Αλλαγές για άσυλο και ευάλωτους μετανάστες

Πο­λύ­πλο­κο και πο­λυ­πα­ρα­γο­ντι­κό το με­τα­να­στευ­τι­κό – προ­σφυ­γι­κό ζή­τη­μα απο­κτά νέες δια­στά­σεις, καθώς ο πρό­ε­δρος της Τουρ­κί­ας Ρε­τζέπ Ταγίπ Ερ­ντο­γάν απει­λεί να ανοί­ξει τα σύ­νο­ρα στην προ­σπά­θειά του να εκ­βιά­σει την Ευ­ρώ­πη για συ­νέ­χι­ση της χρη­μα­το­δό­τη­σης, προ­κει­μέ­νου να συ­νε­χί­σει να συ­γκρα­τεί τις με­τα­να­στευ­τι­κές ροές απο­τε­λε­σμα­τι­κά.

Ο με­γά­λος αριθ­μός των αν­θρώ­πων που φθά­νουν στα ελ­λη­νι­κά νησιά τους τε­λευ­ταί­ους μήνες (αύ­ξη­ση 32% των αφί­ξε­ων το 2019 σε σχέση με το 2018) απο­τε­λεί μόνο μια μικρή γεύση του τι μπο­ρεί να κάνει ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι μόλις μέσα σε μια εβδο­μά­δα (από 26 Αυ­γού­στου – 1 Σε­πτεμ­βρί­ου 2019) έφτα­σαν στα ελ­λη­νι­κά νησιά 2.011 πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες από την Τουρ­κία.

Υπό την πίεση των κα­θη­με­ρι­νών αυ­ξη­μέ­νων με­τα­να­στευ­τι­κών και προ­σφυ­γι­κών ροών, η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση επι­χει­ρεί να δώσει λύ­σεις για την άμεση απο­συμ­φό­ρη­ση των νη­σιών από τη μία πλευ­ρά, ενώ την ίδια στιγ­μή επε­ξερ­γά­ζε­ται σχέ­διο για τη συ­νο­λι­κή αντι­με­τώ­πι­ση του προ­βλή­μα­τος. Προ­ε­τοι­μά­ζο­νται πα­ρεμ­βά­σεις που αφο­ρούν τις δια­δι­κα­σί­ες έτσι ώστε να επι­λυ­θούν χρό­νιες δυ­σλει­τουρ­γί­ες αλλά και αλ­λα­γές στο νο­μο­θε­τι­κό πλαί­σιο για το σύ­στη­μα ασύ­λου, οι οποί­ες ανα­μέ­νε­ται να είναι έτοι­μες έως τις αρχές Δε­κεμ­βρί­ου. Από την πλευ­ρά της κυ­βέρ­νη­σης είναι σαφής η θέση ότι το θέμα της κοι­νής δή­λω­σης δεν μπαί­νει στη ζυ­γα­ριά με άλλα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά θέ­μα­τα. «Εμείς θε­ω­ρού­με την κοινή δή­λω­ση Ευ­ρω­παϊ­κής Ενω­σης – Τουρ­κί­ας πεδίο συ­νερ­γα­σί­ας με την Τουρ­κία και όχι πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης», το­νί­ζει ο ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Με­τα­να­στευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής Γιώρ­γος Κου­μου­τσά­κος, ση­μειώ­νο­ντας ότι το με­τα­να­στευ­τι­κό – προ­σφυ­γι­κό πρέ­πει να απο­συν­δε­θεί από τα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά θέ­μα­τα. «Πρό­κει­ται για την ελ­λη­νο­τουρ­κι­κή πλευ­ρά μιας ευ­ρω­τουρ­κι­κής συμ­φω­νί­ας», κα­τα­λή­γει.

Ταυ­τό­χρο­να ωστό­σο υπάρ­χει η πρό­θε­ση πλή­ρους εφαρ­μο­γής της κοι­νής δή­λω­σης Ε.Ε. – Τουρ­κί­ας. Αυτό ση­μαί­νει ότι από την πλευ­ρά της Ελ­λά­δας θα τεθεί σε λει­τουρ­γία και ο μη­χα­νι­σμός των επι­στρο­φών προς την Τουρ­κία, ο οποί­ος προ­βλέ­πε­ται στην κοινή δή­λω­ση Ε.Ε. – Τουρ­κί­ας (Μάρ­τιος 2016), έτσι ώστε όσοι δι­καιού­νται άσυλο να απο­λαμ­βά­νουν την ανα­γκαία προ­στα­σία χωρίς να πε­ρι­μέ­νουν για μήνες ή και χρό­νια σε άθλιες συν­θή­κες λόγω του με­γά­λου πλη­θυ­σμού στα νησιά.

Σε αυτό το πλαί­σιο ανα­μέ­νε­ται έως το τέλος Οκτω­βρί­ου να έχουν προ­σλη­φθεί ακόμα 200 «χει­ρι­στές» – πρό­κει­ται για άτομα που έπει­τα από εκ­παί­δευ­ση πραγ­μα­το­ποιούν τις συ­νε­ντεύ­ξεις με τους αι­τού­ντες άσυλο, οι οποί­οι θα με­τα­βούν όπου υπάρ­χει ανά­γκη, έτσι ώστε να κα­τα­στεί δυ­να­τή η επι­τά­χυν­ση των δια­δι­κα­σιών. Οσον αφορά την πι­θα­νό­τη­τα κα­τάρ­γη­σης του δεύ­τε­ρου βαθ­μού εξέ­τα­σης των αι­τη­μά­των ασύ­λου, κυ­βερ­νη­τι­κές πηγές διευ­κρι­νί­ζουν ότι ο στό­χος είναι να στα­μα­τή­σει η αέναη δυ­να­τό­τη­τα επα­να­φο­ράς του αι­τή­μα­τος ασύ­λου εκ μέ­ρους του αι­τού­ντος, με σε­βα­σμό πάντα στο διε­θνές δί­καιο και στις ευ­ρω­παϊ­κές συν­θή­κες. Οι όποιες αλ­λα­γές εξε­τά­ζο­νται με με­γά­λη προ­σο­χή έτσι ώστε να «κα­τα­στεί λει­τουρ­γι­κή και απο­δο­τι­κή όλη η αλυ­σί­δα», όπως το­νί­ζε­ται χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Ξε­κά­θα­ρο πρω­τό­κολ­λο

