«Το Internet έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα στην παγκόσμια τουριστική βιομηχανία»

Η ψη­φια­κή τε­χνο­λο­γία, το δια­δί­κτυο και τα νέα μέσα έχουν φέρει την επα­νά­στα­ση στην προ­ώ­θη­ση και πώ­λη­ση των του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών και προ­ϊ­ό­ντων. Είναι όμως έτοι­μος ο προ­ο­ρι­σμός να αντα­πο­κρι­θεί στα νέα δε­δο­μέ­να; Ερώ­τη­μα στο οποίο απα­ντά ο του­ρι­στι­κός πρά­κτο­ρας, Σάβ­βας Κα­μπού­ρης, ο οποί­ος εκ­προ­σω­πεί μία νέα γενιά Ρο­δι­τών επι­χει­ρη­μα­τιών, οι οποί­οι όχι μόνο δεν ακο­λου­θούν την πε­πα­τη­μέ­νη, αλλά αφου­γκρά­ζο­νται και υιο­θε­τούν τις νέες τά­σεις και πρα­κτι­κές, θε­με­λιώ­νο­ντας το του­ρι­στι­κό μας προ­ϊ­όν σε ακόμη πιο στέ­ρε­ες βά­σεις.

Ακο­λου­θεί η συ­νέ­ντευ­ξη του κ. Κα­μπού­ρη ανα­λυ­τι­κά:

• Κύριε Κα­μπού­ρη το internet έχει αλ­λά­ξει σε ση­μα­ντι­κό βαθμό την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά μας. Ποια είναι η διείσ­δυ­ση του δια­δι­κτύ­ου στις του­ρι­στι­κές κρα­τή­σεις;

Είναι γε­γο­νός ότι το online πε­ριε­χό­με­νο έχει τε­ρά­στια απή­χη­ση στη γενιά των millennials (σ.σ. όσοι γεν­νή­θη­καν μετά το 1980). Όλες οι εται­ρεί­ες, τα σάιτ που που­λά­νε μέσω του δια­δι­κτύ­ου από δω­μά­τια, έως με­τα­φο­ρές και εκ­δρο­μές, στο­χεύ­ουν σε αυτό το κοινό, προ­σπα­θώ­ντας να ολο­κλη­ρώ­νε­ται το booking μόλις σε τρία κλικ! Βε­βαί­ως πέρα από τους millenials και οι άνω των 55 χρη­σι­μο­ποιούν πλέον το δια­δί­κτυο και αγο­ρά­ζουν όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο online. Η εκτε­τα­μέ­νη χρήση των smartphones και των tablets έχει δη­μιουρ­γή­σει νέα δε­δο­μέ­να στην πα­γκό­σμια του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία. Το 2017, σύμ­φω­να με τις επί­ση­μες στα­τι­στι­κές, οι δια­δι­κτυα­κές του­ρι­στι­κές κρα­τή­σεις ανήλ­θαν στα 567 δισ. πα­γκο­σμί­ως ση­μειώ­νο­ντας αύ­ξη­ση 7%. Αντι­λαμ­βά­νε­στε για τι με­γέ­θη μι­λά­με!

• Θα λέ­γα­τε λοι­πόν ότι οι online κρα­τή­σεις είναι το μέλ­λον; Πρέ­πει να στρα­φούν προς τα εκεί οι του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις;

Η Ρόδος δεν μπο­ρεί να στη­ρι­χθεί απο­κλει­στι­κά στις online κρα­τή­σεις. Το ίδιο ισχύ­ει βέ­βαια για κάθε με­γά­λο νησί. Δε­χό­μα­στε 2,3 εκατ. του­ρί­στες. Δεν μπο­ρού­με να προ­σελ­κύ­σου­με όλο αυτόν τον τε­ρά­στιο όγκο επι­σκε­πτών μέσω του δια­δι­κτύ­ου. Θα έλεγα ότι πρέ­πει να στο­χεύ­ει κα­νείς σε διά­φο­ρα κα­νά­λια προ­ώ­θη­σης και πω­λή­σε­ων. Στα ξε­νο­δο­χεία λ.χ. οι direct πω­λή­σεις γί­νο­νται μέσω του δια­δι­κτύ­ου (online), μέσω b2b, b2c συμ­φω­νιών ή μέσω των travel agents κοκ. Όσο και αν αυ­ξά­νε­ται η διείσ­δυ­ση του internet στις του­ρι­στι­κές κρα­τή­σεις, ο πα­ρα­δο­σια­κός τουρ οπε­ρέι­τορ θα κα­τα­λαμ­βά­νει πάντα ένα ση­μα­ντι­κό με­ρί­διο. Δεν γί­νε­ται δια­φο­ρε­τι­κά.

