«Αριστοι» στο τιμόνι του Δημοσίου- «Αποκομματικοποίηση» προ των πυλών υπό την πίεση θεσμών και πολιτικού σκηνικού

Λύση σε ένα από τα μεγα­λύ­τερα «αγκάθια» του Δημο­σίου, σχεδόν από συστά­σεως του ελλη­νι­κού κράτους, είναι έτοιμη να δώσει η κυβέρ­νηση και υπό την πίεση των θεσμών. Η «απο­κομ­μα­τι­κο­ποί­ηση» τίθεται επι­τα­κτικά στις συζη­τή­σεις με την ελλη­νική πλευρά, ιδίως μετά την ακα­τα­νό­ητη κατά τους εκπρο­σώ­πους της τρόικας αλλαγή ή τοπο­θέ­τηση αρεστών σε διοι­κή­σεις λίγο αφότου ανέλαβε τη δια­κυ­βέρ­νηση η συγκυ­βέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ. Το νέο πολι­τικό σκηνικό εξάλλου, με τις συχνές εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις και τις κυβερ­νή­σεις συνερ­γα­σίας, οδηγεί προς την κατεύ­θυνση της απρό­σκο­πτης «συνέ­χειας του κράτους», όπως συμ­βαί­νει και σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες.

Γενικοί γραμ­μα­τείς από τη δημόσια διοί­κηση

Στις προ­θέ­σεις του ανα­πλη­ρωτή υπουρ­γού Διοι­κη­τι­κής Μεταρ­ρύθ­μι­σης κ. Χρι­στό­φο­ρου Βερ­ναρ­δάκη είναι οι γενικοί γραμ­μα­τείς των υπουρ­γείων να προ­έρ­χο­νται από τη δημόσια διοί­κηση και όχι, ως «είθι­σται», να διο­ρί­ζο­νται κάθε φορά που προ­κύ­πτει νέο κυβερ­νη­τικό σχήμα. Πρέπει να υπάρχει μια «συνέ­χεια» και όχι ένα «παραϋ­πουρ­γείο με 40-50 συμ­βού­λους που φέρνει μαζί του ο νέος υπουρ­γός, το όποιο έργο των οποίων χάνεται μαζί τους όταν φεύγουν», όπως παρα­τη­ρούν στελέχη του υπουρ­γείου. Κάποιοι θα συνέ­στη­ναν η επιλογή να γίνεται από μιαν ανε­ξάρ­τητη αρχή, όπως το ΑΣΕΠ, ωστόσο οι ίδιοι αντι­τεί­νουν ότι αυτό «καταρ­γεί τον ρόλο του υπουρ­γείου ως υπη­ρε­σίας».

Το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης μάλιστα δείχνει διάθεση να «μπο­λιά­σει» πρα­κτι­κές του ιδιω­τι­κού τομέα, όπως τα μπόνους, στη φιλο­σο­φία του Δημο­σίου, ώστε να γίνει λει­τουρ­γικό και παρα­γω­γικό. Στις συζη­τή­σεις το τελευ­ταίο διά­στημα όλο και πιο συχνά μπαίνει από παρά­γο­ντες του υπουρ­γείου ο όρος «άριστοι» όταν ανα­φέ­ρο­νται σε πλήρωση θέσεων ευθύνης, αφή­νο­ντας στη λήθη τη «ρετσι­νιά» που του απο­δό­θηκε λίγους μήνες νωρί­τερα. Μια δεξα­μενή από το 10%-20% των «αρίστων» που δια­θέ­τουν τα απα­ραί­τητα προ­σό­ντα τα οποία θα προ­κύ­πτουν από αντι­κει­με­νική μοριο­δό­τηση θα μπο­ρούσε να δίδει πρόσωπα για ανώ­τα­τες θέσεις στη διοί­κηση.

