Ζώντας με τους Patriot στην Κάρπαθο

Tους Patriot εφέρανε στον νότο της Καρ­πά­θου και μας δια­φη­μί­σασι όλοι για να μας μάθουν. Τώρα έχουμε ασφά­λεια και είναι η χαρά δική μας,και να έρθετε για δια­κο­πές στο όμορφο νησί μας».

ΚΑΡΠΑΘΟΣ – ΑΠΟΣΤΟΛΗ. Ο καπετάν Γιάννης Χου­βαρ­δάς αγαπάει πολύ δύο πράγ­ματα: τις λέξεις και τη θάλασσα. Τη μέρα που τον συνα­ντή­σαμε στο Φοινίκι, το όμορφο παρα­θα­λάσ­σιο χωριό της Καρ­πά­θου, συντη­ρούσε το καΐκι του, έτριβε, έβαφε και σκάρωνε μαντι­νά­δες. Eφτιαξε και μια μαντι­νάδα για τους Patriot, που έχουν βρεθεί στο επί­κε­ντρο της συζή­τη­σης στο νησί. Μάλιστα, τη μέρα που έδεσε στο λιμάνι το πλοίο με τη συστοι­χία πυραύ­λων του αντια­ε­ρο­πο­ρι­κού συστή­μα­τος, αρκετοί κάτοι­κοι κατέ­βη­καν να το υπο­δε­χθούν.

Σε ένα παρα­δο­σιακό καφε­νείο που επι­σκέ­φθηκε η «Κ», οι δια­φω­νίες είναι συχνές. «Hμασταν ήρεμοι, τώρα θα έχουμε πονο­κέ­φαλο», λέει ένας συντα­ξιού­χος. «Για την ασφά­λειά μας τους έφεραν», αντι­τεί­νει κάποιος άλλος.

«Ηταν πολύ θεα­μα­τικό. Λέγαμε μεταξύ μας: “Κοίτα, κοίτα! Μαύρισε το λιμάνι”, βλέ­πο­ντάς τους όση ώρα απο­βι­βά­ζο­νταν», μας περι­γρά­φει η Δέσποινα Νταρ­γάκη. Τα ήσυχα αυτή την εποχή Πηγάδια γέμισαν από βαρέα στρα­τιω­τικά οχήματα. Την είδηση ότι θα έρθουν οι Patriot, η κ. Νταρ­γάκη την είχε ακούσει την προη­γού­μενη μέρα στην τηλε­ό­ραση. «Στην αρχή σάστισα. Οταν το επε­ξερ­γά­στηκα, κατά­λαβα ότι είναι ένα ιστο­ρικό γεγονός», συνε­χί­ζει. «Με το που τους αντί­κρισα με δια­πέ­ρασε ένα ρίγος. Ενιωσα δέος, ασφά­λεια και περη­φά­νια. Θα ήταν καλύ­τερα να ήμασταν τελείως άοπλοι;» ανα­ρω­τιέ­ται.

Τα πραγ­μα­τικά προ­βλή­ματα. Ο ψαράς Νίκος Νιωτής, 40 χρόνια στη θάλασσα, στο καΐκι του. «Να μείνουν εδώ oι Patriot, να μη φύγουν», τονίζει και βρίσκει την ευκαι­ρία να μας μιλήσει για τα πραγ­μα­τικά, όπως λέει, προ­βλή­ματα. «Τα εργα­λεία έχουν ακρι­βύ­νει πάρα πολύ. Για να φτιά­ξεις δύο δίχτυα θέλεις 200 ευρώ. Αυτό που σκέ­φτο­μαι είναι πως αν δεν τελειώ­σει σύντομα ο πόλεμος, θα ανέβουν τα πετρέ­λαια και δεν θα έχουμε του­ρι­σμό. Δεν βγαίνει, τελειώ­σαμε». [ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ]

Η κ. Νταρ­γάκη δρα­στη­ριο­ποιεί­ται χρόνια στον του­ρι­σμό. Στην αρχή υπήρχε γενι­κευ­μένη ανη­συ­χία για την του­ρι­στική περίοδο. Οι περισ­σό­τε­ροι ντόπιοι εργά­ζο­νται και ζουν από τον του­ρι­σμό. Η αγρο­τική και κτη­νο­τρο­φική παρα­γωγή φθίνει διαρκώς. «Είμαστε σε κατά­σταση ανα­μο­νής. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε ακυ­ρώ­σεις, αλλά υπάρχει επι­βρά­δυνση στον ρυθμό των κρα­τή­σεων. Πιστεύω πάντως ότι η ακρί­βεια τρο­μά­ζει τον επι­σκέ­πτη περισ­σό­τερο από τους πυραύ­λους. Αν η βενζίνη κοστί­ζει δύο ευρώ, το σκέ­φτε­σαι διπλά».

