Associated Press – Τήλος, ένα πρωτοπόρο νησί που ποντάρει στο πράσινο μέλλον

Δείχνει τον δρόμο στην υπό­λοιπη Ελλάδα, σε μια εποχή που η ενερ­γειακή κρίση βρί­σκε­ται στο κατώφλι μας.

Οταν απο­φά­σι­σαν πού θα δοκι­μά­σουν την πράσινη τεχνο­λο­γία, οι υπεύ­θυ­νοι χάραξης πολι­τι­κής στην Ελλάδα επέ­λε­ξαν το πιο απο­μα­κρυ­σμένο σημείο στον χάρτη: τη μικρο­σκο­πική Τήλο.

Οπως ανα­φέ­ρει το Associated Press σε σχετικό δημο­σί­ευμα με τίτλο «Το ελλη­νικό νησί που τρο­φο­δο­τεί­ται με ενέρ­γεια από μπα­τα­ρίες, ποντά­ρει στο πράσινο μέλλον», η παροχή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας και βασικών υπη­ρε­σιών, ακόμη και η πρό­σβαση με πλοίο, είναι όλα μια πρό­κληση για αυτό το νησί με μόλις 500 μόνι­μους κατοί­κους όλο το χρόνο.

Το πιο πρό­σφατο πρό­βλημά του ήταν η αντι­με­τώ­πιση του πλα­στι­κού. Ωστόσο, οι αρχές ανα­κοί­νω­σαν αυτή την εβδο­μάδα ότι περισ­σό­τερο από το 80% των σκου­πι­διών της Τήλου ανα­κυ­κλώ­νε­ται τώρα. Η χωμα­τερή όπου κάποτε θάβο­νταν ακα­τέρ­γα­στα σκου­πί­δια σε μια πλαγιά ενός λόφου έχει κλείσει ορι­στικά.

Το νησί παράγει ήδη το μεγα­λύ­τερο μέρος της δικής του ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας από το 2019, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ένα ηλιακό πάρκο και μια ανε­μο­γεν­νή­τρια συν­δε­δε­μένη με μπα­τα­ρίες, που δια­τη­ρούν αδιά­κοπη την παροχή.

Η Τήλος, γράφει το Associated Press, είναι ένα μέλος μιας αλυ­σί­δας νησιών στο νοτιο­α­να­το­λικό Αιγαίο, όπου οι περισ­σό­τε­ρες παρα­λίες είναι άδειες, οι κατσί­κες περι­φέ­ρο­νται δίπλα σε εκκλη­σίες αιώνων και τα βουνά μυρί­ζουν άγρια ​​ρίγανη. Η αυτο­νο­μία είναι μια ανα­γκαιό­τητα αλλά και μια πηγή υπε­ρη­φά­νειας.

Για αυτό και το νησί «αγκα­λιά­ζει» την τεχνο­λο­γία.

Στο κεντρικό λιμάνι, ηλε­κτρικά οχήματα περνούν μπροστά από τους του­ρί­στες, μετα­φέ­ρο­ντας εμπο­ρεύ­ματα. Ηλιακά πάνελ τρο­φο­δο­τούν τους πίνακες στις στάσεις των λεω­φο­ρείων και μια ράμπα που δίνει πρό­σβαση στη θάλασσα σε άτομα με ανα­πη­ρία.

Η δήμαρ­χος Μαρία Καμμά-Αλιφέρη λέει ότι η συρ­ρί­κνωση του πλη­θυ­σμού της Τήλου έκανε ακόμη πιο επι­τα­κτική την ανάγκη για αλλαγές. «Τη δεκα­ε­τία του 1990 είχαν απο­μεί­νει 270 άνθρω­ποι σε αυτό το νησί. Υπήρχαν πολύ λίγες γεν­νή­σεις. Το σχολείο κιν­δύ­νευε να κλείσει επειδή είχε τόσα λίγα παιδιά – εγώ ήμουν ένα από αυτά», εξηγεί. «Και το νησί κόντεψε να ερη­μώ­σει πλήρως».

Ομως η ίδια επέλεξε να μείνει στο νησί και παρα­κο­λού­θησε πανε­πι­στη­μιακά μαθή­ματα δια αλλη­λο­γρα­φίας για να μάθει όσα χρεια­ζό­ταν για τη δημόσια διοί­κηση.

