Κ. Μητσοτάκης σε Τ. Ερντογάν: Αν δεν αρθεί τωρα το casus belli, πότε;

Πρό­σκληση στον πρόεδρο της Τουρ­κίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, να άρει η γείτονα την απειλή του casus belli απηύ­θυνε ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης στη διάρ­κεια των κοινών δηλώ­σεων των δύο ηγετών που ακο­λού­θη­σαν τις διευ­ρυ­μέ­νες συνο­μι­λίες τους και τις εργα­σίες του 6ου Ανω­τά­του Συμ­βου­λίου Συνερ­γα­σίας.

“Γνω­ρί­ζουμε ότι υπάρ­χουν σημα­ντι­κές δια­φω­νίες με την ελλη­νική θέση να παρα­μέ­νει σταθερή ότι η οριο­θέ­τηση θαλασ­σίων ζωνών στο Αιγαίο και στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο απο­τε­λεί τη μόνη διαφορά που θα μπο­ρούσε να οδη­γη­θεί ενώπιον ενός διε­θνούς δικαιο­δο­τι­κού οργάνου με βάση το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο της θάλασ­σας. Οι συν­θή­κες θα επι­τρέ­ψουν μία εξέλιξη προς αυτήν την κατεύ­θυνση και για αυτό και πιστεύω ότι στο ίδιο πνεύμα με τη θετική εμπει­ρία που έχει μεσο­λα­βή­σει ότι είναι καιρός να αρθεί κάθε απειλή τυπική και ουσια­στική στη μεταξύ μας σχέση. Εάν όχι τώρα πότε;”, ήταν η χαρα­κτη­ρι­στική απο­στροφή του Κυριά­κου Μητσο­τάκη.

Απο­κρυ­πτο­γρα­φώ­ντας, αρχικά, τη δήλωση-κλειδί του κ. Μητσο­τάκη για το casus belli, αυτή είναι δια­τυ­πω­μένη άκρως διπλω­μα­τικά. Ο πρω­θυ­πουρ­γός δε χρη­σι­μο­ποί­ησε τον σχετικό όρο, αλλά τη φράση “να αρθεί κάθε απειλή τυπική και ουσια­στική στη μεταξύ μας σχέση”. Σύμφωνα με την ανά­γνωση, ο όρος “τυπική απειλή” παρα­πέ­μπει στο casus belli, ενώ ο όρος “ουσια­στική απειλή” παρα­πέ­μπει στην ανα­θε­ω­ρη­τική οπτική της γεί­το­νος για τις απο­κα­λού­με­νες και “γκρίζες ζώνες”. Ο πρω­θυ­πουρ­γός, στο πλαίσιο αυτό, έσπευσε να υπο­γραμ­μί­σει και πάλι εμμέσως πλην σαφώς τις βαθιές κόκ­κι­νες θέσεις της Αθήνας.

“Έχουν αξία ο διά­λο­γος και οι σχέσεις καλής γει­το­νίας, ιδίως σε ένα ρευστό περι­βάλ­λον…Ως γει­το­νι­κές χώρες, καλού­μα­στε να δια­χει­ρι­ζό­μα­στε τα προ­βλή­ματά μας με ψυχραι­μία και με υπευ­θυ­νό­τητα, μιλώ­ντας με ειλι­κρί­νεια και έχοντας πάντα σταθερή αναφορά το διεθνές δίκαιο. Ακόμα και όταν δια­φω­νούμε είναι σημα­ντικό να μην οδη­γού­μα­στε σε κρίσεις και σε εντά­σεις και θέλω να επα­να­λάβω ότι η Ελλάδα είναι μία χώρα ειρη­νική. Είμαστε πάντα προ­ση­λω­μέ­νοι στο διάλογο, ο οποίος θα πρέπει να διε­ξά­γε­ται με καλή πίστη και αμοι­βαίο σεβασμό”, σημεί­ωσε ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Στο Κυπριακό, ο κ. Μητσο­τά­κης κράτησε στην προ­με­τω­πίδα τις πάγιες ελλη­νι­κές θέσεις, ενώ χαρα­κτη­ρι­στική ήταν η απά­ντησή του για τις μειο­νό­τη­τες. “Το καθε­στώς ορί­ζε­ται με απόλυτη σαφή­νεια από τη συνθήκη της Λωζάνης που προ­βλέ­πει ρητά ότι η μειο­νό­τητα στη Θράκη είναι θρη­σκευ­τική. Θα πω αυτό που είχα πει πριν από δύο χρόνια. Οι Έλληνες μου­σουλ­μά­νοι της Θράκης ζουν αρμο­νικά με τους χρι­στια­νούς συμπο­λί­τες μας. Στην Κων­στα­ντι­νού­πολη η ελλη­νική μειο­νό­τητα παρά τη μεγάλη της συρ­ρί­κνωση εξα­κο­λου­θεί να εμπλου­τί­ζει την ζωή της Τουρ­κίας…”, επε­σή­μανε.

