Μαθαίνοντας στα παιδιά το «ασφαλές άγγιγμα»- Εθνικό Πρόγραμμα Πρόληψης της Σεξουαλικής Κακοποίησης

«Σου αγό­ρα­σα ένα ωραίο τά­μπλετ, έλα, κάτσε στα γό­να­τά μου να στο δείξω». «Είσαι πολύ μικρή βρε για να φοράς το πάνω τού μαγιό, βγάλ’ το». «Δώσε μου ένα φι­λά­κι, να, εδώ». Τι απ’ όλα είναι αθώο και τι όχι; Αν ακόμα και οι «με­γά­λοι» δυ­σκο­λεύ­ο­νται να κά­νουν με σι­γου­ριά τον δια­χω­ρι­σμό, πώς θα τον κάνει ένα πε­ντά­χρο­νο παιδί την κρί­σι­μη στιγ­μή για να προ­στα­τευ­θεί;

Ενα και­νο­τό­μο πρό­γραμ­μα που φι­λο­δο­ξεί να εφαρ­μο­στεί σε όλα τα σχο­λεία της χώρας στο­χεύ­ει ακρι­βώς σε αυτό: στην οχύ­ρω­ση των ίδιων των παι­διών ενά­ντια στη σε­ξουα­λι­κή κα­κο­ποί­η­ση. Πρό­κει­ται για το Εθνι­κό Πρό­γραμ­μα Πρό­λη­ψης της Σε­ξουα­λι­κής Κα­κο­ποί­η­σης «Ασφα­λές Αγ­γιγ­μα», για παι­διά 5-9 ετών, που υλο­ποιεί η Εται­ρία Κατά της Κα­κο­ποί­η­σης του Παι­διού ΕΛΙΖΑ με χρη­μα­το­δό­τη­ση του ΙΣΝ, και σή­με­ρα τρέ­χει πι­λο­τι­κά σε Ατ­τι­κή και Κρήτη σε δείγ­μα 2.000 παι­διών, για να επε­κτα­θεί στη συ­νέ­χεια σε όλη την Ελ­λά­δα. «Ο στό­χος είναι να μπού­με σε κάθε δη­μό­σιο σχο­λείο, το παιδί στην Κάρ­πα­θο να πάρει την ίδια πλη­ρο­φο­ρία με το παιδί στην Αθήνα», λέει εμ­φα­τι­κά η ψυ­χο­λό­γος και διοι­κη­τι­κή διευ­θύ­ντρια του ορ­γα­νι­σμού ΕΛΙΖΑ, Αφρο­δί­τη Στάθη.

Τα στοι­χεία επι­βάλ­λουν τη ρι­ζο­σπα­στι­κο­ποί­η­ση των προ­γραμ­μά­των πρό­λη­ψης. Σή­με­ρα γνω­ρί­ζου­με ότι ένα στα πέντε παι­διά έως 18 ετών θα βιώ­σει ένα πε­ρι­στα­τι­κό σε­ξουα­λι­κής βίας του­λά­χι­στον μία φορά στη ζωή του. Το 45% των θυ­μά­των δεν θα το απο­κα­λύ­ψει για του­λά­χι­στον 5 χρό­νια. Εκα­το­ντά­δες θύ­μα­τα δεν θα μι­λή­σουν ποτέ γι’ αυτό. Είναι γνω­στό επί­σης πια ότι στο 90% των πε­ρι­πτώ­σε­ων ο θύτης είναι κά­ποιος που το παιδί γνω­ρί­ζει και εμπι­στεύ­ε­ται από τον οι­κο­γε­νεια­κό και φι­λι­κό του κύκλο.

Το «μυ­στι­κό»

«Εχει απο­δει­χθεί ότι ο κα­λύ­τε­ρος τρό­πος πρό­λη­ψης είναι να πας στο ίδιο το παιδί και να του μά­θεις να λέει “όχι”, να εμπι­στεύ­ε­ται το συ­ναί­σθη­μά του. Οι θύτες άλ­λω­στε στη­ρί­ζο­νται στο “μυ­στι­κό”, δη­μιουρ­γούν ενο­χές στο παιδί ότι φταί­ει, μια συν­θή­κη από την οποία ένα μικρό παιδί δεν μπο­ρεί να ξε­φύ­γει», εξη­γεί η κ. Στάθη. Το πρό­γραμ­μα, που εφαρ­μό­ζε­ται εδώ και χρό­νια στη Νέα Υόρκη από τη New York Society for the Prevention of Cruelty to Children, στο­χεύ­ει στο να μάθει στα παι­διά τι είναι μη ασφα­λές άγ­γιγ­μα. «Οτι είναι αυτό που δεν τα κάνει να αι­σθά­νο­νται άνετα. Να τα μά­θου­με να προ­στα­τεύ­ουν το σώμα τους, ότι είναι δικό τους, ότι έχει ιδιω­τι­κά ση­μεία. Να τα μά­θου­με να λένε “όχι” και να φεύ­γουν. Να μι­λούν σε κά­ποιον με­γά­λο. Εχει απο­δει­χθεί ότι όταν το παιδί κάνει την πρώτη κί­νη­ση και απο­μα­κρυν­θεί, είναι κρί­σι­μο να το ανα­φέ­ρει σε έναν με­γά­λο. Να τα μά­θου­με να φτιά­χνουν λί­στες με τους με­γά­λους που εμπι­στεύ­ο­νται, ούτως ώστε εάν κά­ποιος δεν αντα­πο­κρι­θεί, να έχουν εναλ­λα­κτι­κή». Πώς όμως μιλάς για όλα αυτά σε παι­διά νη­πια­γω­γεί­ου; Το πρό­γραμ­μα «Ασφα­λές Αγ­γιγ­μα» χρη­σι­μο­ποιεί τη μέ­θο­δο του κου­κλο­θέ­α­τρου. «Είναι φτιαγ­μέ­νο μέσα από τα μάτια των παι­διών και, χρη­σι­μο­ποιώ­ντας ει­δι­κά σε­νά­ρια, σιγά σιγά εκ­παι­δεύ­ου­με τα παι­διά σε όλα τα επί­πε­δα».

Πα­ράλ­λη­λα, στο πλαί­σιο του προ­γράμ­μα­τος εκ­παι­δεύ­ο­νται και γο­νείς και εκ­παι­δευ­τι­κοί στην ανα­γνώ­ρι­ση και δια­χεί­ρι­ση του φαι­νο­μέ­νου. «Ακού­με πολ­λές ιστο­ρί­ες από δα­σκά­λους που βλέ­πουν πράγ­μα­τα αλλά δεν γνω­ρί­ζουν ότι οφεί­λουν να τα ανα­φέ­ρουν. Πρό­σφα­τα ένας γο­νιός ήρθε και μου είπε “σας ευ­χα­ρι­στώ πολύ, εγώ κα­κο­ποι­ή­θη­κα ως παιδί και δεν το είπα ποτέ σε κα­νέ­ναν”», κα­τα­λή­γει η κ. Στάθη.

Κα­θη­με­ρι­νή