«Φτάσαμε κοντά στο χείλος του γκρεμού, και νομίζω ότι αυτό είναι που μας κινη­το­ποιεί τώρα», επι­ση­μαί­νει, στε­κό­μενη στην τοπο­θε­σία της παλιάς χωμα­τε­ρής όπου έχουν φυτευ­τεί λου­λού­δια.

Με τον του­ρι­σμό στη Μεσό­γειο να ανα­κάμ­πτει αυτό το καλο­καίρι μετά από δύο χρόνια παν­δη­μίας, πολλά ελλη­νικά νησιά αντι­με­τω­πί­ζουν μεγάλη πίεση ως προς τους δια­θέ­σι­μους πόρους τους. Μεταξύ άλλων υπάρχει έλλειψη πόσιμου νερού και εξάρ­τηση από το πετρέ­λαιο ντίζελ για την παρα­γωγή ηλε­κτρι­κής ενέρ­γειας καθώς οι τιμές της ενέρ­γειας συνε­χί­ζουν να εκτι­νάσ­σο­νται στα ύψη.

Η Ελλάδα έχει περίπου 200 κατοι­κη­μένα νησιά, σημειώ­νει το επίμαχο δημο­σί­ευμα του AP, πολλά από τα οποία εξα­κο­λου­θούν να αντι­με­τω­πί­ζουν συνε­χό­μενα μπλακ άουτ το καλο­καίρι και παλεύ­ουν για να βρουν λύση με τις υπερ­χει­λι­σμέ­νες χωμα­τε­ρές, που συνήθως κρύ­βο­νται στους λόφους.

Η Τήλος ανα­μέ­νει 30.000 επι­σκέ­πτες αυτό το καλο­καίρι, ενώ το κοντινό νησί της Ρόδου πρό­κει­ται να δεχθεί περισ­σό­τερα από 2 εκα­τομ­μύ­ρια του­ρί­στες μόνο αερο­πο­ρι­κώς.

Τον περα­σμένο Δεκέμ­βριο, η Τήλος ξεκί­νησε πιλο­τικά ένα πρό­γραμμα παρα­λα­βής οικια­κών απορ­ριμ­μά­των, με τους κατοί­κους να λαμ­βά­νουν κιτ ανα­κύ­κλω­σης και να τους ζητεί­ται να πλένουν και να δια­χω­ρί­ζουν τα οικιακά απορ­ρίμ­ματα.

«Λει­τουρ­γεί. Ξεκι­νή­σαμε με 10 σπίτια και τώρα έχουμε ξεπε­ρά­σει τα 400», λέει ο Αθα­νά­σιος Πολυ­χρο­νό­που­λος, επι­κε­φα­λής της ελλη­νι­κής εται­ρείας ανα­κύ­κλω­σης Polygreen, που πρό­σφερε την υπη­ρε­σία δωρεάν, ελπί­ζο­ντας να επε­κτεί­νει το μοντέλο της.

«Πρό­κει­ται για μια νησιω­τική κοι­νό­τητα που είναι ανοιχτή στην αλλαγή. Προ­σφέρ­θηκε εθε­λο­ντικά να υπο­δε­χτεί πρό­σφυ­γες και πραγ­μα­το­ποί­ησε τους πρώτους γάμους ομό­φυ­λων ζευ­γα­ριών στην Ελλάδα. Είχαμε άλλες επι­λο­γές, αλλά ξέραμε ότι έπρεπε να ξεκι­νή­σουμε από εδώ», προ­σθέ­τει.

Ο παλιός χώρος υγειο­νο­μι­κής ταφής έχει αντι­κα­τα­στα­θεί από ένα εργο­στά­σιο ανα­κύ­κλω­σης, όπου τα σκου­πί­δια δια­χω­ρί­ζο­νται σε τρα­πέ­ζια δια­λο­γής για να παρα­χθεί γυαλί σε σκόνη, μίγμα τσι­μέ­ντου, λίπασμα κομπο­στο­ποί­η­σης, συμπιε­σμένο χαρτόνι και πλα­στικό που χρη­σι­μο­ποιεί μια γκαλερί τέχνης για την κατα­σκευή κανα­πέ­δων και άλλων επίπλων με τρισ­διά­στατη εκτύ­πωση.

