Δ. Kαιρίδης: «Στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα δοθεί πολύ σκληρή μάχη»

Κύριε καθη­γητά ένα δύσκολο μπραντ ντε φερ σχετικά με το ζήτημα των κυρώ­σεων ενα­ντίον της Τουρ­κίας, ανα­μέ­νε­ται να διε­ξα­χθεί στην προσεχή Σύνοδο Κορυφής του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου. Τι ανα­μέ­νει η Ελλάδα ανα­φο­ρικά με το μείζον αυτό θέμα;

Πράγ­ματι στο Ευρω­παικό Συμ­βού­λιο θα δοθεί πολύ σκληρή μάχη. Η Ελλάδα έχει θέσει στο τραπέζι όλο το φάσμα περιο­ρι­σμών, μέτρων και κυρώ­σεων που πρέπει να επι­βλη­θούν στην Τουρκία για την μέχρι τώρα προ­κλη­τική, παρα­βα­τική και πει­ρα­τική της συμπε­ρι­φορά. Οι κυρώ­σεις σε πρόσωπα, εται­ρείες, ο κατά­λο­γος των οικο­νο­μι­κών μέτρων και το έμπαρ­γκο των όπλων προς την Τουρκία απο­τε­λούν το συνο­λικό πλαίσιο, το οποίο θα επι­διώ­ξει η Ελλάδα με τους συμ­μά­χους της. Το κυριό­τερο όλων όμως είναι, πέρα από την αξιο­λό­γηση του κάθε επι­μέ­ρους μέτρου, να σταλεί το μήνυμα στην Τουρκία: Ότι η Ευρώπη, με ηθική αξιο­πρέ­πεια, με στρα­τη­γική αυτο­νο­μία και με γεω­πο­λι­τική ισχύ, έχει πάρει τις απο­φά­σεις της και απαντά στην τουρ­κική επι­θε­τι­κό­τητα και παρα­βα­τι­κό­τητα. Και ότι θα κλι­μα­κώ­σει την απά­ντηση της, όσο δεν αλλάζει στάση η Τουρκία.

Η κατά­σταση στις ευρω­τουρ­κι­κές σχέσεις δεν έχει βελ­τιω­θεί καθόλου σε σχέση με την τελευ­ταία φορά που οι 27 ασχο­λή­θη­καν με το ζήτημα στο προη­γού­μενο ευρω­παϊκό συμ­βού­λιο. Το γεγονός ότι το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο ψήφισε προ­σφά­τως υπέρ των κυρώ­σεων σημα­το­δο­τεί κάτι;

Οι ευρω­τουρ­κι­κές σχέσεις όχι μόνο δεν έχουν βελ­τιω­θεί αλλά επι­δει­νώ­νο­νται ραγδαία. Και όχι μόνο λόγω Ελλάδας και Κύπρου. Δείτε, το σοβαρό φαι­νό­μενο της ισλα­μι­κής τρο­μο­κρα­τίας. Η ευρω­τουρ­κική κρίση είναι πλέον αντι­λη­πτή σε όλη την Ευρώπη και αυτό εξέ­φρασε με το ψήφισμα του, το Ευρω­παικό Κοι­νο­βού­λιο. Σ’ αυτό το σημείο, πρέπει να τονί­σουμε την μεγάλη προ­σπά­θεια της Ελλάδας να μετα­τρέ­ψει τις ελλη­νο­τουρ­κι­κές δια­φο­ρές σε ευρω­τουρ­κι­κές. Δεν ήταν εύκολο και σίγουρο αλλά το πετύ­χαμε. Σήμερα πάμε σε μια κορυ­φαία Σύνοδο με την πλειο­ψη­φία των χωρών δίπλα μας. Μετράμε ήδη 13 χώρες στο μέτωπο, υπερ των κυρώ­σεων. Αυτό είναι απο­τέ­λε­σμα μιας μεγάλης και επι­τυ­χη­μέ­νης διπλω­μα­τι­κής πολι­τι­κής της χώρας.