“Προ­σβλέ­πουμε στο τέλος του πολέμου στην Ουκρα­νία με σεβασμό στην κυριαρ­χία της και προ­σβλέ­πουμε στην εκκί­νηση της δεύ­τε­ρης φάσης του ειρη­νευ­τι­κού σχεδίου για την Γάζα με στόχο της στα­θε­ρό­τητα και την ασφά­λεια στη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα υπο­στη­ρί­ζει σταθερά τη λύση των δύο κρατών ως τη μόνη ρεα­λι­στική λύση για μόνιμη λύση στην περιοχή…Ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θεση θεω­ρούμε τον πλήρη αφο­πλι­σμό της Χαμάς και την εξά­λειψη της τρο­μο­κρα­τίας, γιατί το Ισραήλ πρέπει να ζει με ασφά­λεια. Και θέλω να εκφράσω την αντί­θεσή μου σε οποιο­δή­ποτε σχέδιο μπορεί να οδη­γή­σει σε ενδε­χό­μενη προ­σάρ­τηση της δυτικής όχθης από το Ισραήλ ενώ κατα­δι­κα­στέα είναι και η επέ­κταση των εποι­κι­σμών που δημιουρ­γεί μία πραγ­μα­τι­κό­τητα στο πεδίο και καθιστά τη δημιουρ­γία του παλαι­στι­νια­κού κράτους ακόμη ποιο σύνθετη άσκηση”, ανέφερε.

Οι δηλώ­σεις Ερντο­γάν

Οι συμ­φω­νίες και τα μνη­μό­νια που υπο­γρά­φει η Τουρκία με την Ελλάδα παρέ­χουν καλύ­τερο κοινό έδαφος για την ενί­σχυση των αμοι­βαίων επαφών, τόνισε ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν στις κοινές δηλώ­σεις του με τον Έλληνα πρω­θυ­πουργό Κυριάκο Μητσο­τάκη.

Ο κ.Ερντο­γάν καλω­σό­ρισε για δεύτερη φορά στην ‘Αγκυρα, όπως είπε, τον πρω­θυ­πουργό και την ελλη­νική αντι­προ­σω­πεία, και ανέφερε ότι μετά τη συνά­ντησή τους στα τέλη του 2023 στην Αθήνα, απο­φα­σί­σανε ότι συμ­φω­νούνε αμφό­τε­ροι να συνε­χί­σουνε το διάλογο για την ενί­σχυση των αμοι­βαίων επαφών.

Θα συνε­χί­σουμε να κατα­βά­λουμε κάθε προ­σπά­θεια για να ανέλθει το αμοι­βαίο εμπόριο, είπε ο κ.Ερντο­γάν, και τόνισε ότι με τον Έλληνα πρω­θυ­πουργό συζή­τη­σαν “για άλλη μια φορά με σαφή­νεια και ειλι­κρί­νεια τις θέσεις μας σχετικά με το Αιγαίο και την ανα­το­λική Μεσό­γειο”.