Το εργο­στά­σιο αυτή τη στιγμή επε­ξερ­γά­ζε­ται περίπου 2 τόνους απορ­ριμ­μά­των την εβδο­μάδα, τα περισ­σό­τερα από τα οποία ανα­κυ­κλώ­νο­νται πλήρως. Περίπου το ένα τρίτο κομπο­στο­ποιεί­ται και το 15% -ταξινομημένο ως «μη ανα­κυ­κλώ­σιμο»- απο­στει­ρώ­νε­ται και τεμα­χί­ζε­ται για να χρη­σι­μο­ποι­η­θεί σε κατα­σκευές.

«Ακόμα κάνουμε λάθη και μαθαί­νουμε», συνε­χί­ζει ο κ.Πολυ­χρο­νό­που­λος. «Προς έκπληξή μας, οι ηλι­κιω­μέ­νοι είναι οι καλύ­τε­ροι στον δια­χω­ρι­σμό των απορ­ριμ­μά­των. Είναι λογικό, αν το καλο­σκε­φτείς: Μπορούν να θυμη­θούν πώς ήταν τα πράγ­ματα πριν υπάρξει πλα­στικό».

Μερικοί κάτοι­κοι θυμού­νται επίσης τις εποχές που ένα διερ­χό­μενο πλοίο στις ακτές της Τήλου ήταν σπάνιο θέαμα. Η Ρόδος απέχει ακόμα δύο ώρες με το πλοίο, η ηπει­ρω­τική Ελλάδα 15.

«Πάντα ανα­ρω­τιό­μα­σταν πού θα πήγαινε όλο αυτό το πλα­στικό. Και στο πίσω μέρος του μυαλού μας πάντα νιώθαμε ότι έπρεπε να κάνουμε κάτι για αυτό», λέει ο ιδιο­κτή­της παρα­θα­λάσ­σιου εστια­το­ρίου, Νίκος Ατσι­κνού­δας.

Μεταξύ της προ­ε­τοι­μα­σίας των γευ­μά­των, των τρα­πε­ζιών και του καθα­ρι­σμού τους για τους νέους πελάτες, το προ­σω­πικό τοπο­θε­τεί τα πάντα σε κάδους με χρω­μα­τική κωδι­κο­ποί­ηση.

«Είναι επι­πλέον δουλειά, αλλά κανείς δεν μπορεί να δια­φω­νή­σει για το μακρο­πρό­θε­σμο όφελος», εκτιμά ο εστιά­το­ρας. «Εχουμε πολλούς ξένους επι­σκέ­πτες. Είναι πιο συνη­θι­σμέ­νοι στην ανα­κύ­κλωση από εμάς και τους αρέσει».

Οι επι­σκέ­ψεις επι­σή­μων στην Τήλο είναι σπάνιες και χαι­ρε­τί­ζο­νται με τυμπα­νο­κρου­σίες και με παιδιά με παρα­δο­σια­κές φορε­σιές συγκε­ντρω­μένα στο λιμάνι.

Ο πιο πρό­σφα­τος αξιω­μα­τού­χος που βρέθηκε εκεί ήταν ο υπουρ­γός Ενέρ­γειας και Περι­βάλ­λο­ντος, Κώστας Σκρέκας, ο οποίος έφτασε την Τρίτη με βοηθούς του πρω­θυ­πουρ­γι­κού γρα­φείου για να περιο­δεύ­σει στο νέο εργο­στά­σιο ανα­κύ­κλω­σης.

«Τα μικρά μας νησιά αντι­με­τω­πί­ζουν δυσκο­λίες λόγω της από­στα­σης από την ηπει­ρω­τική χώρα και της (περι­βαλ­λο­ντι­κής) επι­βά­ρυν­σης από τον του­ρι­σμό», είπε μετά τη συνά­ντηση με μαθητές σε μια τάξη ευαι­σθη­το­ποί­η­σης για την ανα­κύ­κλωση.

«Για άλλη μια φορά, το όμορφο νησί της Τήλου είναι πρω­το­πόρο», υπο­γράμ­μισε.

Πηγή huffingtonpost.gr