Ο Τούρκος πρό­ε­δρος παρου­σιά­ζει μια διττή συμπε­ρι­φορά: Από τη μια εμφα­νί­ζε­ται διαλ­λα­κτι­κός ενόψει της Συνόδου Κορυφής απο­σύ­ρο­ντας το ερευ­νη­τικό πλοίο ORUC REIS, ενώ από την άλλη εκδίδει NAVTEX για άσκηση εντός του τουρ­κο­λι­βυ­κού μνη­μο­νίου νοτιο­α­να­το­λικά της Κρήτης. Πώς να εκλά­βουμε τις ενέρ­γειες αυτές σε συν­δυα­σμό και με τις εμπρη­στι­κές δηλώ­σεις του λίγες ημέρες πριν τη σύνοδο;

Η Τουρκία και ο ίδιος ο Ερντο­γάν, αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι όσο περνάει ο χρόνος η Ευρώπη αφυ­πνί­ζε­ται και αντιδρά σε ό,τι αφορά τον συνο­λικό νεο­θω­μα­νικό κίνδυνο. Γι’ αυτό χρη­σι­μο­ποιεί κάθε τρόπο και μέθοδο είτε της συν­διαλ­λα­γής είτε της απειλής προ­κει­μέ­νου ν’ ανα­κό­ψει αυτή την αύξα­νό­μενη ευρω­παϊκή συνει­δη­το­ποί­ηση απέ­να­ντι στην επι­θε­τι­κό­τητά του. Κυρίως όμως στο­χεύει με αυτή την διπλή- εναλ­λασ­σό­μενη πολι­τική να δια­σπά­σει το ευρω­παικό μέτωπο και κυρίως τον γαλ­λο­γερ­μα­νικό πυρήνα του, προ­κει­μέ­νου να οδη­γή­σει σε αμη­χα­νία και ανα­πο­φα­σι­στι­κό­τητα την ευρω­παική πολι­τική. Δεν θα τα κατα­φέ­ρει και αυτό θα φανεί και το διήμερο που έρχεται αλλά και το επόμενο διά­στημα που θα τρέξουν οι ευρω­τουρ­κι­κές σχέσεις.

Παράλ­ληλα ήθελα να σχο­λιά­σετε και τις εμπρη­στι­κές δηλώ­σεις του Τούρκου Προ­έ­δρου για τον Εμμα­νουέλ Μακρόν, όπως «ότι ελπίζει η Γαλλία να τον πολ­λα­πλές στο­χεύ­σεις ξεφορ­τω­θεί σύντομα» και ότι απο­τε­λεί «βάρος» Αυτά υπο­δη­λώ­νουν εκνευ­ρι­σμό; Είναι ικανά να επη­ρε­ά­σουν τις χώρες που είναι ευνοϊ­κές απέ­να­ντι του;

Οι εμπρη­στι­κές δηλώ­σεις κατά του Μακρόν προ­σω­πικά εξυ­πη­ρε­τούν πολ­λα­πλές στο­χεύ­σεις: Πρώτον, επι­χει­ρεί σταθερά την διά­σπαση του ευρω­παι­κού μετώπου και της ατμο­μη­χα­νής του, που είναι ο γαλ­λο­γερ­μα­νι­κός άξονας. Δεύ­τε­ρον, επι­χει­ρεί την συσπεί­ρωση του ευρύ­τε­ρου μου­σουλ­μα­νι­κού κόσμου, καθότι ο Μακρόν πρω­το­στα­τεί ενα­ντίον του θρη­σκευ­τι­κού εξτρε­μι­σμού. Τρίτον, σημα­δεύει την Γαλλία διότι συγκρού­ε­ται γεω­πο­λι­τικά απευ­θείας με την τουρ­κική πολι­τική στη Α. Μεσό­γειο και στα μέτωπα με Ελλάδα και Κύπρο. Τέταρ­τον, ο Ερντο­γάν θεωρεί ότι ο πρό­ε­δρος Μακρόν είναι «ο αδύ­να­μος κρίκος» λόγω της εσω­τε­ρι­κής αμφι­σβή­τη­σης των κίτρι­νων γιλέκων για να πετύχει την αντιδυτική-αντιευρωπαική-μουσουλμανική εσω­τε­ρικά συσπεί­ρωση των Τούρκων. Και, τέταρ­τον, ο Ατα­τούρκ ήταν «Γάλλος» στην αντί­ληψή του για το κοσμικό τουρ­κικό κράτος και η επίθεση στον Μακρόν είναι επίθεση και στον Κεμα­λι­σμό.