Όπως είπε ο κ.Ερντο­γάν “εμείς από το παρελ­θόν μέχρι τώρα υπο­στη­ρί­ζουμε το εξής: παρόλο που τα υφι­στά­μενα ζητή­ματα είναι ακαν­θώδη, δεν είναι άλυτα στη βάση του διε­θνούς δικαίου αρκεί να υπάρχει καλή θέληση, εποι­κο­δο­μη­τι­κός διά­λο­γος και βούληση για λύση”.

Πρό­σθεσε ότι “με ικα­νο­ποί­ηση δια­πί­στωσα ότι συμ­φω­νούμε με τον πολύ­τιμο μου φίλο Κυριάκο σε αυτό το θέμα. Όπως και σε όλους τους υπό­λοι­πους τομείς των σχέσεών μας πιστεύ­ουμε ότι από το 2023 και μετά θα σημειω­θεί πρόοδος και στην επίλυση των αλλη­λέν­δε­των προ­βλη­μά­των στο Αιγαίο” είπε ο κ.Ερντο­γάν.

Ανέφερε επίσης ότι συζη­τή­θη­καν θέματα που αφορούν την κατα­πο­λέ­μηση της τρο­μο­κρα­τίας και του οργα­νω­μέ­νου εγκλή­μα­τος και ανα­φο­ρικά με το θέμα των μειο­νο­τή­των “που απο­τε­λούν το ανθρώ­πινο στοι­χείο των σχέσεών μας, πρέπει να ενερ­γή­σουμε με αίσθημα ιστο­ρι­κής ευθύνης” είπε. Ο κ.Ερντο­γάν συνέ­χισε λέγο­ντας ότι μοι­ρά­στηκε τις προσ­δο­κίες του με τον κ.Μητσο­τάκη σχετικά με το να ωφε­λη­θεί πλήρως η -όπως την απο­κά­λεσε “τουρ­κική μειο­νό­τητα της δυτικής Θράκης” από τις θρη­σκευ­τι­κές ελευ­θε­ρίες και τις ελευ­θε­ρίες στην εκπαί­δευση.

Οι δυο χώρες-είπε ο πρό­ε­δρος της Τουρκίας- που είναι σύμ­μα­χοι στο ΝΑΤΟ- είναι αντι­μέ­τω­πες με πολλές εξε­λί­ξεις που συνι­στούν απειλή για την ασφά­λεια και τη στα­θε­ρό­τητα, και σημεί­ωσε ότι η συμ­με­τοχή της Τουρ­κίας στις αμυ­ντι­κές πρω­το­βου­λίες της Ευρώπης είναι προς το κοινό συμ­φέ­ρον και των δύο χωρών.

Είπε επίσης ότι εξε­τά­στη­καν κατά τη συνά­ντηση οι περι­φε­ρεια­κές εξε­λί­ξεις ως προς την κατά­σταση στη Γάζα και το ειρη­νευ­τικό σχέδιο. Τόνισε ότι η Τουρκία απορ­ρί­πτει τις πρό­σφα­τες απο­φά­σεις του Ισραήλ να επε­κτεί­νει τον έλεγχο στη Δυτική Όχθη και να απο­δυ­να­μώ­σει την Παλαι­στι­νιακή διοί­κηση. “Θα ήθελα να υπο­γραμ­μίσω ότι η μόνιμη ειρήνη και στα­θε­ρό­τητα στην Μέση Ανατολή περνά μέσα από τη δίκαιη λύση στο Παλαι­στι­νιακό με βάση την λύση των δυο κρατών. Θα συνε­χί­σουμε να υπε­ρα­σπι­ζό­μα­στε αυτή τη λύση. Πιστεύω ότι η Ελλάδα ως μη μόνιμο μέλος του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας θα δια­τη­ρή­σει στην ατζέντα του Συμ­βου­λίου την προ­ο­πτική της λύσης των δυο κρατών προς όφελος της περιο­χής μας” τόνισε ο τούρκος πρό­ε­δρος.

