15 Ιουλίου 1974 – Ημέρα Μνήμης για το Ελληνικό Πραξικόπημα στην Κύπρο

Από το Νε­ο­κυ­πρια­κό Σύν­δε­σμο ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Η 15η Ιου­λί­ου 1974 απο­τε­λεί μια από τις πιο δρα­μα­τι­κές και σκο­τει­νές σε­λί­δες στην ιστο­ρία του Κυ­πρια­κού Λαού. Εκεί­νο το πρωί, η στρα­τιω­τι­κή δι­κτα­το­ρία της Ελ­λά­δας, σε σύ­μπρα­ξη με την πα­ρα­στρα­τιω­τι­κή ορ­γά­νω­ση ΕΟΚΑ Β΄, εξα­πέ­λυ­σε πρα­ξι­κό­πη­μα με σκοπό την ανα­τρο­πή της νό­μι­μα εκλεγ­μέ­νης κυ­βέρ­νη­σης και του Προ­έ­δρου της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας.

Στις 8:20 π.μ., τε­θω­ρα­κι­σμέ­να και επί­λε­κτες μο­νά­δες της Εθνι­κής Φρου­ράς, κα­θο­δη­γού­με­νες από Έλ­λη­νες αξιω­μα­τι­κούς και μέλη της ΕΟΚΑ Β΄, εξα­πέ­λυ­σαν συ­ντο­νι­σμέ­νες επι­θέ­σεις σε καί­ρια ση­μεία της Λευ­κω­σί­ας και άλλων πό­λε­ων. Ο Πρό­ε­δρος Μα­κά­ριος κα­τόρ­θω­σε να δια­φύ­γει, χάρη στην απο­φα­σι­στι­κή δράση αντι­στα­σια­κών ομά­δων που κα­θυ­στέ­ρη­σαν την προ­έ­λα­ση των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών, εξα­σφα­λί­ζο­ντάς του πο­λύ­τι­μο χρόνο δια­φυ­γής.

Κατά τις ημέ­ρες του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος, δε­κά­δες δη­μο­κρα­τι­κοί πο­λί­τες βα­σα­νί­στη­καν, δο­λο­φο­νή­θη­καν ή εξα­φα­νί­στη­καν, ενώ το κα­θε­στώς απε­λευ­θέ­ρω­σε από τις Κε­ντρι­κές Φυ­λα­κές τα πιο επι­κίν­δυ­να και ακραία στοι­χεία, εντεί­νο­ντας το κλίμα τρό­μου και ανο­μί­ας.

Δεν είναι τυ­χαίο ότι η Ελ­λη­νο­διοι­κού­με­νη Εθνι­κή Φρου­ρά της Κυ­πρια­κής Δη­μο­κρα­τί­ας απο­φεύ­γει δια­χρο­νι­κά να ανα­φερ­θεί επί­ση­μα στο πρα­ξι­κό­πη­μα της 15ης Ιου­λί­ου. Αντί­θε­τα, για την τουρ­κι­κή ει­σβο­λή εκ­δί­δο­νται ετη­σί­ως δη­λώ­σεις κα­τα­δί­κης. Μα για το πρα­ξι­κό­πη­μα, ποιους να κα­τα­δι­κά­σει; Εκεί­νους που απο­τέ­λε­σαν τους πο­λι­τι­κούς και στρα­τιω­τι­κούς προ­γό­νους της ση­με­ρι­νής ηγε­σί­ας; Εκεί­νους δη­λα­δή που άνοι­ξαν διά­πλα­τα την κερ­κό­πορ­τα στον Τούρ­κο ει­σβο­λέα;

Δεν νο­εί­ται κυ­ρί­αρ­χο και σο­βα­ρό κρά­τος που να μην ασκεί πλήρη, συ­νταγ­μα­τι­κό και δη­μο­κρα­τι­κό έλεγ­χο στις ένο­πλες δυ­νά­μεις του. Πόσο μάλ­λον να επι­τρέ­πει οι στρα­τιω­τι­κές του δομές να ελέγ­χο­νται – έμ­με­σα ή άμεσα – από αξιω­μα­τι­κούς ξένου κρά­τους. Η Κύ­προς από το 1974 πλη­ρώ­νει ακόμη το τί­μη­μα αυτής της επι­κίν­δυ­νης εξάρ­τη­σης, που είχε ως συ­νέ­πεια τη βίαιη κα­τα­πά­τη­ση της δη­μο­κρα­τί­ας και, τε­λι­κά, την απώ­λεια της εδα­φι­κής της ακε­ραιό­τη­τας.

Η μνήμη του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος δεν είναι απλώς ιστο­ρι­κή υπο­χρέ­ω­ση – είναι κα­θή­κον συλ­λο­γι­κής αυ­το­γνω­σί­ας. Η λήθη οδη­γεί στην επα­νά­λη­ψη των ίδιων κα­τα­στά­σε­ων. Η 15η Ιου­λί­ου 1974 δεν θα ξε­χα­στεί – όσο υπάρ­χουν άν­θρω­ποι που θυ­μού­νται.

Η Κυ­πρια­κή Δη­μο­κρα­τία μας ανή­κει — και είναι δική μας υπο­χρέ­ω­ση να την αγα­πά­με, να τη δια­φυ­λάσ­σου­με και να την ενι­σχύ­ου­με. Αν την εγκα­τα­λεί­ψου­με, δεν θα χαθεί μόνο ένα κρά­τος — θα χαθεί το δι­καί­ω­μα μας να ορί­ζου­με το μέλ­λον μας ως ελεύ­θε­ροι άν­θρω­ποι.