Τουλάχιστον 2 χρόνια θα κρατήσει η κρίση στην αγορά κατοικίας

Πα­ρα­δο­σια­κά τέ­τοια πε­ρί­ο­δο το αγο­ρα­στι­κό εν­δια­φέ­ρον στην κτη­μα­τα­γο­ρά στρε­φό­ταν στις εξο­χι­κές κα­τοι­κί­ες, ενώ η ζή­τη­ση ανα­ζω­πυ­ρω­νό­ταν ση­μα­ντι­κά το φθι­νό­πω­ρο στην κύρια κα­τοι­κία στα με­γά­λα αστι­κά κέ­ντρα. Ηταν η εποχή που κα­τα­γρα­φό­ταν ο με­γα­λύ­τε­ρος αριθ­μός αγο­ρα­πω­λη­σιών, ιδίως όσο πλη­σιά­ζα­με προς τα τέλη του έτους. Από πέρσι και ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο φέτος, αγο­ρα­στι­κό εν­δια­φέ­ρον δεν υφί­στα­ται, ούτε στα εξο­χι­κά, αλλά ούτε και στις κύ­ριες κα­τοι­κί­ες. Οι τιμές εκτι­μά­ται ότι έχουν υπο­χω­ρή­σει πάνω από 10% κατά μέσο όρο από τις αρχές του έτους, επη­ρε­ά­ζο­ντας τόσο τα νε­ό­δμη­τα, όσο και τα πα­λιό­τε­ρα ακί­νη­τα.

Ει­δι­κά όσον αφορά τα νε­ό­δμη­τα, πλη­θαί­νουν οι πε­ρι­πτώ­σεις κα­τα­σκευα­στών που επι­χει­ρούν να «ξε­στο­κά­ρουν», δη­λα­δή να πω­λή­σουν δια­με­ρί­σμα­τα που έχουν κα­τα­σκευά­σει την τε­λευ­ταία διε­τία, ή και πε­ρισ­σό­τε­ρο, αλλά δεν έχουν ακόμα κα­τορ­θώ­σει να βρουν αγο­ρα­στές. Η τάση αυτή έχει λάβει πιο γε­νι­κευ­μέ­νο χα­ρα­κτή­ρα, από τη στιγ­μή που επι­βλή­θη­καν οι φόροι κα­το­χής ακι­νή­των και κυ­ρί­ως ο ΦΑΠ (Φόρος Ακί­νη­της Πε­ριου­σί­ας), που έχει πλή­ξει τους κα­τα­σκευα­στές. Αντι­θέ­τως, το ει­δι­κό τέλος ακι­νή­των μέσω των λο­γα­ρια­σμών της ΔΕΗ είχε μι­κρό­τε­ρη ση­μα­σία, καθώς το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό των απού­λη­των ακι­νή­των των κα­τα­σκευα­στών, δεν ηλε­κτρο­δο­τεί­ται, επο­μέ­νως δεν υπό­κει­ται και στο πε­ρί­φη­μο «χα­ρά­τσι».

Ωστό­σο, εν όψει της ανα­θε­ώ­ρη­σης του φο­ρο­λο­γι­κού πλαι­σί­ου και της, όπως όλα δεί­χνουν, κα­θιέ­ρω­σης ενός νέου, ενιαί­ου φόρου για τα ακί­νη­τα, με πιο διευ­ρυ­μέ­νη βάση, πολύ δύ­σκο­λα θα απο­φύ­γουν οι κα­τα­σκευα­στές την κα­τα­βο­λή του εν λόγω φόρου. Η εξέ­λι­ξη αυτή, σε συν­δυα­σμό και με τη συσ­σώ­ρευ­ση των οι­κο­νο­μι­κών προ­βλη­μά­των των εται­ρειών τους, καθώς οι πω­λή­σεις είναι αναι­μι­κές και δεν προ­χω­ρούν σε νέες οι­κο­δο­μές, ήδη με­γε­θύ­νουν τις πιέ­σεις για πε­ραι­τέ­ρω μεί­ω­ση των τιμών.

Ετσι, μόνο απο­ρία δεν θα πρέ­πει να προ­κα­λεί το γε­γο­νός ότι οι ει­δι­κοί της αγο­ράς ακι­νή­των, εκτι­μούν ότι η ση­με­ρι­νή κρίση θα δια­τη­ρη­θεί για του­λά­χι­στον δύο ή ακόμα και τρία χρό­νια, με τις τιμές να ακο­λου­θούν αντί­στοι­χα κα­θο­δι­κή πο­ρεία. Το συ­μπέ­ρα­σμα αυτό προ­έ­κυ­ψε, με­τα­ξύ άλλων, από την πρό­σφα­τη έρευ­να συ­γκυ­ρί­ας στην κτη­μα­τα­γο­ρά που πραγ­μα­το­ποί­η­σε το τμήμα Στα­τι­στι­κής του Οι­κο­νο­μι­κού Πα­νε­πι­στη­μί­ου Αθη­νών και αφορά το δεύ­τε­ρο εξά­μη­νο του έτους. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι το 94,8% των ει­δι­κών εκτι­μά ότι η κρίση θα διαρ­κέ­σει έως και τρία χρό­νια, ενώ μόλις το 5,2% κάνει λόγο για λήξη της κρί­σης κατά τους επό­με­νους 12 μήνες. Σε σχε­τι­κή με­λέ­τη του ΔΝΤ για τις οι­κο­νο­μι­κές κρί­σεις σε 21 χώρες του ΟΟΣΑ από τη δε­κα­ε­τία του 1960 και μέχρι σή­με­ρα, το­νί­ζε­ται ότι η μέση διάρ­κεια της κρί­σης στις τιμές των ακι­νή­των δια­μορ­φώ­νε­ται σε 4,5 χρό­νια, ενώ η μεί­ω­ση της αξίας αγ­γί­ζει το 30%.