Οι ΗΠΑ ασκούν ασφυ­κτική πίεση στην Τουρκία όπως έγινε γνωστό για τον αμυ­ντικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2021 προ­βλέ­πει την επιβολή κυρώ­σεων ενα­ντίον της Τουρ­κίας για την από­κτηση του ρωσικού συστή­μα­τος S-400. Τι μπορεί να σημαί­νει αυτό στην πράξη;

Το μεγάλο σημε­ρινό άγχος της Τουρ­κίας, μετά την Ευρώπη, είναι οι αμε­ρι­κα­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις, ενόψει της νέας κυβέρ­νη­σης Μπάι­ντεν. Γι’ αυτό σπεύ­δουν από νωρίς, με τις δηλώ­σεις Ακάρ, να δείξουν πνεύμα και διάθεση συν­διαλ­λα­γής και συμ­βι­βα­σμού. Από την άλλη, οι Αμε­ρι­κά­νοι με την αυστηρή δια­τύ­πωση για επιβολή κυρώ­σεων εντός 30 ημερών που γνω­στο­ποι­ή­θηκε στον αμυ­ντικό πρου­πο­λο­γι­σμό του 2021 δεί­χνουν απο­φα­σι­σμέ­νοι να πάνε σε επα­να­το­πο­θέ­τηση των σχέσεων από την χαλαρή αντι­με­τώ­πιση Τραμπ. Να πάνε σε οριο­θέ­τηση και ξεκα­θά­ρι­σμα των σχέσεων της Τουρ­κίας με τους ρωσι­κούς εξο­πλι­σμούς. Είναι κρι­σι­μό­τατο θέμα που θα παίξει καθο­ρι­στικό ρόλο και στα θέματα του ΝΑΤΟ αλλά και σ’αυτά των ελλη­νου­τουρ­κι­κών δια­φο­ρών.

Μήπως τελικά και σε περί­πτωση που τα απο­τε­λέ­σματα της Συνόδου δεν είναι τα προσ­δο­κό­μενα, ήρθε η ώρα η Ελλάδα να αρχίσει να μελετά το θέμα για ενδε­χό­μενο βέτο;

Για την Ελλάδα, τα πάντα είναι αξιο­ποι­ή­σιμα και ενδε­χό­μενα προ­κει­μέ­νου να εξυ­πη­ρε­τη­θούν τα εθνικά συμ­φέ­ρο­ντα. Από εκεί και πέρα, είναι θέμα τακτι­κής και στρα­τη­γι­κής αξιο­λό­γη­σης τι συμ­φέ­ρει μια χώρα σ’ ένα σύνθετο πεδίο δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, όπως είναι αυτό της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα ουσια­στικά ξεκί­νησε μόνη της μαζί με την Κύπρο και τώρα συμ­φω­νεί με την πολι­τική της έναντι της Τουρ­κίας η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία της ΕΕ. Χρειά­ζε­ται να έχεις δίκιο, σωστή πολι­τική, κόπο και πειθώ διότι η υπόθεση με την Τουρκία δεν είναι αγώνας ταχύ­τη­τας αλλά μαρα­θώ­νιος.

Η Τουρκία προ­τεί­νει και επι­διώ­κει διάλογο από μηδε­νική βάση. Πόσο αυτό δυσκο­λεύει την Ελλάδα έναντι των Ευρω­παίων;

Η Ευρω­παϊκή ‘Ενωση έχει τοπο­θε­τη­θεί επι­σή­μως σε προη­γού­μενο χρόνο ότι οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές δια­φο­ρές αφορούν το θέμα των θαλασ­σίων ζωνών. Γι’ αυτό ακριβώς υπήρχαν και οι σχε­τι­κές τουρ­κι­κές αντι­δρά­σεις περί μερο­λη­ψίας υπέρ των Ελλήνων:

Για την Ελλάδα, τα πάντα είναι αξιο­ποι­ή­σιμα και ενδε­χό­μενα προ­κει­μέ­νου να εξυ­πη­ρε­τη­θούν τα εθνικά συμ­φέ­ρο­ντα. Η Τουρκία είναι αυτή που τον φοβάται, γι’αυτό προ­βάλ­λει ως δικό της πλε­ο­νέ­κτημα και επι­χει­ρεί να εφαρ­μό­σει, την πρα­κτική της στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­σης για να οδη­γη­θούμε σε διπλω­μα­τικό εξα­να­γκα­σμό.