«Μας καλούν συνέ­χεια»

Ο του­ρι­σμός βασί­ζε­ται σε μεγάλο βαθμό σε στα­θε­ρούς επι­σκέ­πτες, όπως μας εξηγούν. Αυτοί θα έρθουν κανο­νικά. Το πρό­βλημα δημιουρ­γεί­ται με τους και­νούρ­γιους, που θα γκου­γκλά­ρουν την Κάρπαθο και θα πέσουν πάνω στους πυραύ­λους. «Μας καλούν συνέ­χεια. Προ­σπα­θούμε να τους εξη­γή­σουμε ότι είναι ένα αμυ­ντικό σύστημα. Τους λέμε: “Εμείς προ­στα­τεύ­ουμε τα σύνορα της Ευρώπης”. Αυτό το μήνυμα προ­σπαθώ να περάσω», υπο­γραμ­μί­ζει η κ. Νταρ­γάκη.

«Ετοι­μα­ζό­μα­στε για την ειρήνη». Η Φωτεινή Φράγκου, κάτοι­κος Καρ­πά­θου, με τον αντι­δή­μαρχο Εμμα­νουήλ Σαΐτη. Η κ. Φράγκου λέει ότι δεν την ανη­συ­χεί που είναι ακρί­τισσα ούτε νιώθει κάποια απειλή. «Δεν πάμε για πόλεμο, απλώς ετοι­μα­ζό­μα­στε για την ειρήνη», επι­ση­μαί­νει από την πλευρά του ο κ. Σαΐτης. [ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ]

Οι πιο γεω­πο­λι­τι­κές συζη­τή­σεις του νησιού, όμως, πραγ­μα­το­ποιού­νται στο παρα­δο­σιακό καφε­νείο «Η Συνά­ντηση» στην Αρκάσα. Εργα­ζό­με­νοι και συντα­ξιού­χοι, εργέ­νη­δες και παντρε­μέ­νοι, μοι­ρά­ζο­νται καθη­με­ρινά τις απόψεις τους με πάθος για τα όσα συμ­βαί­νουν στον κόσμο, αλλά και στο νησί. Οπως μας εξηγούν, συχνά δια­φω­νούν. Μόλις φτάσαμε, το πρώτο που μας ρώτησαν ήταν αν ήρθαμε για τους Patriot. Δύο συντα­ξιού­χοι Ελλη­νο­α­με­ρι­κα­νοί, που μένουν αρκε­τούς μήνες στην Κάρπαθο, μπήκαν αμέσως στο θέμα. «Υπάρχει περί­πτωση να μην είναι ανή­συ­χοι οι Καρ­πά­θιοι από τη στιγμή που έχουν έρθει πύραυ­λοι; Οταν δεν τους είχαμε δεν ήμασταν στόχος. Τώρα είμαστε. Πρώτα ήμασταν ήρεμοι, τώρα θα έχουμε πονο­κέ­φαλο», είπε ο ένας. «Για την ασφά­λειά μας τους έφεραν», απά­ντησε ο άλλος. Στα στρω­μένα με τσόχα τρα­πέ­ζια του καφε­νείου, πάντως, δεν πολυ­μι­λάνε για όλα αυτά. Παίζουν κουα­ρά­ντα, ένα ιταλικό παι­χνίδι με δύο τρά­που­λες. Ο νικητής κερ­δί­ζει είτε χρήματα είτε σοκο­φρέ­τες.

«Ηταν πολύ θεα­μα­τικό. Λέγαμε μεταξύ μας: “Κοίτα, κοίτα! Μαύρισε το λιμάνι”, λέει η Δέσποινα Νταρ­γάκη για την άφιξη των Patriot στο νησί. [ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ]