Οπως είναι επί­σης ξε­κά­θα­ρο και προ­κύ­πτει από τις απα­ντή­σεις των ει­δι­κών της αγο­ράς, το τε­ρά­στιο από­θε­μα των 200.000 κα­τοι­κιών, υπό τις πα­ρού­σες λίαν δυ­σμε­νείς οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες, πολύ δύ­σκο­λα θα απορ­ρο­φη­θεί την επό­με­νη τριε­τία. Κα­θο­ρι­στι­κό ρόλο σε αυτό, πέραν της ανερ­γί­ας, της ερ­γα­σια­κής ανα­σφά­λειας όσων ήδη απα­σχο­λού­νται, αλλά και της δε­δο­μέ­νης πε­ραι­τέ­ρω πτώ­σης των τιμών, είναι η υψηλή φο­ρο­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση που πλέον συ­νο­δεύ­ει το ακί­νη­το ως πε­ριου­σια­κό στοι­χείο. Στο πα­ρελ­θόν, αυτή αφο­ρού­σε σχε­δόν απο­κλει­στι­κά την από­κτη­ση ακι­νή­του, αλλά σή­με­ρα αφορά και την κα­το­χή και συ­ντή­ρη­σή του, με πά­γιους ετή­σιους φό­ρους, που έχουν απο­θαρ­ρύ­νει πολ­λούς από το πάλαι ποτέ ελ­λη­νι­κό «όνει­ρο» της ιδιο­κα­τοί­κη­σης.

Ετσι, το 98,8% ει­δι­κών της κτη­μα­τα­γο­ράς θε­ω­ρεί ότι οι τιμές πώ­λη­σης των κα­τοι­κιών έχουν μειω­θεί σε σχέση με έξι μήνες πριν, το 82,1% θε­ω­ρεί ότι οι τιμές πώ­λη­σης των κα­τοι­κιών θα μειω­θούν τους επό­με­νους έξι μήνες και το 54,8% προ­βλέ­πει χα­μη­λό­τε­ρη ζή­τη­ση για αγορά κα­τοι­κιών το επό­με­νο εξά­μη­νο. Επί­σης, επτά στους δέκα θε­ω­ρούν ως προ­ϋ­πό­θε­ση του τερ­μα­τι­σμού της κρί­σης στην κτη­μα­τα­γο­ρά τον τερ­μα­τι­σμό της κρί­σης της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας. Πο­σο­στό 34,5% των ερω­τη­θέ­ντων απα­ντά ότι η πο­ρεία της αγο­ράς για κα­τοι­κί­ες για τους επό­με­νους έξι μήνες θα είναι πε­ρί­που η ίδια. Μεί­ω­ση πα­ρα­τη­ρεί­ται στο πο­σο­στό των ει­δι­κών της κτη­μα­τα­γο­ράς -από 50% που ήταν στην προη­γού­με­νη συ­γκυ­ρία, σε 36,9% στην πα­ρού­σα- που εκτι­μούν ότι η αγορά ακι­νή­των για κα­τοι­κί­ες θα είναι χει­ρό­τε­ρη. Επί­σης, αυ­ξή­θη­κε το πο­σο­στό των ερω­τη­θέ­ντων -από 1,5% που ήταν στην τε­λευ­ταία συ­γκυ­ρία σε 8,3% στην πα­ρού­σα- που εκτι­μά ως μελ­λο­ντι­κά κα­λύ­τε­ρη την αγορά των ακι­νή­των.

Οσον αφορά τη μελ­λο­ντι­κή πο­ρεία των πω­λή­σε­ων κα­τοι­κιών, το 23,8% εκτι­μά ότι αυτές θα είναι πε­ρί­που ίδιες με σή­με­ρα και στο δεύ­τε­ρο μισό του έτους, ενώ το 11,95 προσ­δο­κά σε υψη­λό­τε­ρο ρυθμό πω­λή­σε­ων (από μόλις 2,9% της προη­γού­με­νης έρευ­νας), κάτι που μαρ­τυ­ρά ότι θε­ω­ρούν πως οι χα­μη­λό­τε­ρες τιμές θα οδη­γή­σουν πε­ρισ­σό­τε­ρους εν­δια­φε­ρό­με­νους στην ορι­στι­κο­ποί­η­ση των απο­φά­σε­ών τους και την πραγ­μα­το­ποί­η­ση κά­ποιας αγο­ράς. Αντί­στοι­χα, μεί­ω­ση κα­τα­γρά­φε­ται στο πο­σο­στό αυτών που ανα­μέ­νουν λι­γό­τε­ρες πω­λή­σεις κα­τοι­κιών, από 79,4% το προη­γού­με­νο εξά­μη­νο, σε 64,3% σή­με­ρα.

Ακόμα δρα­μα­τι­κό­τε­ρη είναι η ει­κό­να που προ­κύ­πτει για τις εξο­χι­κές κα­τοι­κί­ες. Εννέα στους δέκα δεν σκο­πεύ­ουν να αγο­ρά­σουν εξο­χι­κό τα επό­με­να δύο χρό­νια. Απ’ αυ­τούς, 67,4% δεν θα αγο­ρά­σει σί­γου­ρα, και 21,6% πι­θα­νόν δεν θα αγο­ρά­σει. Μόλις 1,1% δη­λώ­νει ότι θα αγο­ρά­σει σί­γου­ρα.

Κα­θη­με­ρι­νή