Τέλος είπε ότι συζη­τή­θηκε το θέμα της Συρίας και για το τι πρέπει να γίνει για την εδραί­ωση της ειρήνης, και σημεί­ωσε ότι “είναι ξεκά­θαρο πόσο ουσια­στι­κής σημα­σίας είναι όχι μόνο για τη Συρία αλλά και για την ασφά­λεια της Ελλάδας και της Ευρώπης ο εποι­κο­δο­μη­τι­κός ρόλος που ανα­λά­βαμε σε αυτό το θέμα”. Ο κ.Ερντο­γάν κατέ­ληξε λέγο­ντας ότι ως δυο γεί­το­νες και σύμ­μα­χοι “πιστεύω από τα βάθη της καρδιάς μου ότι πρέπει να δια­τη­ρή­σουμε ανοι­χτούς τους διαύ­λους δια­λό­γου με βάση τη συνερ­γα­σία”.

Νέες ανάσες στα απο­κα­λού­μενα και “ήρεμα νερά”

Οι δύο ηγέτες, με άκρως διπλω­μα­τικό τρόπο, έφεραν στο προ­σκή­νιο άπασες τις δια­φο­ρές που χωρί­ζουν τις δύο χώρες. Ωστόσο, η γενι­κό­τερη αίσθηση είναι ότι με το πέρας των συνα­ντή­σεων στην πρω­τεύ­ουσα της Τουρ­κίας, Αθήνα και Άγκυρα επι­λέ­γουν να δώσουν… νέες ανάσες και νέους βατήρες στα απο­κα­λού­μενα και “ήρεμα νερά” στο Αιγαίο και την Ανα­το­λική Μεσό­γειο.

Ο κ. Μητσο­τά­κης, στις δηλώ­σεις του, έφερε στο προ­σκή­νιο ολό­κληρο το φάσμα των ελλη­νι­κών “κόκ­κι­νων γραμμών”, εστίασε στην ανάγκη συνέ­χι­σης των ανοι­χτών διαύλων επι­κοι­νω­νίας, τοπο­θέ­τησε στην προ­με­τω­πίδα τα βήματα που έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε κρί­σι­μους τομείς, όπως η δια­χεί­ριση του μετα­να­στευ­τι­κού ως απο­τέ­λε­σμα της συνερ­γα­σίας των δύο χωρών, ενώ απά­ντησε και στις τοπο­θε­τή­σεις Ερντο­γάν (που είχαν προη­γη­θεί) για την μου­σουλ­μα­νική μειο­νό­τητα της Θράκης, την οποία ο πρό­ε­δρος της γεί­το­νος χαρα­κτή­ρισε “τουρ­κική”.

Από την πρώτη ανά­γνωση των δηλώ­σεων των δύο ηγετών (πέρα από το θετικό κλίμα) μπορεί κανείς να κρα­τή­σει και το σήμα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, όταν ανα­φέρ­θηκε στα “ακαν­θώδη” όπως τα χαρα­κτή­ρισε ζητή­ματα. Σε αυτό το πλαίσιο ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κίας έσπευσε να σημειώ­σει ότι δεν είναι άλυτα “μέσα από το διεθνές δίκαιο”, με την Αθήνα και την Άγκυρα να είναι φανερό ότι παρά τις αιχμές και τις γωνίες στις δια­φο­ρές τους επεν­δύ­ουν ανοιχτά στους ανοι­χτούς διαύ­λους και στο διάλογο, σε μία χρονική συγκυ­ρία γεω­πο­λι­τι­κών ανα­τα­ρά­ξεων και όχι μόνο. Σε μία συγκυ­ρία που τόσο η Ελλάδα, όσο και η Τουρκία δεν επι­θυ­μούν κάποια επι­διαι­τη­σία στις διμε­ρείς δια­φο­ρές τους.

Πηγή: capital.gr