Αφήσαμε το καφε­νείο και κάναμε μια στάση στο τρε­χα­ντήρι του Νίκου Νιωτή, ψαρά εδώ και περίπου 40 χρόνια. Τον πετύ­χαμε να μπα­λώ­νει τα δίχτυα που του έχουν σκίσει οι φώκιες και οι λαγο­κέ­φα­λοι. Συμ­φω­νεί με την απόφαση να έρθουν οι Patriot στο νησί. «Να μείνουν εδώ oι Patriot, να μη φύγουν», τονίζει και βρίσκει την ευκαι­ρία να μας μιλήσει για τα πραγ­μα­τικά, όπως λέει, προ­βλή­ματα. Η φετινή χρονιά δεν πάει καθόλου καλά, ένα έκτακτο πρό­βλημα στη μηχανή του καϊκιού τον έχει δυσκο­λέ­ψει οικο­νο­μικά. «Τα εργα­λεία έχουν ακρι­βύ­νει πάρα πολύ· το δίχτυ έχει πάει 18 ευρώ το κιλό. Για να φτιά­ξεις δύο δίχτυα θέλεις 200 ευρώ. Αυτό που σκέ­φτο­μαι είναι ότι αν δεν τελειώ­σει σύντομα ο πόλεμος, θα ανέβουν τα πετρέ­λαια και δεν θα έχουμε του­ρι­σμό. Δεν βγαίνει, τελειώ­σαμε», ανα­φέ­ρει. Αν δεν αλλάξει σύντομα κάτι, σκέ­φτε­ται σοβαρά να φύγει από το νησί, να «σπάσει» το καΐκι του για την επι­δό­τηση, αν προ­κη­ρυ­χθεί ξανά πρό­γραμμα από την Ευρω­παϊκή Ενωση.

Μαντι­νά­δες για τους πυραύ­λους. Ο καπετάν Γιάννης Χου­βαρ­δάς μπροστά από το καΐκι του στο Φοινίκι Καρ­πά­θου. Την ώρα που πραγ­μα­το­ποιούσε εργα­σίες συντή­ρη­σης στο σκαρί… σκάρωνε και μαντι­νά­δες για τους Patriot, που είναι το βασικό θέμα συζή­τη­σης αυτές τις ημέρες στο νησί. [ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ]

Ανη­συ­χίες έχει και η Φωτεινή Φράγκου, που μεγά­λωσε και ζει τα περισ­σό­τερα χρόνια της ζωής της στο νησί. «Η μετα­νά­στευση είναι στο αίμα μας. Αν στην Κάρπαθο είμαστε 6.000, εκτός νησιού ζουν 50.000 Καρ­πά­θιοι», σχο­λιά­ζει. Ο παππούς της, τη δεκα­ε­τία του 1930, είχε πάει στην Περσία. Ηταν εργο­δη­γός σε γαλλική εται­ρεία που κατα­σκεύ­αζε τον σιδη­ρό­δρομο της περιο­χής. Οπως σημειώ­νει, δεν την ανη­συ­χεί που είναι ακρί­τισσα ούτε νιώθει κάποια απειλή. «Αυτό που μας δημιουρ­γεί μεγάλη αβε­βαιό­τητα είναι ότι δεν έχουμε καθη­με­ρινή συγκοι­νω­νία. Οι φόροι είναι ήδη πολύ υψηλοί και όλα εδώ είναι πιο ακριβά», τονίζει. Το θέμα της υγείας, όμως, είναι το πιο βασικό. «Για να πάω σε γυναι­κο­λόγο πρέπει να κλείσω ραντε­βού στη Ρόδο ή στην Αθήνα και να μείνω εκεί δύο ημέρες. Αυτά είναι πολύ βασικά πράγ­ματα και με μεγάλο κόστος. Αυτά μας απα­σχο­λούν πραγ­μα­τικά. Ελπίζω όλο αυτό να τελειώ­σει γρήγορα και να μην έχουμε περαι­τέρω οικο­νο­μι­κές επι­πτώ­σεις», συμπλη­ρώ­νει.

