Τριχοτόμηση των πολιτών στο θέμα των Θρησκευτικών

Η τε­λευ­ταία έρευ­να της Μο­νά­δας Ερευ­νών Κοι­νής Γνώ­μης και Αγο­ράς του Ερευ­νη­τι­κού Πα­νε­πι­στη­μια­κού Ιν­στι­τού­του του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Μα­κε­δο­νί­ας κα­τέ­δει­ξε το γε­νι­κό­τε­ρο κλίμα δυ­σα­ρέ­σκειας από τις κυ­βερ­νη­τι­κές επι­δό­σεις. Η αξιο­λό­γη­ση της από­δο­σης της κυ­βέρ­νη­σης πα­ρέ­μει­νε σε χα­μη­λά επί­πε­δα, με 8 στους 10 πο­λί­τες να εμ­φα­νί­ζο­νται δυ­σα­ρε­στη­μέ­νοι από τις κυ­βερ­νη­τι­κές επι­δό­σεις, ενώ ανα­λύ­ο­ντας ει­δι­κό­τε­ρα τους ψη­φο­φό­ρους του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ πα­ρα­τη­ρού­με πως όσοι θε­ω­ρούν ότι «η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ-ΑΝΕΛ δεν έχει να προ­σφέ­ρει άλλο στη χώρα» βαί­νουν αυ­ξα­νό­με­νοι.

Πέρα από τα τρέ­χο­ντα ζη­τή­μα­τα πο­λι­τι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης, ήρθαν στο πο­λι­τι­κό προ­σκή­νιο θέ­μα­τα από τον χώρο της παι­δεί­ας: το ζή­τη­μα της δι­δα­σκα­λί­ας του μα­θή­μα­τος των Θρη­σκευ­τι­κών, η αντί­δρα­ση κά­ποιων συλ­λό­γων γο­νέ­ων στη συ­νύ­παρ­ξη παι­διών προ­σφύ­γων με Ελ­λη­νό­που­λα στα ίδια σχο­λεία, ενώ με την ομι­λία του Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη στη ΔΕΘ ετέθη εκ νέου το θέμα της ίδρυ­σης μη κρα­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων.

Τα Θρη­σκευ­τι­κά

Ενα από τα ζη­τή­μα­τα που απα­σχό­λη­σαν πρό­σφα­τα την επι­και­ρό­τη­τα ήταν η αντί­δρα­ση του Αρ­χιε­πι­σκό­που Ιε­ρω­νύ­μου στις δη­λώ­σεις του υπουρ­γού Παι­δεί­ας Νίκου Φίλη περί της αλ­λα­γής στον τρόπο δι­δα­σκα­λί­ας των Θρη­σκευ­τι­κών, αλ­λά­ζο­ντας τη μορφή του, από ομο­λο­για­κού χα­ρα­κτή­ρα μά­θη­μα σε μά­θη­μα γνώ­σης των θρη­σκειών. Μά­λι­στα, η αντί­δρα­ση της Εκ­κλη­σί­ας προ­κά­λε­σε εν­δο­κυ­βερ­νη­τι­κές διε­νέ­ξεις με τον υπουρ­γό Αμυ­νας Πάνο Καμ­μέ­νο να τάσ­σε­ται υπέρ της το­πο­θέ­τη­σης της Εκ­κλη­σί­ας, με την κρίση να απο­σο­βεί­ται κα­τό­πιν πα­ρέμ­βα­σης του πρω­θυ­πουρ­γού και τον Αρ­χιε­πί­σκο­πο Ιε­ρώ­νυ­μο να δη­λώ­νει, εξερ­χό­με­νος την Τε­τάρ­τη 5 Οκτω­βρί­ου από το Μέ­γα­ρο Μα­ξί­μου, πως η πα­ρε­ξή­γη­ση λύ­θη­κε και ότι ο τρό­πος δι­δα­σκα­λί­ας των Θρη­σκευ­τι­κών πα­ρα­μέ­νει ως έχει.

