Παιχνιδολαμπάδες και λαμπάδες

«Πρα­κτι­κή ανα­γκα­στι­κής πώ­λη­σης» κα­ταγ­γέ­λει η ΕΚ­ΠΟΙ­ΖΩ και εν­νο­εί τις «παι­χνι­δο­λα­μπά­δες» που κυ­κλο­φο­ρούν, «δια­στρε­βλώ­νο­ντας το έθιμο και τις συ­νει­δή­σεις των παι­διών». Ο νονός ή η νονά δύ­σκο­λα αντι­στέ­κο­νται στις επι­θυ­μί­ες των βα­φτι­σι­μιών, που συ­νή­θως έχουν υπο­στεί πλύση εγκε­φά­λου από τις τη­λε­ο­πτι­κές δια­φη­μί­σεις για επώ­νυ­μες λα­μπά­δες με τσι­μπη­μέ­νη τιμή. Που δεν είναι τί­πο­τε άλλο από ένα φτηνό κερί που έχει πάνω του για τα κο­ρι­τσά­κια πρι­γκί­πισ­σες, νε­ράι­δες, βρι­κο­λα­κί­νες , μα­χη­τές, οπλί­τες, υπε­ρή­ρω­ες και τε­ρα­τά­κια για τα αγό­ρια. Παρ’ όλο που η τάση τα τε­λευ­ταία χρό­νια είναι κομ­ψές, όμορ­φα στο­λι­σμέ­νες χει­ρο­ποί­η­τες λα­μπά­δες, σε υπαί­θρια πα­ζά­ρια για την ενί­σχυ­ση κά­ποιας ορ­γά­νω­σης, τα σκ­πή­πτρα κρα­τούν οι «παι­χνι­δο­λα­μπά­δες» « Είναι αθέ­μι­το έως ανή­θι­κο απέ­να­ντι στα παι­διά να εκ­με­ταλ­λεύ­ε­σαι το πνεύ­μα των εορ­τών και να που­λάς κάτι που είναι δύο φορές σαν τη λα­μπά­δα και εί­κο­σι φορές ακρι­βό­τε­ρο. Θα πε­ρί­με­να μια αντί­δρα­ση από την Εκ­κλη­σία ή από συλ­λό­γους γο­νέ­ων» λέει ο εκ­πρό­σω­πος της ΕΚ­ΠΟΙ­ΖΩ «Αν πα­λιό­τε­ρα το θέμα ήταν δε­ο­ντο­λο­γι­κό, πλέον είναι και οι­κο­νο­μι­κό. Ως ΕΚ­ΠΟΙ­ΖΩ συ­στή­νου­με σε νο­νούς, θεί­ους, γο­νείς, αντί να αγο­ρά­σουν την ακρι­βή ‘παι­χνι­δο­λα­μπά­δα’, να συ­ζη­τή­σουν, να παί­ξουν με το παιδί. Να του πά­ρουν μια όμορ­φη στο­λι­σμέ­νη λα­μπά­δα, κι αν θέ­λουν να δια­θέ­σουν επι­πλέ­ον χρή­μα­τα, να αγο­ρά­σουν χω­ρι­στά ένα παι­χνί­δι. Αυτό παί­ζει δια­παι­δα­γω­γι­κό ρόλο. Κι ας μην υπο­τι­μού­με τα παι­διά, κα­τα­λα­βαί­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρα απ’ ό,τι νο­μί­ζου­με».

Υ.Γ. Λέει η λα­ο­γρά­φος Κα­τε­ρί­να Κα­μη­λά­κη, πρώην διευ­θύ­ντρια του Κέ­ντρου Ερευ­νας της Ελ­λη­νι­κής Λα­ο­γρα­φί­ας, για το έθιμο της λα­μπά­δας : «Η λα­μπά­δα παίρ­νει την αξία της από το φως, γιατί είναι μια εξέ­λι­ξη του τρό­που που οι άν­θρω­ποι δια­τη­ρούν τη φλόγα . Το φως δεν ανα­φέ­ρε­ται μόνο στο άγιο φως. Φως έκαι­γε στους αρ­χαί­ους βω­μούς, οι άν­θρω­ποι το δια­τη­ρού­σαν με λάδι, λυ­χνά­ρια, με τις δάδες που καίνε μέχρι σή­με­ρα στους Ολυ­μπια­κούς Αγώ­νες. Το φως δίνει την αί­σθη­ση της ημέ­ρας μέσα στη νύχτα. Δεν έχει κα­τα­γω­γή, πά­ντο­τε θε­ω­ρεί­ται ιερό, γι’ αυτό σε όλους τους μύ­θους υπάρ­χουν ιστο­ρί­ες που συν­δέ­ο­νται με το φως -από τη φωτιά που δίνει στους αν­θρώ­πους ο Προ­μη­θέ­ας μέχρι το άγιο φως της Ανά­στα­σης. Συμ­βο­λί­ζει τη ζωή και φω­τί­ζει αυτό που φο­βό­μα­στε, τον θά­να­το και το σκο­τά­δι. Το φως του κε­ριού συ­νο­δεύ­ει τον άν­θρω­πο σε όλες τις ση­μα­ντι­κές φά­σεις της ζωής του, από τη γέν­νη­ση έως τον θά­να­το. Γι’ αυτό και η ανα­στά­σι­μη λα­μπά­δα είναι λευκή, ενώ η λα­μπά­δα της Με­γά­λης Πα­ρα­σκευ­ής, σκου­ρό­χρω­μη». Το έθιμο της ανα­στά­σι­μης λα­μπά­δας έχει τις ρίζες του στη βά­φτι­ση των πρώ­των χρι­στια­νών, που γι­νό­ταν Με­γά­λο Σάβ­βα­το. To πα­σχα­λι­νό κερί όμως προ­ϋ­πάρ­χει στην ιου­δαϊ­κή πα­ρά­δο­ση, στο Πέσαχ, το εβραϊ­κό Πάσχα. Στον χρι­στια­νι­σμό το φως της λα­μπά­δας συμ­βο­λί­ζει την Ανά­στα­ση του Χρι­στού, που δια­λύ­ει το σκό­τος του θα­νά­του. Ελά­χι­στοι ωστό­σο, ακόμα και μέσα από την Εκ­κλη­σία, αμ­φι­σβη­τούν την ανα­γκαιό­τη­τα και τη… θρη­σκευ­τι­κό­τη­τα της χλι­δά­της «παι­χνι­δο­λα­μπά­δας».