Financial Times: Το ευρώ κινδυνεύει σήμερα όσο ποτέ

Αν υπάρχει ένα πράγμα που βρίσκει σύμ­φω­νους όλους τους Ευρω­παί­ους αξιω­μα­τού­χους, είναι ότι δεν αμφι­σβη­τεί­ται πλέον η επι­βί­ωση του ευρώ. Η οικο­νο­μία δεν έχει υπέροχη πορεία, αλλά πάντως η κρίση έχει τελειώ­σει.

Προ­σω­πι­κώς αμφι­βάλλω για αυτό το ομόφωνο συμπέ­ρα­σμα. Οι Ευρω­παίοι αξιω­μα­τού­χοι τείνουν να κρίνουν τον κίνδυνο με βάση των αριθμό των μετα­με­σο­νύ­χτιων συνα­ντή­σεων στο μέγαρο Justus Lipsius των Βρυ­ξελ­λών. Σίγουρα τώρα πια γίνο­νται λιγό­τε­ρες τέτοιες συνα­ντή­σεις. Αλλά το βαρό­με­τρο δεν είναι σωστό.

Δεν έχω την παρα­μι­κρή ιδέα για το πόσες ήταν οι πιθα­νό­τη­τες να δια­λυ­θεί το ευρώ κατά την διάρ­κεια της κρίσης. Αλλά είμαι βέβαιος ότι οι πιθα­νό­τη­τες είναι περισ­σό­τε­ρες σήμερα. Πριν δύο χρόνια, οι ανα­λυ­τές ήλπιζαν ότι θα έχει έλθει ισχυρή οικο­νο­μική ανά­πτυξη. Σήμερα ξέρουμε ότι αυτό δεν έγινε, ούτε πρό­κει­ται να γίνει. Πριν δύο χρόνια, η ευρω­ζώνη δεν ήταν προ­ε­τοι­μα­σμένη για χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική κρίση, αλλά του­λά­χι­στον οι ρυθ­μι­στές αντέ­δρα­σαν δημιουρ­γώ­ντας μηχα­νι­σμούς αντι­με­τώ­πι­σης του άμεσου κιν­δύ­νου.

Σήμερα η ευρω­ζώνη δεν έχει τον κατάλ­ληλο μηχα­νι­σμό ώστε να προ­στα­τευ­θεί από μια παρα­τε­τα­μένη βαθιά ύφεση. Και, σε αντί­θεση με δύο χρόνια πριν, οι ρυθ­μι­στές δεν έχουν όρεξη να δημιουρ­γή­σουν έναν τέτοιο μηχα­νι­σμό.

Στην Γαλλία η Marine Le Pen, η ηγέτης του Εθνικού Μετώπου, θα μπο­ρούσε να επι­κρα­τή­σει σε ανα­μέ­τρηση με τον Πρόεδρο François Hollande. Ο Beppe Grillo, ηγέτης του Κινή­μα­τος των Πέντε Αστέρων στην Ιταλία, είναι η μόνη ανα­ξιό­πι­στη εναλ­λα­κτική στον μη εκλεγ­μένο πρω­θυ­πουργό Matteo Renzi.

Τόσο η κα Le Pen όσο και ο κ. Grillo θέλουν να απο­χω­ρή­σουν οι χώρες τους από την ευρω­ζώνη. Στην Ελλάδα, ο Αλέξης Τσίπρας και το κόμμα ΣΥΡΙΖΑ προη­γού­νται στις δημο­σκο­πή­σεις. Το ίδιο και το κίνημα Podemos στην Ισπανία, με την υπέροχο νεαρό ηγέτη του Pablo Iglesias.

Το ερώτημα για τους ψηφο­φό­ρους που πλήτ­το­νται από την κρίση, είναι «σε ποιο σημείο είναι λογική η απο­χώ­ρηση από την ευρω­ζώνη»; Μπορεί να κατα­λή­ξουν ότι το σωστό σημείο είναι τώρα. Μπορεί να αντι­τα­χθούν στην διάλυση για πολι­τι­κούς λόγους. Η εκτί­μησή τους τείνει να αλλάζει από καιρό σε καιρό. Δεν νομίζω να αλλάζει προς το ευνοϊ­κό­τερο, όσο η οικο­νο­μία βου­λιά­ζει βαθύ­τερα στην ύφεση.

