Σκόνη Σαχάρας στην Ελλάδα λόγω κλιματικής αλλαγής

Ευνοϊ­κές και­ρι­κές συν­θή­κες για τη μετα­φορά αφρι­κα­νι­κής σκόνης προ­βλέ­πουν οι μετε­ω­ρο­λό­γοι και για σήμερα, σε ένα φαι­νό­μενο που τείνει να γίνει ολοένα και πιο συχνό. Δεν είναι λίγοι οι επι­στή­μο­νες που συν­δέ­ουν την αυξη­μένη συχνό­τητα και ένταση του φαι­νο­μέ­νου με τη δια­δι­κα­σία της κλι­μα­τι­κής αλλαγής. «Η υπερ­θέρ­μανση του πλανήτη εκφρά­ζε­ται με αυξη­μέ­νες θερ­μο­κρα­σίες στις περιο­χές του Βόρειου Πόλου και της Σαχάρας. Το απο­τέ­λε­σμα είναι πως όταν θερμές αέριες μάζες από την Αφρική ωθού­νται από τους ανέμους προς τη Μεσό­γειο και τη Νότια Ευρώπη δεν ανα­χαι­τί­ζο­νται όπως παλιό­τερα από ψυχρές αέριες μάζες, προ­ερ­χό­με­νες από τον Βορρά.

Αέριες μάζες που θερ­μαί­νο­νται ιδιαί­τερα, ανε­βαί­νουν ψηλό­τερα στην ατμό­σφαιρα, άρα μπορούν να ταξι­δέ­ψουν μακρύ­τερα, υπερ­νι­κώ­ντας τις εξα­σθε­νη­μέ­νες ψυχρές μάζες. Οταν ωθού­νται από νοτιο­δυ­τι­κούς ανέμους, που εκδη­λώ­νο­νται συχνά στη Βόρεια Αφρική, τότε μπορούν να μετα­φέ­ρουν αυξη­μέ­νες –σε σχέση με παλιό­τερα– ποσό­τη­τες σκόνης», εξηγεί στην «Κ» ο καθη­γη­τής του ΕΜΠ κ. Αλέ­ξαν­δρος Παπα­γιάν­νης, διευ­θυ­ντής Εργα­στη­ρίου Οπτοη­λε­κτρο­νι­κής, Lasers και Εφαρ­μο­γών τους (2017-2020), που μελετά συστη­μα­τικά την ποιό­τητα της ατμό­σφαι­ρας.

Η κλι­μα­τική αλλαγή δεν διευ­κο­λύ­νει, όμως, μόνο τη μετα­φορά σκόνης, αλλά και την… παρα­γωγή της. Σύμφωνα με πρό­σφατη δημο­σί­ευση στο επι­στη­μο­νικό περιο­δικό Journal of Climate ερευ­νη­τών από το Πανε­πι­στή­μιο του Μέρι­λαντ, η έρημος Σαχάρα έχει επε­κτα­θεί κατά 10% περίπου από το 1920. Η έρευνα στη­ρί­χθηκε σε ανάλυση των δεδο­μέ­νων βρο­χο­πτώ­σεων. Η Σαχάρα έχει έκταση περίπου 9,2 τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα (περίπου όσο οι ΗΠΑ) και είναι η μεγα­λύ­τερη έρημος του κόσμου, εάν δεν υπο­λο­γι­στούν οι ερη­μι­κές περιο­χές των Πόλων. Τον χειμώνα η έρημος κερ­δί­ζει έδαφος προς τα βόρεια, ενώ τα καλο­καί­ρια προς τα νότια. Το καλο­καίρι η αύξηση των ερη­μι­κών εδαφών είναι ακόμα μεγα­λύ­τερη και φτάνει μέχρι και 16% σε σχέση με το 1920. Η επέ­κταση της Σαχάρας συνο­δεύ­ε­ται με πλήθος φαι­νο­μέ­νων, ένα απ’ αυτά είναι η αυξη­μένη μετα­φορά σκόνης προς άλλες περιο­χές και προς την Ελλάδα.

Για να φωτι­στεί ο ακριβής τρόπος που «ταξι­δεύει» η σκόνη από την Αφρική στη χώρα μας, έχει ξεκι­νή­σει από τις 5 Απρι­λίου στην Κρήτη πείραμα, με την ονο­μα­σία Pre-TECT. Το πείραμα που θα διαρ­κέ­σει ένα μήνα διορ­γα­νώ­νε­ται από το Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών και απο­τε­λεί μια διε­θνούς εμβέ­λειας ερευ­νη­τική προ­σπά­θεια. Ο προηγ­μέ­νος επι­στη­μο­νι­κός εξο­πλι­σμός που θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί στο πείραμα, θα συγκε­ντρω­θεί στο ατμο­σφαι­ρικό παρα­τη­ρη­τή­ριο της Φινο­κα­λιάς στον νομό Λασι­θίου, το οποίο λει­τουρ­γεί συνεχώς τα τελευ­ταία 20 χρόνια από το Πανε­πι­στή­μιο της Κρήτης. Θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν επίσης drones και ένα αερο­πλάνο της γερ­μα­νι­κής Δια­στη­μι­κής Υπη­ρε­σίας. «Η πει­ρα­μα­τική εκστρα­τεία Pre-TECT αφορά τη μελέτη των άγνω­στων μηχα­νι­σμών που επη­ρε­ά­ζουν τη μετα­φορά της ερη­μι­κής σκόνης από τις ερήμους σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές», δήλωσε στο Αθη­ναϊκό και Μακε­δο­νικό Πρα­κτο­ρείο Ειδή­σεων ο υπεύ­θυ­νος του πει­ρά­μα­τος Βασίλης Αμοι­ρί­δης, ερευ­νη­τής του ΕΕΑ. Τα ευρή­ματα του πει­ρά­μα­τος ανα­μέ­νο­νται με εύλογο ενδια­φέ­ρον.

Πηγή: Καθη­με­ρινή