15 Ιουλίου 1974 – Ημέρα Μνήμης για το Ελληνικό Πραξικόπημα στην Κύπρο

Από το Νεο­κυ­πριακό Σύν­δε­σμο ανα­κοι­νώ­θη­καν τα εξής:

Η 15η Ιουλίου 1974 απο­τε­λεί μια από τις πιο δρα­μα­τι­κές και σκο­τει­νές σελίδες στην ιστορία του Κυπρια­κού Λαού. Εκείνο το πρωί, η στρα­τιω­τική δικτα­το­ρία της Ελλάδας, σε σύμπραξη με την παρα­στρα­τιω­τική οργά­νωση ΕΟΚΑ Β΄, εξα­πέ­λυσε πρα­ξι­κό­πημα με σκοπό την ανα­τροπή της νόμιμα εκλεγ­μέ­νης κυβέρ­νη­σης και του Προ­έ­δρου της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας.

Στις 8:20 π.μ., τεθω­ρα­κι­σμένα και επί­λε­κτες μονάδες της Εθνικής Φρουράς, καθο­δη­γού­με­νες από Έλληνες αξιω­μα­τι­κούς και μέλη της ΕΟΚΑ Β΄, εξα­πέ­λυ­σαν συντο­νι­σμέ­νες επι­θέ­σεις σε καίρια σημεία της Λευ­κω­σίας και άλλων πόλεων. Ο Πρό­ε­δρος Μακά­ριος κατόρ­θωσε να δια­φύ­γει, χάρη στην απο­φα­σι­στική δράση αντι­στα­σια­κών ομάδων που καθυ­στέ­ρη­σαν την προ­έ­λαση των πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών, εξα­σφα­λί­ζο­ντάς του πολύ­τιμο χρόνο δια­φυ­γής.

Κατά τις ημέρες του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος, δεκάδες δημο­κρα­τι­κοί πολίτες βασα­νί­στη­καν, δολο­φο­νή­θη­καν ή εξα­φα­νί­στη­καν, ενώ το καθε­στώς απε­λευ­θέ­ρωσε από τις Κεντρι­κές Φυλακές τα πιο επι­κίν­δυνα και ακραία στοι­χεία, εντεί­νο­ντας το κλίμα τρόμου και ανομίας.

Δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλη­νο­διοι­κού­μενη Εθνική Φρουρά της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας απο­φεύ­γει δια­χρο­νικά να ανα­φερ­θεί επίσημα στο πρα­ξι­κό­πημα της 15ης Ιουλίου. Αντί­θετα, για την τουρ­κική εισβολή εκδί­δο­νται ετησίως δηλώ­σεις κατα­δί­κης. Μα για το πρα­ξι­κό­πημα, ποιους να κατα­δι­κά­σει; Εκεί­νους που απο­τέ­λε­σαν τους πολι­τι­κούς και στρα­τιω­τι­κούς προ­γό­νους της σημε­ρι­νής ηγεσίας; Εκεί­νους δηλαδή που άνοιξαν διά­πλατα την κερ­κό­πορτα στον Τούρκο εισβο­λέα;

Δεν νοείται κυρί­αρχο και σοβαρό κράτος που να μην ασκεί πλήρη, συνταγ­μα­τικό και δημο­κρα­τικό έλεγχο στις ένοπλες δυνά­μεις του. Πόσο μάλλον να επι­τρέ­πει οι στρα­τιω­τι­κές του δομές να ελέγ­χο­νται – έμμεσα ή άμεσα – από αξιω­μα­τι­κούς ξένου κράτους. Η Κύπρος από το 1974 πλη­ρώ­νει ακόμη το τίμημα αυτής της επι­κίν­δυ­νης εξάρ­τη­σης, που είχε ως συνέ­πεια τη βίαιη κατα­πά­τηση της δημο­κρα­τίας και, τελικά, την απώλεια της εδα­φι­κής της ακε­ραιό­τη­τας.

Η μνήμη του πρα­ξι­κο­πή­μα­τος δεν είναι απλώς ιστο­ρική υπο­χρέ­ωση – είναι καθήκον συλ­λο­γι­κής αυτο­γνω­σίας. Η λήθη οδηγεί στην επα­νά­ληψη των ίδιων κατα­στά­σεων. Η 15η Ιουλίου 1974 δεν θα ξεχα­στεί – όσο υπάρ­χουν άνθρω­ποι που θυμού­νται.

Η Κυπριακή Δημο­κρα­τία μας ανήκει — και είναι δική μας υπο­χρέ­ωση να την αγαπάμε, να τη δια­φυ­λάσ­σουμε και να την ενι­σχύ­ουμε. Αν την εγκα­τα­λεί­ψουμε, δεν θα χαθεί μόνο ένα κράτος — θα χαθεί το δικαί­ωμα μας να ορί­ζουμε το μέλλον μας ως ελεύ­θε­ροι άνθρω­ποι.