Σε αντί­θεση από δύο χρόνια πριν, τώρα έχουμε μια πιο ξεκά­θαρη άποψη για την προ­ο­πτική της μακρο­πρό­θε­σμης επί­ση­μης πολι­τι­κής. Η λιτό­τητα ήλθε για να μείνει. Η δημο­σιο­νο­μική πολι­τική θα συνε­χί­σει να συρ­ρι­κνώ­νε­ται καθώς τα κράτη μέλη θα πρέπει να εκπλη­ρώ­σουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους, με βάση τους νέους ευρω­παϊ­κούς δημο­σιο­νο­μι­κούς κανόνες. Το «πρό­γραμμα στή­ρι­ξης» της Γερ­μα­νίας που ανα­κοι­νώ­θηκε την περα­σμένη εβδο­μάδα, είναι το περισ­σό­τερο που θα υπάρξει ποτέ: 0,1% του ΑΕΠ σε πρό­σθε­τες δαπάνες, που θα αρχί­σουν μετά το 2016. Τι χαρά!

Ποιος είναι όμως ο ρόλος της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής; Ο Mario Draghi δήλωσε ότι περι­μέ­νει να αυξηθεί ο ισο­λο­γι­σμός της ΕΚΤ κατά περίπου 1 τρισ. ευρώ. Ο διοι­κη­τής της ΕΚΤ δεν έθεσε αυτό το μέγεθος ως επίσημο στόχο, αλλά ως προσ­δο­κία –ό,τι κι αν σημαί­νει αυτο. Μια πιο απαι­σιό­δοξη άποψη είναι ότι δεν θα συμβεί τίποτα και η ΕΚΤ θα χάσει τον στόχο του 1 τρισ. ευρώ., όπως χάνει συνέ­χεια και τον στόχο του πλη­θω­ρι­σμού. Προ­σω­πι­κώς πιστεύω ότι η ΕΚΤ θα πετύχει τον στόχο, αλλά δεν θα κάνει και μεγάλη διαφορά.

Και ποιος είναι ο ρόλος των διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων; Ας μην υπε­ρε­κτι­μούμε τις επι­δρά­σεις τους. Οι παι­νε­μέ­νες γερ­μα­νι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις στο κοι­νω­νικό κράτος και την απα­σχό­ληση, βελ­τί­ω­σαν την αντα­γω­νι­στι­κό­τητά της έναντι άλλων οικο­νο­μιών της ευρω­ζώ­νης. Αλλά δεν αύξησαν την εγχώρια ζήτηση. Αν εφαρ­μό­ζο­νταν στο σύνολο της ευρω­ζώ­νης, θα είχαν ακόμη μικρό­τερη επί­δραση γιατί δεν μπορεί να γίνουν μονο­μιάς όλοι αντα­γω­νι­στι­κοί έναντι όλων.

Δύο μήνες πριν ο κ. Draghi είπε ότι η ευρω­ζώνη πρέπει να πυρο­βο­λή­σει παράλ­ληλα προς τρεις δια­φο­ρε­τι­κές κατευ­θύν­σεις: Χαλα­ρό­τερη νομι­σμα­τική πολι­τική, αύξηση στις δημό­σιες δαπάνες και διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις. Εμένα αυτό μου μοιάζει με ισο­πε­δω­τικό βομ­βαρ­δι­σμό «χαλί», το οικο­νο­μικό αντί­στοιχο της «Επέ­λα­σης της Ελαφράς Ταξιαρ­χίας».

Οι δια­δο­χι­κές αυτές απο­γοη­τεύ­σεις δεν δεί­χνουν απα­ραί­τητα ότι η ευρω­ζώνη θα καταρ­ρεύ­σει. Αλλά δεί­χνουν ότι η μόνιμη στα­σι­μό­τητα είναι πολύ πιθανή. Κατ’ εμέ, αυτό είναι πραγ­μα­τικό βαρό­με­τρο απο­τυ­χίας.

newsit.gr