Πα­ράλ­λη­λα, εξε­τά­ζε­ται η δη­μιουρ­γία ξε­κά­θα­ρου πρω­το­κόλ­λου που αφορά την «ευα­λω­τό­τη­τα», καθώς σύμ­φω­να με κυ­βερ­νη­τι­κές πηγές «στην Ελ­λά­δα η ευα­λω­τό­τη­τα είναι ένας πολύ διευ­ρυ­μέ­νος χα­ρα­κτη­ρι­σμός που εν δυ­νά­μει μπο­ρεί να πε­ρι­λαμ­βά­νει σχε­δόν τον κα­θέ­να».

Με το κα­θε­στώς που ισχύ­ει αυτή τη στιγ­μή και εφαρ­μό­ζε­ται τον τε­λευ­ταίο ει­δι­κά χρόνο, υπάρ­χουν στα νησιά χι­λιά­δες αι­τού­ντες άσυλο, οι οποί­οι έχουν κρι­θεί «ευά­λω­τοι» και άρα μπο­ρούν να με­τα­φερ­θούν στην εν­δο­χώ­ρα. Η «ευα­λω­τό­τη­τα» οδη­γεί σε άρση του γε­ω­γρα­φι­κού πε­ριο­ρι­σμού εφό­σον τα άτομα που εντάσ­σο­νται σε αυτή την κα­τη­γο­ρία εξαι­ρού­νται των επι­στρο­φών στην Τουρ­κία. Αντί­θε­τα, σύμ­φω­να πάντα με τις ίδιες πηγές, ελά­χι­στοι είναι εκεί­νοι που θα μπο­ρού­σαν να επι­στρα­φούν στο πλαί­σιο της κοι­νής δή­λω­σης είτε γιατί εκ­κρε­μεί νέο αί­τη­μα ασύ­λου που έχουν κα­τα­θέ­σει, είτε γιατί δεν είναι δυ­να­τόν να εντο­πι­στούν.

Ωστό­σο σε άμεση προ­τε­ραιό­τη­τα αυτή τη στιγ­μή βρί­σκε­ται η βελ­τί­ω­ση της κα­τά­στα­σης που επι­κρα­τεί στα νησιά και κυ­ρί­ως στη Λέσβο (Μόρια) και τη Σάμο (Βαθύ) – ανα­μέ­νε­ται να τεθεί σε λει­τουρ­γία το νέο κέ­ντρο υπο­δο­χής και ταυ­το­ποί­η­σης στη Σάμο, το οποίο έχει με­γα­λύ­τε­ρη χω­ρη­τι­κό­τη­τα. Πα­ράλ­λη­λα όμως με­γά­λος αριθ­μός ατό­μων που έχουν άρση γε­ω­γρα­φι­κού πε­ριο­ρι­σμού και βρί­σκο­νται στα νησιά, πρό­κει­ται να με­τα­φερ­θούν στην εν­δο­χώ­ρα στα­δια­κά το επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα.

Δύο ακόμα δομές φι­λο­ξε­νί­ας ανα­μέ­νε­ται να είναι έτοι­μες στο τέλος του μηνός, ενώ πα­ράλ­λη­λα γί­νε­ται προ­σπά­θεια να βρε­θούν θέ­σεις στις υπάρ­χου­σες δομές φι­λο­ξε­νί­ας. Σε σχέση με τα νέα κέ­ντρα φι­λο­ξε­νί­ας –τα οποία σε κάθε πε­ρί­πτω­ση δεν μπο­ρούν να φτιά­χνο­νται διαρ­κώς– ο κ. Κου­μου­τσά­κος απευ­θύ­νει έκ­κλη­ση αλ­λη­λεγ­γύ­ης στους πο­λί­τες που αντι­δρούν στη λει­τουρ­γία τους στη δική τους πε­ριο­χή. «Δεν μπο­ρού­με να ζη­τά­με αλ­λη­λεγ­γύη από την Ευ­ρώ­πη και τα άλλα κράτη-μέλη τη στιγ­μή που δεν υπάρ­χει αλ­λη­λεγ­γύη με­τα­ξύ των το­πι­κών κοι­νο­τή­των μέσα στην ίδια τη χώρα όταν αντι­με­τω­πί­ζου­με ένα εθνι­κό πρό­βλη­μα», το­νί­ζει. Από την πλευ­ρά της κυ­βέρ­νη­σης γί­νε­ται κάθε προ­σπά­θεια η επι­βά­ρυν­ση των το­πι­κών κοι­νω­νιών να είναι όσον το δυ­να­τόν μι­κρό­τε­ρη και για πε­ριο­ρι­σμέ­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα.

πηγή kathimerini.gr

ΤΑΝΙΑ ΓΕ­ΩΡ­ΓΙΟ­ΠΟΥ­ΛΟΥ