Μήνυμα για την Ημέρα της Ευρώπης 2017

Παρα­θέ­τουμε ανα­κοί­νωση από Το Σπίτι της Ευρώπης στη Ρόδο για την Ημέρα της Ευρώπης 2017

67 χρόνια πριν, μόλις 5 χρόνια μετά τη λήξη του Β’ Παγκο­σμίου Πολέμου, την 9η Μαΐου 1950, ο Γάλλος Υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Robert Schuman, πρό­τεινε κάτι που λίγα χρόνια πριν έμοιαζε αδια­νό­ητο: τη θεμε­λί­ωση της Ευρω­παϊ­κής Κοι­νό­τη­τας Άνθρακα και Χάλυβα, και με εξαι­ρε­τική διο­ρα­τι­κό­τητα περιέ­γραψε το μέλλον της Ευρώπης και του κόσμου: «Η παγκό­σμια ειρήνη δεν μπορεί να δια­φυ­λα­χθεί αν δεν ανα­λη­φθούν δημιουρ­γι­κές προ­σπά­θειες ανά­λο­γες των κιν­δύ­νων που την απει­λούν. Η συμβολή που μπορεί να έχει μια οργα­νω­μένη και ζωντανή Ευρώπη στον πολι­τι­σμό είναι απα­ραί­τητη για τη δια­τή­ρηση ειρη­νι­κών σχέσεων. [..] Επειδή δεν επι­τεύ­χθηκε η Ευρώπη, είχαμε πόλεμο. Η Ευρώπη δεν θα δημιουρ­γη­θεί δια μιας, ούτε σε ένα συνο­λικό σχέδιο: θα οικο­δο­μη­θεί μέσα από συγκε­κρι­μένα επι­τεύγ­ματα που κατ΄αρ­χάς θα δημιουρ­γή­σουν μια πραγ­μα­τική αλλη­λεγ­γύη. Η συνέ­νωση των ευρω­παϊ­κών εθνών απαιτεί να εξα­λει­φθεί η μακραί­ωνη διαμάχη μεταξύ Γαλλίας και Γερ­μα­νίας.»

Σε λίγες μόνο γραμμές ο Schuman, ένας από τους πατέρες της Ευρώπης, περιέ­γραφε την ανα­γκαιό­τητα για μια Ενωμένη Ευρώπη, περιέ­γραφε ότι αυτό το όραμα θα επέλθει στα­διακά, ότι κάθε στάδιο θα απαιτεί πραγ­μα­τική ωρι­μό­τητα από κάθε μέρος – δηλ. την επί­τευξη αλλη­λεγ­γύης – και φυσικά ανα­γνώ­ριζε τον καθο­ρι­στικό ρόλο του Γαλ­λο­γερ­μα­νι­κού άξονα στην επί­τευξη αυτού του ορά­μα­τος.

7 χρόνια μετά την Δια­κή­ρυξη Schuman, η Ευρω­παϊκή Οικο­νο­μική Κοι­νό­τητα γινόταν πραγ­μα­τι­κό­τητα στη Ρώμη. 60 χρόνια μετά, η Ευρω­παϊκή Ένωση απο­τε­λεί το μεγα­λύ­τερο υπε­ρε­θνικό πολι­τικό εγχεί­ρημα, αλλά οι αρχές τέθηκαν τότε, μέσα από την κοινή αγορά, την ελεύ­θερη δια­κί­νηση αγαθών και ανθρώ­πων, με έναν κοινό τελικό στόχο: την Ειρήνη στην Ευρώπη και την Ευη­με­ρία των Λαών της.

Το όραμα αυτό σήμερα, υπο­φέ­ρει περισ­σό­τερο από ποτέ. Μία Ευρώπη 28 κρατών μαστί­ζε­ται από την έξαρση του εθνι­κι­σμού και του λαϊ­κι­σμού, τις εξω­τε­ρι­κές πιέσεις, την σχετική ανι­κα­νό­τητα να προ­σαρ­μο­στεί στο νέο διεθνές περι­βάλ­λον και την ζημιο­γόνα άρνηση να ξεκολ­λή­σει από τα άψυχα νούμερα των τεχνι­κών προ­γραμ­μά­των και να ξανα­φέ­ρει στο κέντρο της δράσης της πολι­τι­κές που απευ­θύ­νο­νται και αφορούν την ευη­με­ρία των πολιτών της.

Παρόλη την κατή­φεια της κρίσης, η ελπίδα έχει αρχίσει να δια­φαί­νε­ται. Από τη Ρου­μα­νία, την Ουγ­γα­ρία και την Πολωνία όπου οι πολίτες με δυνα­μι­κές κινη­το­ποι­ή­σεις, στο όνομα του Ευρω­παϊ­κού Κεκτη­μέ­νου, απαι­τούν και κερ­δί­ζουν πίσω ελευ­θε­ρίες και δικαιώ­ματα που τους στερούν αυθαί­ρετα οι κυβερ­νή­σεις τους, μέχρι την Ολλαν­δία και τη Γαλλία, όπου ο εθνι­κι­σμός, ο λαϊ­κι­σμός, η μισαλ­λο­δο­ξία, το και­ρο­σκο­πικό εμπόριο μίσους κατα­τρο­πώ­θη­καν εκλο­γικά.

Η Ευρώπη έχει ακόμη την ευκαι­ρία να επι­στρέ­ψει στην τροχιά προς το όραμα των ιδρυτών της. Πρέπει και οφείλει να το κάνει, διότι η Ευρώπη είναι το σημείο ανα­φο­ράς για ολό­κληρο τον κόσμο σε θέματα όπως τα Δικαιώ­ματα του Ανθρώ­που και η Προ­στα­σία του Περι­βάλ­λο­ντος: ένας τόπος ελευ­θε­ρίας μα και σεβα­σμού.

Είναι υπο­χρέ­ωση του κάθε πολίτη να στα­μα­τή­σει να σκέ­φτε­ται τον εαυτό του σαν Έλληνα, Γάλλο ή Γερμανό, σαν Νότιο ή Βόρειο, σαν προ­νο­μιούχο ή αδι­κη­μένο, και να κατα­νο­ή­σει ότι όταν σκεφτεί τον εαυτό του σαν Ευρω­παίο, γίνεται κοι­νω­νός μίας τερά­στιας κλη­ρο­νο­μιάς και συμ­μέ­το­χος του μεγα­λύ­τε­ρου εγχει­ρή­μα­τος Ειρήνης που γνώρισε η ιστορία. Άλλωστε… είμαστε, απλά, όλοι Ευρω­παίοι!