Όταν μι­λά­με για του­ρι­στι­κά με­γέ­θη όπως αυτά της Ρόδου, ο πα­ρα­δο­σια­κός τουρ οπε­ρέι­τορ είναι αυτός που εμπνέ­ει εμπι­στο­σύ­νη, που εγ­γυά­ται πλη­ρό­τη­τες. Θα πε­ρά­σουν αρ­κε­τά χρό­νια μέχρι να φτά­σου­με εξ’ ολο­κλή­ρου στην ψη­φια­κή εποχή. Λά­βε­τε υπόψη ότι η με­τά­βα­ση αυτή δεν είναι απλή υπό­θε­ση για όλες τις επι­χει­ρή­σεις και κυ­ρί­ως τις μι­κρό­τε­ρες που θα πρέ­πει να επεν­δύ­σουν σε εξο­πλι­σμό, σε τε­χνο­λο­γία και τε­χνο­γνω­σία. Το κό­στος της επέν­δυ­σης είναι με­γά­λο και πολ­λές φορές απα­γο­ρευ­τι­κό για τη μικρή επι­χεί­ρη­ση.

• Οι πλατ­φόρ­μες κρα­τή­σε­ων είναι συ­νυ­φα­σμέ­νες με το ξε­νο­δο­χείο. Είναι η χρήση τους δια­δε­δο­μέ­νη στις υπό­λοι­πες του­ρι­στι­κές υπη­ρε­σί­ες;

Είναι δια­δε­δο­μέ­νη η χρήση πλατ­φορ­μών online booking δω­μα­τί­ων. Στη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ρί­πτω­ση, η τε­χνο­λο­γία έχει προ­ο­δεύ­σει πάρα πολύ και έχει επι­τρέ­ψει τη δια­σύν­δε­ση των σάιτ των εται­ρειών με τις πλατ­φόρ­μες αυτές. Τώρα, στην πε­ρί­πτω­ση των του­ρι­στι­κών υπη­ρε­σιών και των εκ­δρο­μών, οι online κρα­τή­σεις-πω­λή­σεις δεν είναι δια­δε­δο­μέ­νες. Υπάρ­χουν τρία-τέσ­σε­ρα με­γά­λα σάιτ για τις εκ­δρο­μές και άλλα τόσα που που­λά­νε υπη­ρε­σί­ες με­τα­φο­ρών.

Οι online πω­λή­σεις βοη­θούν ση­μα­ντι­κά τις μι­κρές επι­χει­ρή­σεις, αφή­νο­ντας πε­ρισ­σό­τε­ρο κέρ­δος. Ξε­νο­δο­χεία των 50-60 δω­μα­τί­ων δεν χρειά­ζο­νται απα­ραί­τη­τα τον πα­ρα­δο­σια­κό τουρ οπε­ρέι­τορ. Υπάρ­χουν πλέον πολλά ερ­γα­λεία που δια­θέ­τουν εται­ρεί­ες του εξω­τε­ρι­κού, τα οποία βοη­θούν τις μι­κρές ξε­νο­δο­χεια­κές επι­χει­ρή­σεις να βρουν ηλε­κτρο­νι­κά κα­νά­λια πώ­λη­σης.

• Θα λέ­γα­τε ότι η χώρα και ο ιδιω­τι­κός το­μέ­ας αντα­πο­κρί­νο­νται επαρ­κώς στην ψη­φια­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα; Εί­μα­στε έτοι­μοι για τη με­τά­βα­ση; Ποιες νέες οδούς μπο­ρεί να ανοί­ξει το δια­δί­κτυο και ποιες προ­σβά­σεις να εξα­σφα­λί­σει;

Μελ­λο­ντι­κά, το δια­δί­κτυο θα κυ­ριαρ­χεί μοι­ραία στις του­ρι­στι­κές κρα­τή­σεις. Δεν θα έλεγα ότι η Ελ­λά­δα και η Ρόδος έχουν μεί­νει πίσω σε ό,τι αφορά τις online πω­λή­σεις. Έχουν γίνει με­γά­λες επεν­δύ­σεις από ιδιω­τι­κές εται­ρεί­ες προς αυτή την κα­τεύ­θυν­ση… Και αυτή η στρο­φή στο δια­δί­κτυο δεν έγινε τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Ξε­κί­νη­σε από το 2007.

Προ­φα­νώς μπο­ρεί να ανοί­ξει νέες οδούς στο προ­ϊ­όν της Ρόδου και να εξα­σφα­λί­σει προ­σβά­σεις σε αγο­ρές που δεν είχε ποτέ ο προ­ο­ρι­σμός, όπως της Ασίας, της Μ. Ανα­το­λής, της Αμε­ρι­κής… Αυτές οι αγο­ρές είναι δύ­σκο­λα προ­σεγ­γί­σι­μες μέσα από τα πα­ρα­δο­σια­κά κα­νά­λια.

Δεν εννοώ ότι από τη μία μέρα στην άλλη, μπο­ρεί να ανοί­ξουν νέες αγο­ρές. Υπάρ­χει όμως μία σο­βα­ρή προ­ο­πτι­κή εδώ.

