δια­δι­κα­σία. Υπάρ­χουν πάρα πολλά παι­διά, που είτε έγρα­ψαν καλά είτε όχι, αμ­φι­τα­λα­ντεύ­ο­νται ανά­με­σα σε ποιες σχο­λές θα επι­λέ­ξουν και με ποια ιε­ραρ­χία θα συ­μπλη­ρώ­σουν το μη­χα­νο­γρα­φι­κό.

• Άρα είναι μια επι­λο­γή που θα φέρει τους υπο­ψή­φιους πιο κοντά στις δυ­να­τό­τη­τές τους και στις επι­θυ­μί­ες τους έστω και τώρα.

Βε­βαί­ως ναι. Κά­νο­ντας τα ψυ­χο­με­τρι­κά τεστ μα­θη­τές που δεν έχουν γρά­ψει τόσο καλά για να είναι κοντά στον στόχο τους, ενώ είχαν σκοπό να ξα­να­δώ­σουν εξε­τά­σεις, απο­φα­σί­ζουν να μην το κά­νουν τε­λι­κά και να επι­λέ­ξουν μια από τις εκα­το­ντά­δες άλλες σχο­λές που εν πολ­λοίς είναι και άγνω­στες.

Ξέ­ρε­τε υπάρ­χει μια τάση, να επι­λέ­γουν οι υπο­ψή­φιοι τις ίδιες και τις ίδιες σχο­λές με απο­τέ­λε­σμα να ανε­βαί­νουν και οι βά­σεις, ενώ υπάρ­χει ένα τε­ρά­στιο εύρος επι­λο­γών τις οποί­ες δεν τις γνω­ρί­ζουν και άρα δεν τις επι­λέ­γουν και μέ­νουν ανα­ξιο­ποί­η­τες οι οποί­ες όχι μόνο είναι εξαι­ρε­τι­κά εν­δια­φέ­ρου­σες αλλά προ­σφέ­ρουν και άμεση επαγ­γελ­μα­τι­κή απο­κα­τά­στα­ση.

Κά­νο­ντας λοι­πόν αυτό το τεστ, διευ­ρύ­νουν τις επι­λο­γές τους, συ­νή­θως δεν δί­νουν ξανά πα­νελ­λα­δι­κές, φοι­τούν σε σχο­λές που κά­νουν τα παι­διά ευ­τυ­χι­σμέ­να και γλι­τώ­νουν το βά­σα­νο των πα­νελ­λα­δι­κών για δεύ­τε­ρη φορά τόσο οι υπο­ψή­φιοι όσο και οι γο­νείς τους και βε­βαί­ως βρί­σκουν το δρόμο τους πολύ πιο γρή­γο­ρα.

Επι­πλέ­ον, τα ψυ­χο­με­τρι­κά ερ­γα­λεία βοη­θούν και τον γονιό και το παιδί να είναι σί­γου­ροι πως πρό­κει­ται για επι­λο­γή ζωής που δια­σφα­λί­ζει στο παιδί την προ­σω­πι­κή του αξιο­σύ­νη, που θα του δώσει χαρά, ευ­τυ­χία, γιατί η δου­λειά μας απορ­ρο­φά το με­γα­λύ­τε­ρο μέρος της ημέ­ρας μας και πρέ­πει να μας γε­μί­ζει, να μας δίνει προ­ο­πτι­κές εξέ­λι­ξης, να μας κάνει να ονει­ρευό­μα­στε όχι να κοι­τά­με το ρολόι και να με­τρά­με τις ώρες να τε­λειώ­σου­με.

Ο καλός επαγ­γελ­μα­τί­ας πάντα θα έχει δου­λειά, όσο δύ­σκο­λα και να είναι τα πράγ­μα­τα­και πάντα θα προ­ο­δεύ­ει και καλός επαγ­γελ­μα­τί­ας είναι αυτός που αγα­πά­ει τη δου­λειά του.