Προ­ϋ­πό­θεση βέβαια είναι η αξιο­λό­γηση. Εντός του μηνός, υπό την αίρεση της προ­κή­ρυ­ξης εκλογών, ανα­μέ­νε­ται να κατα­τε­θεί νομο­σχέ­διο από τον κ. Βερ­ναρ­δάκη με επί μέρους διορ­θώ­σεις για την αξιο­λό­γηση στο Δημόσιο. Βασική διαφορά με το υφι­στά­μενο καθε­στώς θα είναι η απά­λειψη της «τιμω­ρίας» της από­λυ­σης – θα μπο­ρούσε να είναι ένα βαθ­μο­λο­γικό «πάγωμα», όπως συζη­τεί­ται, ούτως ώστε να υπάρχει κίνητρο εξέ­λι­ξης, καθώς η παρα­κί­νηση για βελ­τί­ωση θα είναι το ζητού­μενο. Απα­ραί­τητα εργα­λεία, όπως ισχύει και στον ιδιω­τικό τομέα, θα είναι η στο­χο­θέ­τηση κάθε υπη­ρε­σίας και η περι­γραφή καθη­κό­ντων (job description) ώστε να κριθούν επι­δό­σεις και τυπικά προ­σό­ντα των δημο­σίων υπαλ­λή­λων, και να απο­τι­μη­θεί η προ­ϋ­πη­ρε­σία αλλά και η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα.

Απώ­τε­ρος στόχος η ευέ­λι­κτη διοί­κηση

Παράλ­ληλα δια­μορ­φώ­νε­ται το περι­βάλ­λον για μια ευέ­λι­κτη διοί­κηση του Δημο­σίου, καθώς το υπουρ­γείο σχε­διά­ζει την απο­σύν­δεση της βαθ­μο­λο­γι­κής εξέ­λι­ξης από τη μισθο­λο­γική και ως το 2016 την επα­να­κα­τά­ταξη όλων των δημο­σίων υπαλ­λή­λων. Επι­χει­ρεί­ται δηλαδή να αξιο­ποιού­νται δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι με προ­σό­ντα και να ανε­βαί­νουν κλι­μά­κια οι «άριστοι». Στις προ­θέ­σεις των ιθυ­νό­ντων είναι να δίδεται μπόνους ως κίνητρο στους προϊ­στα­μέ­νους που έχουν κάνει την επιλογή να έχουν στα τμήματα ή στις διευ­θύν­σεις τους υπαλ­λή­λους που ανήκουν στην «ελίτ» των επι­δό­σεων. Εν τω μεταξύ μέσα από την εθε­λο­ντική κινη­τι­κό­τητα που στη­ρί­ζει το υπουρ­γείο και την ανα­κα­τα­νομή θα κλεί­νουν όσο το δυνατόν πιο σύντομα οι κενές θέσεις.

Με την αξιο­ποί­ηση του προ­σω­πι­κού στόχος είναι στα­διακά, σε βάθος τριε­τίας, να επέλθει ισορ­ρο­πία στην ανα­λο­γία προ­σλή­ψεων – απο­χω­ρή­σεων. Παρά­γο­ντες του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών ανα­φέ­ρουν πως δεν υπάρχει τώρα σαφής εικόνα για τις απο­χω­ρή­σεις εντός του 2015 και δεν μπορούν να απο­τυ­πώ­σουν μια σαφή τάση φυγής, ενώ μετα­φέ­ρουν την κατα­νό­ηση από πλευράς των κλι­μα­κίων των θεσμών για τις ανάγκες που υπάρ­χουν σε τομείς της δημό­σιας διοί­κη­σης. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι στις δια­βου­λεύ­σεις οι παρα­τη­ρή­σεις είναι «παρα­γω­γι­κές», όπως λένε στο υπουρ­γείο, και έχουν γίνει απο­δε­κτές, ενώ οι όποιες αλλαγές προ­τεί­νο­νται είναι δημο­σιο­νο­μικά ουδέ­τε­ρες.

Το ΒΗΜΑ