• Η πτώ­χευ­ση του Thomas Cook ανέ­δει­ξε με­τα­ξύ άλλων το ρίσκο της με­γά­λης εξάρ­τη­σης από τους tour operators. Κα­θι­στά το δια­δί­κτυο πιο ευ­έ­λι­κτους και πιο ανε­ξάρ­τη­τους τους προ­ο­ρι­σμούς;

Σί­γου­ρα, δεν είναι ό,τι κα­λύ­τε­ρο να έχεις όλα τα αβγά σε ένα κα­λά­θι. Αυτό μας δί­δα­ξε η πτώ­χευ­ση του Thomas Cook. Επί­σης δεν είναι καλό να έχεις απο­κλει­στι­κή συ­νερ­γα­σία με ένα μόνο τουρ οπε­ρέι­τορ. Πρέ­πει να επεν­δύ­σεις σε δια­φο­ρε­τι­κά κα­νά­λια πώ­λη­σης, είτε πρό­κει­ται για ξε­νο­δό­χο, είτε για του­ρι­στι­κό πρά­κτο­ρα.

Προ­φα­νώς και το δια­δί­κτυο είναι ένα χρή­σι­μο και ευ­έ­λι­κτο ερ­γα­λείο. Όπως όμως ανέ­φε­ρα και πριν, για να κάνει κα­νείς το βήμα προς την ψη­φια­κή εποχή, θα πρέ­πει να είναι επαρ­κής τε­χνο­λο­γι­κά. Ίσως εκεί να υστε­ρούν οι επι­χει­ρή­σεις, όχι όμως στο βαθμό που πι­στεύ­ου­με. Δια­πι­στώ­νω κα­θη­με­ρι­νά ότι έχου­με κάνει πρό­ο­δο ως προ­ο­ρι­σμός… Υπάρ­χει όμως δρό­μος ακόμη.

Προ­φα­νώς και συ­νε­χί­ζουν να υπάρ­χουν οι δια­χρο­νι­κές αγκυ­λώ­σεις και οι πα­λαιο­μο­δί­τι­κες αντι­λή­ψεις. Πα­ρό­λα αυτά, χρεια­ζό­μα­στε την εμπει­ρία των αν­θρώ­πων που δού­λε­ψαν για να εί­μα­στε σή­με­ρα στη θέση που βρι­σκό­μα­στε.

• Η ψη­φια­κή εποχή και η με­γά­λη απή­χη­ση των μέσων κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης δη­μιουρ­γούν νέες συν­θή­κες όσον αφορά στην του­ρι­στι­κή προ­βο­λή ενός προ­ο­ρι­σμού;

Η φυ­σι­κή πα­ρου­σία στις του­ρι­στι­κές εκ­θέ­σεις δεν μπο­ρεί να πα­ρα­λη­φθεί, του­λά­χι­στον όχι στα επό­με­να χρό­νια. Εξα­κο­λου­θεί να είναι ο κα­λύ­τε­ρος τρό­πος δια­φή­μι­σης. Πέρα από τις εκ­θέ­σεις, υπάρ­χουν πολλά σύγ­χρο­να ερ­γα­λεία τα οποία μπο­ρούν να βοη­θή­σουν. Η Ρόδος σαν προ­ο­ρι­σμός και το Νότιο Αι­γαίο γε­νι­κό­τε­ρα έχουν π.χ. την κα­λύ­τε­ρη πα­ρου­σία πα­γκο­σμί­ως στην WTM του Λον­δί­νου. Είναι εξαι­ρε­τι­κό αυτό που έχει επι­τευ­χθεί και δεν ανα­φέ­ρο­μαι μόνο στο πε­ρί­πτε­ρο της Πε­ρι­φέ­ρειας αλλά στη συ­νο­λι­κή πα­ρου­σία και προ­ώ­θη­ση μέσω του δια­δι­κτύ­ου.

• Θα ήθελα να κλεί­σου­με με μία πρό­βλε­ψη για την επι­κεί­με­νη του­ρι­στι­κή σεζόν… Πώς πι­στεύ­ε­τε ότι θα εξε­λι­χθούν τα πράγ­μα­τα;

Πι­στεύω ότι η φε­τι­νή σεζόν θα κι­νη­θεί στα επί­πε­δα της περ­σι­νής. Θα μπο­ρού­με να προ­βού­με σε ασφα­λέ­στε­ρες προ­βλέ­ψεις, όταν ανα­κοι­νω­θούν τα slots των αε­ρο­πο­ρι­κών εται­ρειών. Εάν δεν μειω­θούν, τότε πι­θα­νό­τα­τα θα έχου­με μία σεζόν πα­νο­μοιό­τυ­πη με την περ­σι­νή, εάν θα είναι καλή ή κακή θα φανεί εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος. Άλ­λω­στε πέ­ρυ­σι, πα­ρό­λη την αύ­ξη­ση επι­σκε­πτών, μειώ­θη­καν τα έσοδα. Θα μπο­ρού­με όμως να ελ­πί­ζου­με σε κα­λύ­τε­ρα απο­τε­λέ­σμα­τα, εάν κα­λυ­φθούν οι αε­ρο­πο­ρι­κές θέ­σεις.