Πώς όμως απο­τυ­πώ­νε­ται η στάση της κοι­νής γνώ­μης ένα­ντι της δι­δα­σκα­λί­ας των Θρη­σκευ­τι­κών; Οι πο­λί­τες τάσ­σο­νται υπέρ της δι­δα­σκα­λί­ας τους ως μα­θή­μα­τος ομο­λο­για­κού χα­ρα­κτή­ρα ή εκτι­μούν πως μια ευ­ρύ­τε­ρη προ­σέγ­γι­ση θα ήταν η πιο εν­δε­δειγ­μέ­νη επι­λο­γή; Θέ­το­ντας το πα­ρα­πά­νω ερώ­τη­μα, πα­ρα­τη­ρού­με μια τρι­χο­το­μη­μέ­νη κοι­νω­νία, με το 30% να δη­λώ­νει πως πι­στεύ­ει ότι τα Θρη­σκευ­τι­κά πρέ­πει να δι­δά­σκο­νται ως «μά­θη­μα ομο­λο­για­κού χα­ρα­κτή­ρα, γνώ­σης της ορ­θό­δο­ξης πί­στης». Το 34,5% υπο­στη­ρί­ζει πως πρέ­πει να δι­δά­σκε­ται «ως μά­θη­μα γνώ­σης των θρη­σκειών με έμ­φα­ση στην ορ­θό­δο­ξη», ενώ ένας στους τρεις (30,5%) συμ­φω­νεί πως τα Θρη­σκευ­τι­κά πρέ­πει να δι­δά­σκο­νται ως «θρη­σκειο­λο­γία, δη­λα­δή μά­θη­μα γνώ­σης όλων των θρη­σκειών». Ανά­με­σα στους ψη­φο­φό­ρους του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, ανα­με­νό­με­να, η πρώτη επι­λο­γή εμ­φα­νί­ζε­ται μειο­ψη­φι­κή με μόλις 2 στους 10 να την υπο­στη­ρί­ζουν, με την αντί­στρο­φη απο­τύ­πω­ση να πα­ρα­τη­ρεί­ται στους ψη­φο­φό­ρους της Ν.Δ., όπου 4 στους 10 τάσ­σο­νται υπέρ της δι­δα­σκα­λί­ας των Θρη­σκευ­τι­κών ως μά­θη­μα ομο­λο­για­κού χα­ρα­κτή­ρα.

Η έμ­φα­ση στη δι­δα­σκα­λία των Θρη­σκευ­τι­κών ως θρη­σκειο­λο­γία φαί­νε­ται να συ­να­ντά υπο­στή­ρι­ξη στους νέους ψη­φο­φό­ρους, με σχε­δόν τους μι­σούς να το­πο­θε­τού­νται υπέρ, με την ακρι­βώς αντί­στρο­φη ει­κό­να να πα­ρα­τη­ρεί­ται ανα­φο­ρι­κά με την υπο­στή­ρι­ξη του ομο­λο­για­κού χα­ρα­κτή­ρα του μα­θή­μα­τος. Μά­λι­στα, οι επι­λο­γές της δι­δα­σκα­λί­ας του μα­θή­μα­τος ως μά­θη­μα γνώ­σης όλων των θρη­σκειών αλλά και η ευ­ρύ­τε­ρη δι­δα­σκα­λία με έμ­φα­ση στην ορ­θό­δο­ξη πίστη φαί­νε­ται να συ­σχε­τί­ζο­νται θε­τι­κά με το μορ­φω­τι­κό επί­πε­δο των ερω­τω­μέ­νων: όσο πε­ρισ­σό­τε­ρο μορ­φω­μέ­νος είναι κα­νείς τόσο πι­θα­νό­τε­ρο είναι να τάσ­σε­ται υπέρ της αλ­λα­γής του χα­ρα­κτή­ρα του μα­θή­μα­τος των Θρη­σκευ­τι­κών. Αντί­θε­τη συ­σχέ­τι­ση φαί­νε­ται να έχει η επι­λο­γή του ομο­λο­για­κού χα­ρα­κτή­ρα του μα­θή­μα­τος, με τους πο­λί­τες χα­μη­λό­τε­ρου μορ­φω­τι­κού επι­πέ­δου να επι­λέ­γουν κατά πλειο­ψη­φία (58,5%) την πρώτη επι­λο­γή.