Κάθε Κυριακή μετά τη λει­τουρ­γία στον Ιερό Ναό της Ευαγ­γε­λί­στριας στα Πηγάδια, οι πιστοί πίνουν καφέ και τρώνε βου­τή­ματα πάνω σε κόκκινα κεντητά τρα­πε­ζο­μά­ντιλα στην τρα­πε­ζα­ρία που βρί­σκε­ται κάτω από τον ναό. Ανάμεσά τους βρί­σκε­ται και ο Γιώργος Τούμας, καρ­διο­λό­γος στο νησί. Ο κ. Τούμας γεν­νή­θηκε στην Αντιό­χεια της Συρίας. Είκοσι ετών ήρθε στην Αθήνα να σπου­δά­σει Ιατρική. Μέχρι τότε στο σχολείο μάθαινε μόνο αραβικά. Ο ίδιος, αν και συντα­ξιού­χος, με θητεία σε διάφορα κέντρα υγείας και νοσο­κο­μεία, δια­τη­ρεί ακόμη το ιδιω­τικό του ιατρείο στο νησί. «Θέλω να το κλείσω, αλλά ο κόσμος δεν με αφήνει. Το νοσο­κο­μείο μας είναι οργα­νω­μένο και έχει καλές υπο­δο­μές, αλλά το τερά­στιο πρό­βλημα είναι οι ελλεί­ψεις σε για­τρούς. Αυτή τη στιγμή υπάρ­χουν δύο γενικοί γιατροί, αλλά λείπουν βασικές ειδι­κό­τη­τες: καρ­διο­λό­γος, παθο­λό­γος, ακτι­νο­λό­γος. Τι να τον κάνεις τον αξονικό τομο­γράφο όταν δεν έχεις ακτι­νο­λόγο;», επι­ση­μαί­νει.

Σοβαρές ελλεί­ψεις γιατρών. Ο καρ­διο­λό­γος Γιώργος Τούμας στην τρα­πε­ζα­ρία του Ιερού Ναού Ευαγ­γε­λι­στρίας στα Πηγάδια, όπου μετά την κυρια­κά­τικη λει­τουρ­γία μαζεύ­ο­νται οι πιστοί. «Θέλω να κλείσω το ιατρείο αλλά ο κόσμος δεν με αφήνει», λέει και τονίζει ότι, παρά τις καλές υπο­δο­μές του νοσο­κο­μείου, το πρό­βλημα είναι οι ελλεί­ψεις γιατρών. [ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ]

Εθε­λο­ντές εθνο­φύ­λα­κες

Αυτοί που δια­θέ­τουν όλο τον εξο­πλι­σμό τους και είναι πάντοτε έτοιμοι για κάθε κατά­σταση είναι οι εθνο­φύ­λα­κες της Καρ­πά­θου. Συνα­ντή­σαμε τον 40χρονο Μανώλη, έναν από τους περίπου 300 εθε­λο­ντές εθνο­φύ­λα­κες του νησιού. Ολοι τους ανε­ξαι­ρέ­τως έχουν στο σπίτι τον βασικό εξο­πλι­σμό: ένα τυφέκιο G3, πέντε γεμι­στή­ρες και 200 σφαίρες. Κάθε Κυριακή έχουν και από μια δια­φο­ρε­τική εκπαί­δευση. Ασκή­σεις μέσα σε κατοι­κη­μέ­νες περιο­χές, σενάρια ανα­κα­τά­λη­ψης χώρων, αντι­με­τώ­πι­σης αερο­κί­νη­των δυνά­μεων. «Ξέρουμε ακριβώς πού θα πάει η κάθε ομάδα αν γίνει κάτι, πού θα παρου­σια­στεί και ποιες είναι οι θέσεις μάχης», εξηγεί ο Μανώλης. Αν και δεν πιστεύει πως γίνο­νται πια πόλεμοι «σώμα με σώμα» επι­λέ­γει, όπως λέει, να είναι προ­ε­τοι­μα­σμέ­νος, έχοντας το δικό του όπλο. «Είναι φόρος τιμής στην πατρίδα», υπο­στη­ρί­ζει, συμπλη­ρώ­νο­ντας ότι είναι σημα­ντικό για το νησί που δια­θέ­τει πλέον σύστημα αερά­μυ­νας.

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Εμμα­νουήλ Σαΐτης, αντι­δή­μαρ­χος της Καρ­πά­θου. «Η άφιξη των Patriot στην Κάρπαθο δεν αντι­με­τω­πί­στηκε με εχθρικό βλέμμα. Μέχρι στιγμής το νησί δεν είχε δική του αερά­μυνα, προ­στα­τευό­ταν από την Κρήτη. Οπότε, δεν είναι κακό να έχουμε το δικό μας σύστημα. Εμείς εδώ ξέρουμε ότι είμαστε μόνοι μας και απο­μα­κρυ­σμέ­νοι. Σε κάποια δύσκολη περί­πτωση δεν έχουμε κάπου αλλού να πάμε. Θα κάτσουμε εδώ και ό,τι γίνει. Δεν πάμε για πόλεμο, απλώς ετοι­μα­ζό­μα­στε για την ειρήνη», κατα­λή­γει.

Πηγή: kathimerini.gr