Συ­μπε­ρα­σμα­τι­κά, στο θέμα της δι­δα­σκα­λί­ας των Θρη­σκευ­τι­κών η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία κα­τα­γρά­φει ένα ση­μα­ντι­κό εύρος από­ψε­ων. Η πλειο­ψη­φία δεί­χνει να θέλει δύο πράγ­μα­τα: α) να δί­νε­ται πράγ­μα­τι έμ­φα­ση στη δι­δα­σκα­λία της ορ­θό­δο­ξης πί­στης και β) να μην πε­ριο­ρί­ζε­ται όμως η δι­δα­σκα­λία στην ορ­θό­δο­ξη πίστη αλλά να προ­σεγ­γί­ζο­νται και οι άλλες θρη­σκεί­ες.

Τα ιδιω­τι­κά πα­νε­πι­στή­μια

Μία από τις δια­κη­ρύ­ξεις στο πλαί­σιο της Διε­θνούς Εκ­θε­σης Θεσ­σα­λο­νί­κης υπήρ­ξε η ανα­θε­ώ­ρη­ση του άρ­θρου 16 του Συ­ντάγ­μα­τος και η δυ­να­τό­τη­τα ίδρυ­σης ιδιω­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων. Τι πι­στεύ­ει η κοινή γνώμη για το συ­γκε­κρι­μέ­νο ζή­τη­μα και, παρά τις αντί­θε­τες δια­κη­ρύ­ξεις των δύο με­γα­λύ­τε­ρων κομ­μά­των, ποια είναι η στάση των ψη­φο­φό­ρων τους;

Οπως προ­κύ­πτει από την έρευ­να, 6 στους 10 Ελ­λη­νες τάσ­σο­νται υπέρ της ίδρυ­σης ιδιω­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων. Με συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία (78%) οι ψη­φο­φό­ροι της Ν.Δ. συμ­φω­νούν με την το­πο­θέ­τη­ση του αρ­χη­γού της, με όμοια στάση υπέρ των ιδιω­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων να υιο­θε­τεί­ται και από την πλειο­ψη­φία των ψη­φο­φό­ρων του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ (53,5%). Υπέρ της ίδρυ­σης ιδιω­τι­κών πα­νε­πι­στη­μί­ων τάσ­σο­νται σε με­γα­λύ­τε­ρο βαθμό οι με­γα­λύ­τε­ροι σε ηλι­κία καθώς και οι πα­νε­πι­στη­μια­κού επι­πέ­δου μόρ­φω­σης πο­λί­τες.

Τα παι­διά των προ­σφύ­γων

Πώς αντι­δρά η κοινή γνώμη στο εν­δε­χό­με­νο έντα­ξης των παι­διών των προ­σφύ­γων στο ίδιο σχο­λι­κό συ­γκρό­τη­μα με τα δικά τους παι­διά; Κα­τό­πιν των αντι­δρά­σε­ων ορι­σμέ­νων συλ­λό­γων γο­νέ­ων, ετέθη το ερώ­τη­μα της υπο­θε­τι­κής αντί­δρα­σης των ερω­τω­μέ­νων σε μια πα­ρό­μοια κα­τά­στα­ση. Το 64% απά­ντη­σε πως θα απο­δε­χό­ταν τα παι­διά των προ­σφύ­γων, με το 19% να θε­ω­ρεί τις αντι­δρά­σεις δι­καιο­λο­γη­μέ­νες και πως σε πα­ρό­μοια θέση θα αντι­δρού­σε με τον ίδιο τρόπο. Ση­μειώ­νε­ται, δε, πως η απο­δο­χή των παι­διών των προ­σφύ­γων φαί­νε­ται να είναι με­γα­λύ­τε­ρη όσο μι­κρό­τε­ρη είναι η ηλι­κία των απο­κρι­νο­μέ­νων.

ΝΙΚΟΣ ΜΑ­ΡΑΝ­ΤΖΙ­ΔΗΣ*, ΓΙΩΡ­ΓΟΣ ΣΙΑ­ΚΑΣ

*Ο Ν. Μα­ραν­τζί­δης είναι κα­θη­γη­τής Πο­λι­τι­κής Επι­στή­μης στο Πα­νε­πι­στή­μιο Μα­κε­δο­νί­ας.

**Ο Γ. Σιά­κας είναι διευ­θυ­ντής Ερευ­νών στη Μο­νά­δα Ερευ­νών Κοι­νής Γνώ­μης και Αγο­ράς του Ερευ­νη­τι­κού Πα­νε­πι­στη­μια­κού Ιν­στι­τού­του του Παν. Μα­κε­δο­νί­ας.

Κα­θη­με­ρι­νή